---
title: "Bút toán ghi nhận là gì?"
term: "Bút toán ghi nhận"
term_en: "Booking Entry"
kind: "term"
category: "Tổng quan ngân hàng"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/but-toan-ghi-nhan-la-gi
updated: 2026-11-13T15:47:56+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Bút toán ghi nhận là gì?

Tiếng Anh: Booking Entry

> **Tóm tắt nhanh:** Bút toán ghi nhận là thao tác hạch toán vào sổ sách kế toán để phản ánh một giao dịch tài chính phát sinh tại ngân hàng. Nhờ bút toán, ngân hàng theo dõi tiền gửi, dư nợ, thu nhập và chi phí một cách có hệ thống và kiểm soát được rủi ro.

## Bút toán ghi nhận là gì?

**Bút toán ghi nhận** (tiếng Anh là *Booking Entry*) là nghiệp vụ hạch toán một giao dịch tài chính vào hệ thống sổ sách kế toán của ngân hàng, giúp phản ánh sự thay đổi của tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, thu nhập và chi phí.

## Đặc điểm chính

Bút toán luôn ghi theo nguyên tắc bút toán kép: tổng số tiền ghi Nợ phải bằng tổng số tiền ghi Có cho mỗi bút toán; một giao dịch có thể gồm nhiều tài khoản. Thời điểm ghi nhận dựa trên ngày phát sinh giao dịch và tuân theo chuẩn mực kế toán mà ngân hàng áp dụng.

## Cách hoạt động

Khi một giao dịch phát sinh, ngân hàng xác định tài khoản bị ảnh hưởng, xác định chiều ghi nợ hay ghi có, ghi giá trị tương ứng và lưu vào sổ cái. Sau đó, dữ liệu được tổng hợp để lên báo cáo tài chính và phục vụ kiểm toán nội bộ.

## Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Bút toán chính xác giúp ngân hàng quản trị thanh khoản, theo dõi chất lượng tín dụng, tuân thủ chế độ báo cáo và cung cấp số liệu đáng tin cậy cho cơ quan quản lý và khách hàng.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách hạch toán một giao dịch tiền gửi và trả lãi.

**Tình huống**

Giả sử Lan gửi thêm 50 triệu đồng vào tài khoản tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng giả định và nhận 1 triệu đồng tiền lãi đến hạn được trả vào tài khoản thanh toán.

**Các bước**

1. Với giả định trên, bút toán một: Nợ Tiền mặt 50 triệu đồng, Có Tiền gửi tiết kiệm của khách 50 triệu đồng.
2. Với giả định trên, bút toán hai: Nợ Chi phí lãi tiền gửi 1 triệu đồng, Có Tiền gửi thanh toán của khách 1 triệu đồng.
3. Với giả định trên, kiểm tra tổng giá trị: tổng bên Nợ = 50 + 1 = 51 triệu đồng, tổng bên Có = 50 + 1 = 51 triệu đồng, hai bên cân bằng.

**Kết quả**

Với giả định trên, số dư tiền gửi tiết kiệm của Lan tăng 50 triệu đồng, số dư tiền gửi thanh toán của Lan tăng 1 triệu đồng và ngân hàng ghi nhận thêm 1 triệu đồng chi phí lãi trong kỳ.

**Ghi chú**

Đây là tình huống giả định minh hoạ cách hạch toán, không phải giao dịch thực tế.

## Phân biệt với khái niệm gần giống

Bút toán ghi nhận dễ bị nhầm với chứng từ kế toán và với bút toán điều chỉnh.

**So sánh với Chứng từ kế toán**

| Tiêu chí | Bút toán ghi nhận | Chứng từ kế toán |
|---|---|---|
| Đối tượng | Giao dịch tài chính phát sinh | Giấy tờ chứng minh giao dịch |
| Thời điểm | Ghi vào sổ sách | Phát sinh trước hoặc cùng lúc với ghi sổ |
| Mục đích | Phản ánh biến động tài khoản | Làm căn cứ lập bút toán |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý khi thực hiện bút toán tại ngân hàng.

- Nhầm bút toán ghi nhận với chứng từ kế toán; chứng từ là căn cứ để lập bút toán.
- Ghi sai chiều Nợ - Có, làm mất cân bằng bút toán kép.
- Ghi nhận vào ngày khác với ngày phát sinh giao dịch thực tế, gây lệch số liệu báo cáo.
- Gộp nhiều giao dịch vào một bút toán, làm khó truy vết khi kiểm toán.
- Không đối chiếu với sao kê tài khoản thanh toán trước khi chốt sổ.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Bút toán ghi nhận khác chứng từ kế toán ở điểm nào?

Chứng từ là giấy tờ chứng minh giao dịch, còn bút toán là thao tác ghi giá trị giao dịch vào sổ sách kế toán.

### Vì sao phải tuân thủ nguyên tắc bút toán kép?

Bút toán kép bảo đảm tổng Nợ luôn bằng tổng Có, giúp sổ sách cân bằng và số liệu đáng tin cậy.

### Bút toán điều chỉnh là gì?

Là bút toán lập vào cuối kỳ để cập nhật các khoản chưa phản ánh đúng, ví dụ phân bổ chi phí trả trước hay trích trước chi phí lãi.

### Ngân hàng ghi nhận bút toán vào thời điểm nào?

Theo ngày phát sinh giao dịch hoặc theo quy định của chuẩn mực kế toán mà ngân hàng áp dụng.

### Lỗi ghi bút toán ảnh hưởng thế nào?

Có thể làm sai lệch số dư tài khoản, báo cáo tài chính và chỉ tiêu quản trị rủi ro.

## Khoá học liên quan

- [Tổng ôn thi tuyển Hải Quan 2023 - Nghiệp vụ](https://ub.net/khoa-hoc/tong-on-thi-tuyen-hai-quan-2023-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=but-toan-ghi-nhan-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi môn Kiến thức chung của kỳ thi Công chức Hải Quan vị trí Chuyên viên; Kiểm tra viên.

## Thuật ngữ liên quan

- [Báo cáo tài chính](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-tai-chinh-la-gi.md)
- [Bút toán kép](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/but-toan-kep-la-gi.md)
- [Sổ cái](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/so-cai-la-gi.md)
- [Tiền gửi khách hàng ưu tiên](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/tien-gui-khach-hang-uu-tien-la-gi.md)
- [An toàn kho quỹ chi nhánh](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/an-toan-kho-quy-chi-nhanh-la-gi.md)
- [Bancassurance (Bảo hiểm qua ngân hàng)](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bancassurance-bao-hiem-qua-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bảng cân đối kế toán ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-can-doi-ke-toan-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bằng Diploma Ngân hàng Anh Quốc](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diploma-ngan-hang-anh-quoc-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/but-toan-ghi-nhan-la-gi
