---
title: "Đối chiếu tài khoản là gì?"
term: "Đối chiếu tài khoản"
term_en: "Account Reconciliation"
kind: "process"
category: "Kế toán ngân hàng"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/doi-chieu-tai-khoan-la-gi
updated: 2026-10-15T12:03:46+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Đối chiếu tài khoản là gì?

Tiếng Anh: Account Reconciliation

> **Tóm tắt nhanh:** Đối chiếu tài khoản là quy trình kế toán ngân hàng so khớp số liệu giữa hệ thống nội bộ với sổ sách phía ngoài hoặc giữa các tiểu khoản nội bộ. Quy trình giúp phát hiện chênh lệch, khoản treo và gian lận.

## Đối chiếu tài khoản là gì?

**Đối chiếu tài khoản** (tiếng Anh là *Account Reconciliation*) là quy trình kế toán so sánh số dư và biến động giữa hai nguồn sổ sách để xác nhận chúng khớp nhau. Khi phát sinh chênh lệch, kế toán phải tìm nguyên nhân và xử lý trước khi khóa sổ.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Mục đích là bảo đảm số liệu kế toán phản ánh đúng thực tế, hạn chế sai sót và rủi ro gian lận. Quy trình thường áp dụng định kỳ hằng ngày hoặc hằng tháng tuỳ loại tài khoản và áp dụng khi cần xác nhận số dư với đối tác bên ngoài.

## Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước theo trình tự logic từ thu thập số liệu đến khoá sổ.

1. **Thu thập số liệu**: Lấy số dư và biến động từ hai nguồn sổ sách cần so sánh.
2. **Lập bảng đối chiếu**: Đưa hai nguồn lên cùng một bảng theo cùng kỳ và cùng tiểu khoản.
3. **So khớp tổng**: Tính chênh lệch giữa hai nguồn ở mức tổng và mức chi tiết.
4. **Điều tra chênh lệch**: Xác định nguyên nhân cho từng khoản lệch và lập biên bản.
5. **Xử lý và điều chỉnh**: Thực hiện bút toán điều chỉnh hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền.
6. **Duyệt và lưu hồ sơ**: Kiểm soát viên xem xét, ký duyệt và lưu trữ bảng đối chiếu.

## Bên tham gia và vai trò

Kế toán giao dịch chịu trách nhiệm lập bảng đối chiếu. Kế toán tổng hợp kiểm tra và phê duyệt. Kiểm soát viên hoặc kiểm toán nội bộ đánh giá tính đầy đủ và lưu trữ hồ sơ.

## Chứng từ thường liên quan

Sao kê tài khoản tiền gửi tại ngân hàng khác, bảng kê chi tiết theo tiểu khoản nội bộ, nhật ký giao dịch và biên bản đối chiếu công nợ.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ cho hai dạng đối chiếu phổ biến.

**Tình huống**

Giả sử Ngân hàng A có tài khoản tiền gửi tại một ngân hàng đối tác với số dư cuối ngày là 1 tỉ đồng và có tiểu khoản nội bộ phản ánh cùng tài khoản này.

**Các bước**

1. Với giả định trên, kế toán lấy sao kê từ ngân hàng đối tác ghi nhận số dư 1 tỉ đồng.
2. Với giả định trên, kế toán xuất số dư tiểu khoản nội bộ cũng là 1 tỉ đồng nên hai nguồn khớp nhau.
3. Với giả định trên, kế toán đối chiếu từng khoản trong ngày và xác nhận không có chênh lệch.

**Kết quả**

Với giả định trên, bảng đối chiếu được lập và trình kiểm soát viên duyệt.

**Ghi chú**

Trường hợp đối chiếu nội bộ giữa tiểu khoản tổng hợp và tiểu khoản chi tiết cũng diễn ra tương tự theo cùng nguyên tắc.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn là bỏ sót khoản chênh lệch hoặc xử lý tuỳ tiện. Kiểm soát bằng cách tách riêng người lập và người duyệt, thiết lập hạn mức chênh lệch được phép và yêu cầu giải trình bằng văn bản cho mọi khoản lệch.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với đối chiếu công nợ khách hàng hoặc với quy trình khoá sổ cuối kỳ.

**So sánh với Đối chiếu công nợ khách hàng**

| Tiêu chí | Đối chiếu tài khoản | Đối chiếu công nợ khách hàng |
|---|---|---|
| Bản chất | So sánh số dư giữa hai hệ thống sổ sách cùng phản ánh một tài khoản | So sánh dư nợ giữa sổ ngân hàng và xác nhận của khách hàng |
| Mục đích | Xác nhận số liệu tài khoản đúng và đủ | Xác nhận khách hàng công nhận dư nợ |

**So sánh với Khoá sổ cuối kỳ**

| Tiêu chí | Đối chiếu tài khoản | Khoá sổ cuối kỳ |
|---|---|---|
| Bản chất | Thủ tục so khớp số liệu định kỳ | Thủ tục đóng sổ và chuyển số dư sang kỳ mới |
| Phạm vi | Một hoặc nhiều tài khoản cụ thể | Toàn bộ hệ thống sổ sách |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Nhiều người nhầm đối chiếu với việc chỉ lấy số liệu từ một nguồn rồi đối chiếu qua loa, hoặc cho rằng khi tổng khớp thì không cần xem chi tiết từng khoản.

- Nghĩ rằng chỉ cần đối chiếu tổng số dư là đủ mà bỏ qua từng khoản chi tiết.
- Để khoản chênh lệch treo lâu ngày mà không tìm nguyên nhân.
- Nhầm đối chiếu với sao kê ngân hàng, trong khi sao kê chỉ là một nguồn dữ liệu đầu vào.
- Để cùng một người vừa lập vừa duyệt bảng đối chiếu.

## Công thức

Công thức: `Số dư nguồn A – Số dư nguồn B = Chênh lệch cần phân tích`

- Số dư nguồn A: số liệu lấy từ một hệ thống sổ sách
- Số dư nguồn B: số liệu lấy từ hệ thống sổ sách cần so sánh
- Chênh lệch: phần chênh giữa hai nguồn, nếu khác không cần điều tra

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Đối chiếu tài khoản khác sao kê ngân hàng ở chỗ nào?

Sao kê là bản liệt kê giao dịch từ ngân hàng, còn đối chiếu là quy trình so sánh số liệu giữa hai nguồn sổ sách.

### Khi nào cần đối chiếu?

Khi cần xác nhận số dư một tài khoản khớp giữa nội bộ và bên ngoài hoặc giữa các tiểu khoản nội bộ.

### Nếu hai nguồn lệch thì xử lý ra sao?

Kế toán phải điều tra nguyên nhân, lập biên bản và điều chỉnh nếu sai sót.

### Ai chịu trách nhiệm lập bảng đối chiếu?

Kế toán giao dịch phụ trách tài khoản, kiểm soát viên hoặc kế toán tổng hợp duyệt.

### Có thể đối chiếu bằng phần mềm tự động không?

Có thể hỗ trợ tự động lấy số liệu, nhưng khoản chênh lệch vẫn cần xử lý thủ công.

## Khoá học liên quan

- [Khoá học Nghiệp vụ Kế toán giao dịch Ngân hàng](https://ub.net/khoa-hoc/khoa-hoc-nghiep-vu-ke-toan-giao-dich-ngan-hang.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=doi-chieu-tai-khoan-la-gi) — Khóa học phù hợp cho người đang trong quá trình thử việc hoặc có kinh nghiệm dưới 01 năm tại vị trí Giao dịch viên/Kế toán tại các Ngân hàng.
- [Trọn bộ đề thi Ngân hàng Agribank 2026 - Kế toán/GDV - Nghiệp vụ](https://ub.net/khoa-hoc/tron-bo-de-thi-ngan-hang-agribank-2026-ke-toan-gdv-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=doi-chieu-tai-khoan-la-gi) — Khóa học cung cấp các bộ đề thi thử và đề thi thực tế vào Ngân hàng Agribank vị trí Kế toán/Giao dịch viên. Các bộ đề được cập nhật mới nhất sẽ giúp học viên g…
- [Luyện thi Ngân hàng BIDV - Nghiệp vụ - Vị trí Kế toán/ Giao dịch viên](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-ngan-hang-bidv-nghiep-vu-vi-tri-ke-toan-giao-dich-vien.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=doi-chieu-tai-khoan-la-gi) — Chương trình phù hợp cho các đợt thi lẻ, tập trung theo tỉnh, Toàn quốc của Ngân hàng BIDV đối với các vị trí Kế toán/ Giao dịch viên

## Thuật ngữ liên quan

- [Hạch toán lãi dồn tích](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hach-toan-lai-don-tich-la-gi.md)
- [Kế toán xóa nợ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ke-toan-xoa-no-la-gi.md)
- [Kiểm soát nội bộ kế toán](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/kiem-soat-noi-bo-ke-toan-la-gi.md)
- [Lãi phải thu](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/lai-phai-thu-la-gi.md)
- [7 nguyên tắc kế toán](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/7-nguyen-tac-ke-toan-la-gi.md)
- [APA](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/apa-la-gi.md)
- [Báo cáo chi phí hoạt động ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-chi-phi-hoat-dong-ngan-hang-la-gi.md)
- [Báo cáo chỉ số NSFR](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-chi-so-nsfr-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/doi-chieu-tai-khoan-la-gi
