---
title: "Chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần là gì?"
term: "Chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần"
term_en: "Debt Instrument Conversion to Equity"
kind: "process"
category: "Huy động vốn"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/chuyen-doi-cong-cu-no-thanh-co-phan-la-gi
updated: 2026-11-13T23:32:24+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần là gì?

Tiếng Anh: Debt Instrument Conversion to Equity

> **Tóm tắt nhanh:** Chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần là quy trình ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng thay thế khoản nợ phải thu bằng cổ phần của doanh nghiệp, giúp giảm áp lực trả nợ và xử lý nợ xấu.

## Chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần là gì?

**Chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần** (tiếng Anh là *Debt Instrument Conversion to Equity*) là quy trình trong đó chủ nợ thay thế quyền đòi nợ bằng quyền sở hữu một phần doanh nghiệp. Thay vì chờ doanh nghiệp trả gốc và lãi, chủ nợ nhận cổ phần tương ứng với giá trị khoản nợ được chuyển đổi.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Việc chuyển đổi chỉ có thể thực hiện khi các bên có thỏa thuận và đáp ứng điều kiện pháp lý, thẩm quyền phê duyệt, giới hạn đầu tư và thủ tục phát hành cổ phần áp dụng cho từng chủ thể. Đối với tổ chức tín dụng, khả năng nhận và nắm giữ cổ phần còn phụ thuộc quy định chuyên ngành; không phải khoản nợ nào cũng có thể chuyển đổi. Nếu thực hiện hợp lệ, doanh nghiệp giảm nghĩa vụ nợ tương ứng, còn chủ nợ nhận rủi ro của một khoản đầu tư vốn.

## Các bước thực hiện

Quy trình được tóm tắt trong các bước dưới đây.

1. **Xác định tình trạng nợ**: Đánh giá khoản nợ khó đòi và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.
2. **Thỏa thuận nguyên tắc**: Hai bên thống nhất chuyển đổi một phần hoặc toàn bộ khoản nợ sang cổ phần.
3. **Định giá và thẩm định**: Định giá giá trị doanh nghiệp và xác định số lượng cổ phần phát hành thêm.
4. **Phê duyệt nội bộ**: Hội đồng quản trị và cổ đông thông qua phương án phát hành cổ phần mới.
5. **Hoàn tất chuyển đổi**: Xóa khoản nợ phải thu, ghi nhận chứng khoán đầu tư và cập nhật sổ cổ đông.
6. **Theo dõi sau chuyển đổi**: Giám sát biến động giá trị cổ phần và trích lập dự phòng phù hợp.

## Bên tham gia và vai trò

Bên tham gia gồm ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng là chủ nợ, doanh nghiệp là con nợ, và cổ đông hiện hữu. Cơ quan quản lý có thẩm quyền giám sát việc phát hành cổ phần mới và thay đổi vốn điều lệ. Bên kiểm toán độc lập có thể tham gia để đánh giá giá trị khoản nợ và giá trị doanh nghiệp.

## Chứng từ thường liên quan

Hợp đồng tín dụng gốc và các phụ lục sửa đổi thể hiện khoản nợ được chuyển đổi. Biên bản thỏa thuận giữa chủ nợ và doanh nghiệp về điều khoản chuyển đổi. Nghị quyết của hội đồng quản trị hoặc đại hội đồng cổ đông về việc phát hành cổ phần mới. Báo cáo định giá giá trị doanh nghiệp hoặc giá trị khoản nợ.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh họa cho quy trình.

**Tình huống**

Giả sử Ngân hàng A có khoản cho vay 500 triệu đồng đối với Công ty B với khoản vay gốc 500 triệu đồng và lãi chưa trả 50 triệu đồng. Công ty B không trả được nợ đúng hạn nhưng vẫn hoạt động.

**Các bước**

1. Với giả định trên, hai bên thỏa thuận chuyển toàn bộ khoản nợ 500 triệu đồng sang cổ phần phổ thông của Công ty B theo mệnh giá 10.000 đồng mỗi cổ phần.
2. Với giả định trên, Ngân hàng A nhận 50.000 cổ phần mới tương ứng 500 triệu đồng chia cho 10.000 đồng.
3. Với giả định trên, khoản lãi chưa trả 50 triệu đồng được xử lý riêng theo thỏa thuận, không tính vào giá trị chuyển đổi.
4. Với giả định trên, dư nợ tín dụng của Công ty B tại Ngân hàng A giảm 500 triệu đồng, khoản mục nợ phải thu được xoá và thay bằng chứng khoán đầu tư dài hạn.

**Kết quả**

Với giả định trên, nếu giao dịch được phép và hoàn tất thủ tục phát hành, Ngân hàng A trở thành cổ đông theo số cổ phần nhận; Công ty B giảm nghĩa vụ nợ gốc 500 triệu đồng và không còn nghĩa vụ trả gốc cho phần đã chuyển đổi.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn nhất là định giá không chính xác giá trị khoản nợ hoặc giá trị doanh nghiệp, dẫn đến chuyển đổi thiếu hoặc thừa. Rủi ro mất quyền kiểm soát doanh nghiệp cũ khi cổ phần bị pha loãng quá mức. Kiểm soát bằng cách yêu cầu định giá độc lập, thẩm quyền phê duyệt hai cấp và tuân thủ quy định phát hành.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với một số quy trình xử lý nợ khác.

**So sánh với Cơ cấu lại nợ**

| Tiêu chí | Chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần | Cơ cấu lại nợ |
|---|---|---|
| Bản chất | Thay quyền đòi nợ bằng quyền sở hữu | Giữ nguyên quyền đòi nợ nhưng điều chỉnh kỳ hạn và lãi suất |
| Vị thế chủ nợ | Trở thành cổ đông của doanh nghiệp | Vẫn là chủ nợ |
| Ảnh hưởng lên bảng cân đối | Chuyển từ nợ phải thu sang chứng khoán đầu tư | Dư nợ vay vẫn ghi nhận trên sổ |

**So sánh với Xóa nợ**

| Tiêu chí | Chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần | Xóa nợ |
|---|---|---|
| Bản chất | Thay nợ bằng vốn cổ phần | Xóa bỏ khoản nợ và ghi nhận chi phí rủi ro |
| Vị thế chủ nợ | Trở thành cổ đông | Không còn quyền đòi và không nhận cổ phần |
| Ảnh hưởng lên bảng cân đối | Chuyển từ nợ phải thu sang chứng khoán đầu tư | Giảm nợ phải thu và tăng chi phí trích lập dự phòng |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Các điểm cần đặc biệt lưu ý khi thực hiện.

- Nhầm lẫn giữa giá trị khoản nợ gốc và tổng dư nợ bao gồm lãi; cần tách rõ gốc và lãi khi quyết toán.
- Không thẩm định lại giá trị doanh nghiệp trước khi chuyển đổi, dẫn đến cổ phần nhận về không phản ánh đúng giá trị thực.
- Bỏ qua tác động pha loãng cổ phần của cổ đông hiện hữu, gây xung đột sau chuyển đổi.
- Coi chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần như cơ cấu lại nợ thông thường trong khi bản chất pháp lý đã thay đổi từ quan hệ tín dụng sang quan hệ sở hữu.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Chuyển đổi công cụ nợ thành cổ phần có phải là xóa nợ không?

Không, đây là thay thế quyền đòi nợ bằng quyền sở hữu cổ phần, khoản nợ được chuyển sang chứng khoán đầu tư chứ không xóa bỏ.

### Ngân hàng có bắt buộc nhận cổ phần khi doanh nghiệp đề nghị chuyển đổi không?

Không, việc chuyển đổi phải dựa trên thỏa thuận giữa hai bên và phê duyệt nội bộ của ngân hàng.

### Phần lãi chưa trả được xử lý thế nào khi chuyển đổi?

Tuỳ thỏa thuận, có thể miễn, giãn hoặc cơ cấu lại thành khoản nợ riêng.

### Cổ phần nhận về có được tính vào tài sản có của ngân hàng không?

Có, sau chuyển đổi khoản mục được phân loại là chứng khoán đầu tư dài hạn và tuân thủ trích lập dự phòng theo quy định.

## Khoá học liên quan

- [Luyện thi Cấp tốc thi tuyển Ngân hàng Nhà nước 2024 - Nghiệp vụ Chuyên viên thanh tra giám sát (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-cap-toc-thi-tuyen-ngan-hang-nha-nuoc-2024-nghiep-vu-chuyen-vien-thanh-tra-giam-sat-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=chuyen-doi-cong-cu-no-thanh-co-phan-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi Vòng 2 - Nghiệp vụ thi tuyển Ngân hàng Nhà nước
- [Luyện thi Công chức Quản lý thị trường - Học phần Nghiệp Vụ](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-cong-chuc-quan-ly-thi-truong-hoc-phan-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=chuyen-doi-cong-cu-no-thanh-co-phan-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi Vòng 2 - Học phần Nghiệp vụ thi tuyển Công chức Quản lý thị trường
- [Luyện thi Công chức Kho bạc Nhà nước - Chuyên viên nghiệp vụ](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-cap-toc-thi-tuyen-cong-chuc-kho-bac-nha-nuoc-vi-tri-chuyen-vien-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=chuyen-doi-cong-cu-no-thanh-co-phan-la-gi) — Khoá học được thiết kế để trang bị cho học viên kiến thức và kỹ năng cần thiết để vượt qua kỳ thi tuyển vào vị trí Chuyên viên nghiệp vụ tại Kho bạc Nhà nước.

## Thuật ngữ liên quan

- [Hợp đồng tín dụng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hop-dong-tin-dung-la-gi.md)
- [Trái phiếu chuyển đổi gắn với tăng vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/trai-phieu-chuyen-doi-gan-voi-tang-von-la-gi.md)
- [Trái phiếu vốn có chuyển đổi](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/trai-phieu-von-co-chuyen-doi-la-gi.md)
- [Yêu cầu vốn tối thiểu theo rủi ro](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/yeu-cau-von-toi-thieu-theo-rui-ro-la-gi.md)
- [AT1 so với Tier 2](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/at1-so-voi-tier-2-la-gi.md)
- [Bài kiểm tra EBA về vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bai-kiem-tra-eba-ve-von-la-gi.md)
- [Bảng điểm vốn ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diem-von-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bảng điều khiển vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-dieu-khien-von-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/chuyen-doi-cong-cu-no-thanh-co-phan-la-gi
