---
title: "Giao dịch bán mua lại là gì?"
term: "Giao dịch bán mua lại"
term_en: "Reverse Repurchase Agreement (Reverse Repo)"
kind: "term"
category: "Tổng quan ngân hàng"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/giao-dich-ban-mua-lai-la-gi
updated: 2026-11-17T21:01:09+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Giao dịch bán mua lại là gì?

Tiếng Anh: Reverse Repurchase Agreement (Reverse Repo)

> **Tóm tắt nhanh:** Giao dịch bán mua lại là thỏa thuận tài chính trong đó bên bán cam kết mua lại tài sản từ bên mua tại một mức giá đã thỏa thuận sau một khoảng thời gian. Đây là công cụ quan trọng để quản lý thanh khoản, điều tiết cung tiền và tạo thu nhập cho ngân hàng trong ngắn hạn.

## Giao dịch bán mua lại là gì?

**Giao dịch bán mua lại** (tiếng Anh là *Reverse Repurchase Agreement*, viết tắt **Reverse Repo**) là thỏa thuận giữa hai bên, trong đó một bên bán tài sản cho bên kia và cam kết mua lại chính tài sản đó tại một mức giá đã thỏa thuận sau một khoảng thời gian nhất định. Đối với bên bán, đây là hình thức tiếp nhận tiền tạm thời có điều kiện để sử dụng tài sản với chi phí thường được ghi nhận dưới dạng lãi.

## Đặc điểm chính

Giao dịch có hai chuyển giao tài sản: tài sản được bán trong giai đoạn đầu và được mua lại khi đến hạn. Hai bên đều có nghĩa vụ hoàn thành giao dịch theo thỏa thuận, thời hạn và điều kiện đã cam kết. Mức chênh lệch giá giữa hai giao dịch thường đại diện cho chi phí hoặc thu nhập của giao dịch, tùy theo góc nhìn của từng bên.

## Cách hoạt động

Khi ngân hàng cần huy động tiền ngắn hạn hoặc quản lý thanh khoản, ngân hàng có thể bán tài sản cho đối tác và cam kết mua lại sau đó. Tại thời điểm đáo hạn, ngân hàng mua lại tài sản với giá đã thỏa thuận. Nếu đối tác không thực hiện nghĩa vụ mua lại, tài sản có thể được xử lý để bù đắp thiệt hại, tùy điều khoản hợp đồng và cơ chế bảo đảm.

## Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Reverse Repo giúp ngân hàng huy động vốn ngắn hạn, kiểm soát dòng tiền và cơ cấu nợ của mình. Công cụ này cũng hỗ trợ hệ thống điều tiết cung tiền khi ngân hàng trung ương sử dụng các giao dịch bán mua lại như một kênh hấp thụ thanh khoản. Đối với các bên tham gia, giao dịch tạo cơ hội để tạo thu nhập trên tài sản có chất lượng, trong khi rủi ro phụ thuộc vào khả năng hoàn trả của đối tác và hiệu quả của tài sản bảo đảm.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh họa cơ chế huy động tiền và mua lại tài sản của một ngân hàng.

**Tình huống**

Giả sử một ngân hàng bán giấy tờ có giá trị 100 triệu đồng cho một đối tác tài chính và cam kết mua lại sau kỳ hạn với giá 102 triệu đồng.

**Các bước**

1. Với giả định trên, một ngân hàng nhận 100 triệu đồng và chuyển giao giấy tờ có giá trị cho đối tác.
2. Với giả định trên, khi đến hạn, một ngân hàng mua lại giấy tờ với giá 102 triệu đồng.

**Kết quả**

Với giả định trên, chi phí tài chính của giao dịch là 102 triệu đồng − 100 triệu đồng = 2 triệu đồng.

**Ghi chú**

Ví dụ giả định chỉ minh họa nguyên lý; cách tính chi phí thực tế còn phụ thuộc vào thỏa thuận, thời gian và cơ sở tính lãi.

## Phân biệt với khái niệm gần giống

Reverse Repo dễ bị nhầm với giao dịch repo thông thường vì hai giao dịch đều liên quan đến việc bán tài sản kèm cam kết mua lại. Điểm khác biệt nằm ở phía bên bán và phía bên mua, cũng như ý nghĩa thuật lý đối với tài sản được giao dịch.

**So sánh với Giao dịch mua bán lại**

| Tiêu chí | Giao dịch bán mua lại | Giao dịch mua bán lại |
|---|---|---|
| Bản chất | Bên bán nhận tiền, cam kết mua lại tài sản | Bên mua ứng tiền, cam kết bán lại tài sản |
| Hiệu ứng thanh khoản | Tạm thời tăng tiền mặt cho bên bán | Tạm thời tăng tài sản cho bên mua |
| Rủi ro chính | Rủi ro bên mua không hoàn tác nghĩa vụ mua lại | Rủi ro bên bán không nhận được tiền mua lại |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

- Không mặc định rằng đơn vị mua bán tài sản trong mọi trường hợp đều là ngân hàng trung ương; giao dịch còn có thể giữa các tổ chức tài chính.
- Không đồng nhất tài sản bán với tài sản bảo đảm; hai khái niệm có thể khác nhau tùy cấu trúc giao dịch.
- Không xem mức chênh lệch giá là lãi suất ngân hàng, bởi đây là chi phí tài chính của thỏa thuận tùy thời hạn và phương pháp tính.
- Không bỏ qua rủi ro thanh khoản, rủi ro đối tác và điều kiện xử lý tài sản khi bên mua không hoàn tác nghĩa vụ.

- Cần xác định rõ bên nào bán và bên nào mua lại tài sản.
- Cần kiểm tra thời hạn, cơ sở tính lãi và phương pháp tính chi phí tài chính.
- Cần đánh giá tính thanh khoản, giá trị và khả năng xử lý của tài sản.
- Không coi mọi khoản chênh lệch giá là thu nhập thuần nếu chưa tính các chi phí và rủi ro liên quan.

## Công thức

Công thức: `Giá mua lại = Giá bán ban đầu + Chi phí tài chính`

- Giá mua lại: số tiền trả khi nhận lại tài sản
- Giá bán ban đầu: số tiền nhận khi bán tài sản
- Chi phí tài chính: phần chênh lệch giữa giá mua lại và giá bán ban đầu

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Giao dịch bán mua lại khác giao dịch mua bán lại như thế nào?

Hai giao dịch có cùng cơ chế bán tài sản kèm cam kết mua lại, nhưng khác nhau ở phía nhận tiền và nghĩa vụ cuối cùng.

### Tài sản trong Reverse Repo có phải tài sản bảo đảm không?

Không nhất thiết. Tùy thỏa thuận, tài sản giao dịch và tài sản bảo đảm có thể là hai phạm vi khác nhau.

### Vì sao ngân hàng sử dụng Reverse Repo?

Ngân hàng dùng công cụ này để huy động tiền ngắn hạn, quản lý thanh khoản và điều tiết dòng vốn.

### Chi phí tài chính của giao dịch được xác định như thế nào?

Chi phí tài chính là chênh lệch giữa giá mua lại và giá bán ban đầu, đồng thời phụ thuộc vào thỏa thuận và thời gian.

### Rủi ro chính của Reverse Repo là gì?

Rủi ro chính là bên mua không mua lại tài sản đúng thỏa thuận, bên cạnh rủi ro thanh khoản và rủi ro giá trị tài sản.

## Thuật ngữ liên quan

- [Chứng chỉ AML ICA](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/chung-chi-aml-ica-la-gi.md)
- [Danh sách đen quốc tế](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/danh-sach-den-quoc-te-la-gi.md)
- [Hộp cát pháp lý](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hop-cat-phap-ly-la-gi.md)
- [Lãi suất](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/lai-suat-la-gi.md)
- [An toàn kho quỹ chi nhánh](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/an-toan-kho-quy-chi-nhanh-la-gi.md)
- [Bancassurance (Bảo hiểm qua ngân hàng)](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bancassurance-bao-hiem-qua-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bảng cân đối kế toán ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-can-doi-ke-toan-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bằng Diploma Ngân hàng Anh Quốc](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diploma-ngan-hang-anh-quoc-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/giao-dich-ban-mua-lai-la-gi
