---
title: "Bù trừ tỷ giá mở là gì?"
term: "Bù trừ tỷ giá mở"
term_en: "Open FX Position Netting"
kind: "process"
category: "Nghiệp vụ ngân hàng"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bu-tru-ty-gia-mo-la-gi
updated: 2026-11-13T15:47:34+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Bù trừ tỷ giá mở là gì?

Tiếng Anh: Open FX Position Netting · Viết tắt: Net FX

> **Tóm tắt nhanh:** Bù trừ tỷ giá mở là quy trình ngân hàng cân đối các trạng thái ngoại tệ mua vào và bán ra trong ngày để giảm trạng thái ngoại hối mở. Quy trình giúp hạn chế rủi ro tỷ giá khi thị trường biến động.

## Bù trừ tỷ giá mở là gì?

**Bù trừ tỷ giá mở** (tiếng Anh là *Open FX Position Netting*, viết tắt **Net FX**) là quy trình ngân hàng tổng hợp và cân đối giữa lượng ngoại tệ mua vào và lượng ngoại tệ bán ra trong ngày, nhằm giảm trạng thái ngoại hối mở trước khi đóng cân đối cuối ngày.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Quy trình áp dụng trong hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng thương mại, đặc biệt tại bộ phận giao dịch ngoại hối, treasury và kế toán. Mục đích là hạn chế rủi ro tỷ giá phát sinh từ chênh lệch giữa các giao dịch mua, bán, quy đổi và thanh toán quốc tế trong cùng một ngày.

## Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước sau.

1. **Tổng hợp giao dịch**: Ghi nhận toàn bộ giao dịch mua, bán, quy đổi ngoại tệ phát sinh trong ngày theo từng loại tiền tệ.
2. **Tính chênh lệch**: Lấy tổng mua vào trừ tổng bán ra để xác định trạng thái ngoại hối mở ròng.
3. **Cân đối bù trừ**: Thực hiện giao dịch đối ứng nội bộ hoặc với ngân hàng đối tác để giảm trạng thái mở.
4. **Kiểm tra hạn mức**: Đối chiếu trạng thái còn lại với hạn mức nội bộ và quy định quản lý rủi ro.
5. **Ghi nhận và báo cáo**: Cập nhật sổ trạng thái, bàn giao số liệu cho kế toán và lập báo cáo cuối ngày.

## Bên tham gia và vai trò

Bộ phận giao dịch ngoại hối thực hiện bù trừ, bộ phận kế toán ghi nhận số liệu, bộ phận kiểm soát rủi ro giám sát hạn mức trạng thái ngoại hối mở và cán bộ quản lý phê duyệt khi cần can thiệp.

## Chứng từ thường liên quan

Bảng kê giao dịch ngoại tệ, hợp đồng quy đổi ngoại tệ, chứng từ thanh toán quốc tế, sổ theo dõi trạng thái ngoại hối và báo cáo kết quả bù trừ cuối ngày.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định.

**Tình huống**

Giả sử trong ngày, ngân hàng mua vào 1,5 triệu USD từ khách hàng xuất khẩu và bán ra 1 triệu USD cho khách hàng nhập khẩu cùng loại tiền tệ.

**Các bước**

1. Với giả định trên, giao dịch viên lấy 1,5 triệu USD trừ 1 triệu USD còn 0,5 triệu USD mua ròng.
2. Với giả định trên, bộ phận giao dịch đặt 0,5 triệu USD mua ròng này lên hệ thống để chờ đối ứng trong ngày hoặc bán ra cho ngân hàng khác.

**Kết quả**

Với giả định trên, trạng thái ngoại hối mở cuối ngày chỉ còn 0,5 triệu USD thay vì 2,5 triệu USD, giúp giảm mức rủi ro tỷ giá phải quản lý.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn nhất là trạng thái ngoại hối mở lớn do bù trừ chưa hết, khiến ngân hàng chịu lỗ khi tỷ giá biến động. Kiểm soát bằng cách đặt hạn mức trạng thái cho từng loại ngoại tệ, đối chiếu số liệu giữa giao dịch và kế toán và duyệt tự động từ hệ thống core banking.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với quy trình đóng trạng thái ngoại hối cuối ngày.

**So sánh với Đóng trạng thái ngoại hối cuối ngày**

| Tiêu chí | Bù trừ tỷ giá mở | Đóng trạng thái ngoại hối cuối ngày |
|---|---|---|
| Bản chất | Cân đối mua bán trong ngày để giảm trạng thái mở | Chốt và báo cáo toàn bộ trạng thái cuối ngày |
| Mục tiêu | Giảm rủi ro tỷ giá trước khi đóng ngày | Hoàn tất số liệu kế toán và kiểm soát |
| Thời điểm | Nhiều lần trong ngày khi có giao dịch mới | Một lần vào cuối ngày làm việc |
| Người thực hiện | Giao dịch viên ngoại hối và kiểm soát viên rủi ro | Kế toán và kiểm soát viên sau ngày làm việc |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ.

- Nhầm bù trừ với đóng trạng thái cuối ngày là hai khái niệm khác nhau về bản chất và thời điểm.
- Bỏ qua hạn mức trạng thái ngoại hối mở theo quy định nội bộ từng ngân hàng khi cân đối.
- Tổng hợp chung nhiều loại ngoại tệ mà không tách theo từng đồng tiền.
- Không đối chiếu giữa số liệu giao dịch và sổ kế toán trước khi chốt.

## Công thức

Công thức: `Trạng thái ngoại hối mở ròng = Tổng ngoại tệ mua vào trong ngày – Tổng ngoại tệ bán ra trong ngày`

- Tổng ngoại tệ mua vào: lượng ngoại tệ ngân hàng mua từ khách hàng và đối tác trong ngày theo từng loại tiền tệ
- Tổng ngoại tệ bán ra: lượng ngoại tệ ngân hàng bán cho khách hàng và đối tác trong ngày theo từng loại tiền tệ
- Trạng thái ngoại hối mở ròng: chênh lệch còn lại sau bù trừ, có thể âm hoặc dương

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Bù trừ tỷ giá mở là gì?

Là quy trình cân đối mua vào và bán ra ngoại tệ trong ngày để giảm trạng thái ngoại hối mở.

### Tại sao phải bù trừ trong ngày?

Để hạn chế rủi ro khi tỷ giá biến động trước khi đóng cân đối cuối ngày.

### Bù trừ khác đóng trạng thái cuối ngày ở điểm nào?

Bù trừ diễn ra nhiều lần để giảm trạng thái, còn đóng trạng thái là chốt số liệu một lần vào cuối ngày.

### Ai chịu trách nhiệm chính?

Bộ phận giao dịch ngoại hối, dưới sự giám sát của kiểm soát rủi ro.

### Có áp dụng cho từng loại ngoại tệ không?

Có, thường tách riêng theo từng đồng tiền để kiểm soát chính xác.

## Khoá học liên quan

- [Khóa học Tổng ôn Vietcombank - Nghiệp vụ - Chinh phục Giấc mơ](https://ub.net/khoa-hoc/khoa-hoc-tong-on-vietcombank-nghiep-vu-chinh-phuc-giac-mo.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=bu-tru-ty-gia-mo-la-gi) — Khoá học giúp học viên tổng hợp toàn bộ kiến thức thi tuyển Vietcombank, nội dung trọng tâm phạm vi kiến thức hay gặp, những dạng đề hay thi, từ đó giúp học vi…
- [Luyện thi môn Nghiệp vụ - Thi tuyển Trung tâm tín dụng quốc gia CIC](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-mon-nghiep-vu-ngan-hang-nha-nuoc-2023-1701068906.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=bu-tru-ty-gia-mo-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi Vòng 2 - Nghiệp vụ thi tuyển Ngân hàng Nhà nước

## Thuật ngữ liên quan

- [Giấy tờ tùy thân hợp lệ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/giay-to-tuy-than-hop-le-la-gi.md)
- [Hợp đồng bao thanh toán ngược](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hop-dong-bao-thanh-toan-nguoc-la-gi.md)
- [Nghiệp vụ bù trừ liên ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/nghiep-vu-bu-tru-lien-ngan-hang-la-gi.md)
- [Nhờ thu xuất khẩu](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/nho-thu-xuat-khau-la-gi.md)
- [Acq](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/acq-la-gi.md)
- [AI trong ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ai-trong-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bàn giao ca giao dịch viên](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ban-giao-ca-giao-dich-vien-la-gi.md)
- [Báo cáo quản trị thanh khoản nội bộ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-quan-tri-thanh-khoan-noi-bo-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bu-tru-ty-gia-mo-la-gi
