---
title: "Cán cân vốn là gì?"
term: "Cán cân vốn"
term_en: "Capital Account"
kind: "term"
category: "Tiền tệ & Ngoại hối"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/can-can-von-la-gi
updated: 2026-11-13T17:18:38+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Cán cân vốn là gì?

Tiếng Anh: Capital Account

> **Tóm tắt nhanh:** Cán cân vốn là một bộ phận của cán cân thanh toán, ghi nhận các luồng vốn tài chính vào và ra khỏi một quốc gia. Nó giúp đo lường biến động nguồn vốn đầu tư và tín dụng quốc tế theo thời kỳ.

## Cán cân vốn là gì?

**Cán cân vốn** (tiếng Anh là *Capital Account*) là một thành phần của cán cân thanh toán quốc tế, phản ánh các giao dịch liên quan đến di chuyển vốn tài chính giữa cư dân trong nước và cư dân nước ngoài.

## Đặc điểm chính

Cán cân vốn ghi nhận các khoản đầu tư trực tiếp, đầu tư gián tiếp, vay và trả nợ vốn giữa các quốc gia. Thông thường nó còn bao gồm các luồng chuyển vốn đơn phương như kiều hối và tặng, cho vốn. Phần tài sản thế chấp và dự trữ cũng có thể được trình bày trong một tài khoản vốn riêng theo cách hạch toán của từng quốc gia.

## Cách hoạt động

Cán cân vốn được lập theo nguyên tắc ghi kép: bên có (nhận vốn từ nước ngoài) tương ứng với một bên dù (vốn chảy vào) trong cùng giao dịch. Khi nhà đầu tư nước ngoài đưa vốn vào, nợ phải trả với nước ngoài tăng và tài sản tài chính cũng tăng tương ứng. Ngược lại, khi vốn chảy ra, tài sản tài chính của cư dân trong nước đối với nước ngoài tăng lên.

## Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Dòng vốn qua cán cân vốn ảnh hưởng đến tỷ giá, lãi suất và mức cung tiền của một quốc gia. Ngân hàng trung ương dựa vào số liệu này để điều chỉnh chính sách tiền tệ và dự trữ ngoại hệ. Các ngân hàng thương mại theo dõi cán cân vốn để quản trị trạng thái ngoại tệ và lập chiến lược kinh doanh phù hợp.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ một số khoản mục thường gặp.

**Tình huống**

Giả sử một quốc gia ghi nhận khoản chuyển giao vốn ròng vào là 200 đơn vị và khoản mua tài sản phi tài chính không sản xuất từ nước ngoài là 50 đơn vị trong kỳ.

**Các bước**

1. Với giả định trên, khoản chuyển giao vốn ròng được ghi là 200 đơn vị.
2. Với giả định trên, khoản mua tài sản được ghi theo chiều làm giảm số dư cán cân vốn 50 đơn vị.

**Kết quả**

Với giả định trên, số dư ròng của hai khoản mục là 200 − 50 = 150 đơn vị; ví dụ không đại diện cho toàn bộ cán cân thanh toán.

## Phân biệt với khái niệm gần giống

Cán cân vốn dễ bị nhầm với cán cân tài khoản vãng lai và cán cân thanh toán tổng thể.

**So sánh với Cán cân vãng lai**

| Tiêu chí | Cán cân vốn | Cán cân vãng lai |
|---|---|---|
| Bản chất | Giao dịch vốn tài chính | Giao dịch hàng hoá, dịch vụ, thu nhập sơ cấp |
| Tính thường xuyên | Mang tính dài hạn | Diễn ra thường xuyên |
| Tác động tiền tệ | Ảnh hưởng dài hơn đến cung vốn | Ảnh hưởng ngắn tới cán cân thương mại |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần ghi nhớ khi áp dụng.

- Đọc cán cân vốn đứng riêng có thể thiếu phần dự trữ, nên cần xem cả bảng cán cân thanh toán.
- Cán cân vốn dương chưa hẳn lợi hoàn toàn nếu dòng vốn chủ yếu là vay ngắn hạn.
- Cán cân vốn theo phương pháp cũ và IMF hiện hành có cách trình bày khác nhau.

## Công thức

Công thức: `Cán cân vốn thuần = Đầu tư trực tiếp ròng + Đầu tư gián tiếp ròng + Vốn vay ròng + Chuyển vốn đơn phương ròng`

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Cán cân vốn thuộc bảng nào?

Nó nằm trong cán cân thanh toán quốc tế, cùng cán cân vãng lai và tài khoản dự trữ.

### Vì sao cán cân vốn dương vẫn cần thận trọng?

Vì dòng vốn có thể là vay ngắn hạn, rủi ro đảo chiều khi điều kiện bên ngoài thay đổi.

### Vay nước ngoài có ghi vào cán cân vốn không?

Có, vay và cho vay giữa cư dân các quốc gia thuộc cán cân vốn.

### Kiều hối có trong cán cân vốn không?

Tuỳ cách hạch toán của từng quốc gia; thông thường chuyển vốn đơn phương liên quan đến kiều hối có thể nằm trong cán cân vốn hoặc tài khoản chuyển vốn riêng.

## Thuật ngữ liên quan

- [Cán cân thanh toán](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/can-can-thanh-toan-la-gi.md)
- [Giao dịch ngoại tệ kỳ hạn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/giao-dich-ngoai-te-ky-han-la-gi.md)
- [Niêm phong bao tiền](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/niem-phong-bao-tien-la-gi.md)
- [Tỷ giá hối đoái](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ty-gia-hoi-doai-la-gi.md)
- [Báo cáo trạng thái ngoại hối](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-trang-thai-ngoai-hoi-la-gi.md)
- [Barrier option](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/barrier-option-la-gi.md)
- [Cặp tiền tệ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/cap-tien-te-la-gi.md)
- [Chế độ tỷ giá thả nổi](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/che-do-ty-gia-tha-noi-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/can-can-von-la-gi
