---
title: "Hối phiếu đòi nợ là gì?"
term: "Hối phiếu đòi nợ"
term_en: "Bill of Exchange"
kind: "process"
category: "Thanh toán quốc tế"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hoi-phieu-doi-no-la-gi
updated: 2026-11-13T13:54:25+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Hối phiếu đòi nợ là gì?

Tiếng Anh: Bill of Exchange · Viết tắt: BoE

> **Tóm tắt nhanh:** Hối phiếu đòi nợ là chứng từ thanh toán quốc tế theo đó người ký phát yêu cầu người bị ký phát thanh toán một số tiền xác định vào một ngày ấn định hoặc khi xem. Quy trình giúp tạo cơ sở pháp lý để đòi tiền trong buôn bán xuyên biên giới.

## Hối phiếu đòi nợ là gì?

**Hối phiếu đòi nợ** (tiếng Anh là *Bill of Exchange*, viết tắt **BoE**) là chứng từ do người ký phát lập, theo đó yêu cầu người bị ký phát thanh toán một số tiền xác định cho người thụ hưởng hoặc theo lệnh của người thụ hưởng vào một ngày ấn định hoặc khi xem.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Hối phiếu được sử dụng trong thanh toán quốc tế khi bên mua và bên bán muốn kéo dài thời hạn thanh toán hoặc muốn có công cụ có giá trị luân chuyển được. Công cụ này cũng được dùng khi cần chuyển nhượng quyền đòi nợ cho ngân hàng để chiết khấu hoặc bảo lãnh.

## Các bước thực hiện

Quy trình lập và sử dụng hối phiếu gồm các bước chính sau. Chi tiết được trình bày ở khối các bước bên dưới.

1. **Thỏa thuận**: Bên mua và bên bán thống nhất sử dụng hối phiếu và thời hạn thanh toán.
2. **Lập hối phiếu**: Bên xuất khẩu lập hối phiếu ghi rõ mệnh giá, ngày đáo hạn, người bị ký phát và người thụ hưởng.
3. **Gửi trình**: Hối phiếu cùng bộ chứng từ được gửi qua ngân hàng để trình cho người bị ký phát.
4. **Chấp nhận**: Người bị ký phát ký và đóng dấu chấp nhận nếu đồng ý thanh toán.
5. **Chiết khấu hoặc lưu giữ**: Người thụ hưởng có thể giữ đến đáo hạn hoặc chiết khấu tại ngân hàng.
6. **Đòi tiền**: Đến ngày đáo hạn, ngân hàng hoặc người thụ hưởng trình hối phiếu để nhận tiền.

## Bên tham gia và vai trò

Ba chủ thể cốt lõi gồm người ký phát là bên lập hối phiếu, người bị ký phát là bên được yêu cầu thanh toán và người thụ hưởng là bên nhận tiền. Ngân hàng có thể tham gia với vai trò chiết khấu, bảo lãnh hoặc chấp nhận.

## Chứng từ thường liên quan

Bộ chứng từ thương mại đi kèm thường gồm hóa đơn thương mại, vận đơn, phiếu đóng gói và các giấy tờ chứng nhận xuất xứ, chất lượng.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định được trình bày chi tiết ở khối ví dụ phía dưới.

**Tình huống**

Giả sử Bình xuất khẩu lô hàng cho Lan và thống nhất thanh toán bằng hối phiếu đáo hạn sau 90 ngày, giá trị lô hàng là 500.000 USD.

**Các bước**

1. Với giả định trên, Bình lập hối phiếu 500.000 USD, đáo hạn 90 ngày kể từ ngày lập, ghi tên người bị ký phát là Ngân hàng A do Lan chỉ định, người thụ hưởng là Bình.
2. Với giả định trên, hối phiếu kèm bộ chứng từ được gửi qua ngân hàng để trình cho Ngân hàng A.
3. Với giả định trên, Ngân hàng A chấp nhận hối phiếu bằng cách ký và đóng dấu chấp nhận, cam kết thanh toán 500.000 USD vào ngày đáo hạn.
4. Với giả định trên, Bình mang hối phiếu đã chấp nhận đến Ngân hàng A để chiết khấu với mức chiết khấu giả định 5% tính trên thời gian còn lại.
5. Với giả định trên, khoản chiết khấu tạm tính = 500.000 USD × 5% × (90 ÷ 360) = 6.250 USD, Bình nhận trước 500.000 USD − 6.250 USD = 493.750 USD.

**Kết quả**

Với giả định trên, Bình có tiền sớm, Ngân hàng A giữ hối phiếu để đòi Lan khi đáo hạn.

## Rủi ro và kiểm soát

Người thụ hưởng có thể đối mặt rủi ro người bị ký phát từ chối chấp nhận hoặc từ chối thanh toán. Ngân hàng kiểm soát bằng cách xác minh tư cách pháp lý, đối chiếu chữ ký và yêu cầu bảo lãnh khi cần.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Hối phiếu khác séc ở chỗ séc là lệnh thanh toán ngay và chỉ dùng trong nội địa, còn hối phiếu có thể ấn định ngày đáo hạn và dùng cho thanh toán quốc tế. Hối phiếu cũng khác thư tín dụng ở chỗ thư tín dụng là cam kết thanh toán của ngân hàng phát hành, còn hối phiếu là yêu cầu thanh toán gửi tới người bị ký phát.

**So sánh với Séc**

| Tiêu chí | Hối phiếu đòi nợ | Séc |
|---|---|---|
| Bản chất | Lệnh thanh toán do người ký phát lập | Lệnh thanh toán do người ký phát lập |
| Thời hạn | Thanh toán ngay khi trình | Có thể ấn định ngày đáo hạn hoặc khi xem |
| Phạm vi | Dùng trong giao dịch trong nước hoặc quốc tế | Thường dùng trong giao dịch thương mại quốc tế |
| Chuyển nhượng | Hạn chế | Được ký hậu và chiết khấu |

**So sánh với Thư tín dụng**

| Tiêu chí | Hối phiếu đòi nợ | Thư tín dụng |
|---|---|---|
| Bản chất | Yêu cầu thanh toán gửi tới người bị ký phát | Cam kết thanh toán của ngân hàng phát hành |
| Chủ thể chịu trách nhiệm | Người bị ký phát | Ngân hàng phát hành |
| Mối quan hệ | Là công cụ đòi nợ | Là phương tiện bảo đảm thanh toán |
| Điều kiện | Có thể được lập độc lập hoặc dùng kèm chứng từ theo thỏa thuận | Gắn với điều kiện xuất trình chứng từ theo quy tắc được dẫn chiếu trong thư tín dụng |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Các điểm cần lưu ý khi làm việc với hối phiếu được liệt kê ở khối lưu ý bên dưới.

- Nhầm hối phiếu với séc, dẫn đến kỳ vọng thanh toán ngay.
- Bỏ qua việc kiểm tra người bị ký phát có đủ tư cách chấp nhận hay không.
- Không ghi rõ ngày đáo hạn khiến hối phiếu bị coi là hối phiếu khi xem.
- Quên ký hậu khi chuyển nhượng, làm mất quyền thụ hưởng.
- Không theo dõi ngày đáo hạn để trình đòi tiền kịp thời.

## Công thức

Công thức: `Tiền nhận trước = Mệnh giá − Mệnh giá × Tỷ lệ chiết khấu × (Số ngày còn lại ÷ Số ngày của năm)`

- Mệnh giá: số tiền ghi trên hối phiếu
- Tỷ lệ chiết khấu: tỷ lệ phần trăm theo năm do ngân hàng áp dụng
- Số ngày còn lại: số ngày từ ngày chiết khấu đến ngày đáo hạn
- Số ngày của năm: cơ sở 360 hoặc 365 ngày tuỳ quy ước

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Hối phiếu đòi nợ khác séc ở điểm nào?

Hối phiếu có thể ấn định ngày đáo hạn và chuyển nhượng được, còn séc thường thanh toán ngay.

### Có mấy loại hối phiếu phổ biến?

Phổ biến gồm hối phiếu khi xem và hối phiếu có kỳ hạn theo ngày ấn định.

### Ai là người ký phát?

Người ký phát là bên lập hối phiếu, thường là bên xuất khẩu hoặc ngân hàng.

### Có thể chiết khấu hối phiếu tại ngân hàng không?

Có, khi hối phiếu đã được chấp nhận bởi ngân hàng có uy tín.

### Khi nào hối phiếu mất giá trị đòi tiền?

Khi quá thời hạn trình đòi theo quy định áp dụng mà không được chấp nhận hoặc thanh toán.

## Khoá học liên quan

- [Khoá học Nghiệp vụ Kế toán giao dịch Ngân hàng](https://ub.net/khoa-hoc/khoa-hoc-nghiep-vu-ke-toan-giao-dich-ngan-hang.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=hoi-phieu-doi-no-la-gi) — Khóa học phù hợp cho người đang trong quá trình thử việc hoặc có kinh nghiệm dưới 01 năm tại vị trí Giao dịch viên/Kế toán tại các Ngân hàng.
- [100 câu hỏi Nghiệp vụ Vietcombank kèm đáp án](https://ub.net/khoa-hoc/100-cau-hoi-nghiep-vu-vietcombank-kem-dap-an.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=hoi-phieu-doi-no-la-gi) — Khóa học phù hợp với những ứng viên có nhu cầu luyện thi Ngân hàng Vietcombank 2024
- [Bộ môn Nghiệp vụ Tín dụng - Ngân hàng Chính sách Xã hội](https://ub.net/khoa-hoc/bo-mon-nghiep-vu-tin-dung-ngan-hang-chinh-sach-xa-hoi.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=hoi-phieu-doi-no-la-gi) — Khóa học phù hợp cho các ứng viên tham gia kỳ thi tuyển dụng dụng đầu vào vị trí Chuyên môn nghiệp vụ tại Ngân hàng Chính sách Xã hội.

## Thuật ngữ liên quan

- [Bảo lãnh ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-lanh-ngan-hang-la-gi.md)
- [SWIFT MT103 - Chuyển tiền khách hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/swift-mt103-chuyen-tien-khach-hang-la-gi.md)
- [Thư bảo lãnh nghĩa vụ thanh toán](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/thu-bao-lanh-nghia-vu-thanh-toan-la-gi.md)
- [Thư tín dụng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/thu-tin-dung-la-gi.md)
- [Bảo hiểm hàng hóa biển](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-hiem-hang-hoa-bien-la-gi.md)
- [Bảo hiểm ICC C](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-hiem-icc-c-la-gi.md)
- [Bảo hiểm rủi ro đình công](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-hiem-rui-ro-dinh-cong-la-gi.md)
- [Bảo lãnh bằng ngoại tệ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-lanh-bang-ngoai-te-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hoi-phieu-doi-no-la-gi
