---
title: "Hối phiếu kèm chứng từ là gì?"
term: "Hối phiếu kèm chứng từ"
term_en: "Documentary Bill"
kind: "process"
category: "Thanh toán quốc tế"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hoi-phieu-kem-chung-tu-la-gi
updated: 2026-10-08T05:52:20+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Hối phiếu kèm chứng từ là gì?

Tiếng Anh: Documentary Bill

> **Tóm tắt nhanh:** Hối phiếu kèm chứng từ là phương thức thanh toán quốc tế trong đó nhà xuất khẩu lập hối phiếu đòi tiền người nhập khẩu kèm theo bộ chứng từ thương mại và gửi qua ngân hàng để thu hộ. Phương thức giúp bên bán giữ quyền kiểm soát chứng từ cho đến khi được thanh toán hoặc chấp nhận.

## Hối phiếu kèm chứng từ là gì?

**Hối phiếu kèm chứng từ** (tiếng Anh là *Documentary Bill*) là hối phiếu được lập kèm theo bộ chứng từ thương mại như vận đơn, hoá đơn, chứng nhận xuất xứ, gửi tới ngân hàng nhờ thu hộ tiền từ người nhập khẩu. Ngân hàng đóng vai trò trung gian thu hộ, không cam kết thanh toán thay cho bất kỳ bên nào.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Phương thức áp dụng khi bên bán và bên mua đã có quan hệ tín nhiệm nhất định nhưng vẫn cần cơ chế bảo vệ giao dịch bằng bộ chứng từ. Nó thường được dùng trong mua bán hàng hoá xuất nhập khẩu theo điều kiện giao hàng, nơi quyền kiểm soát hàng hoá gắn với quyền sở hữu chứng từ.

## Các bước thực hiện

Quy trình nhờ thu kèm chứng từ gồm các bước cơ bản sau.

1. **Ký hợp đồng**: Bên mua và bên bán thỏa thuận điều khoản thanh toán bằng hối phiếu kèm chứng từ.
2. **Giao hàng và lập chứng từ**: Bên bán giao hàng, lập bộ chứng từ và hối phiếu tương ứng.
3. **Nhờ thu**: Bên bán gửi bộ chứng từ và hối phiếu vào ngân hàng nhờ thu.
4. **Chuyển chứng từ**: Ngân hàng nhờ thu chuyển bộ chứng từ tới ngân hàng đại lý tại nước người mua.
5. **Thông báo**: Ngân hàng đại lý thông báo cho người nhập khẩu để thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán.
6. **Thanh toán và nhận chứng từ**: Người nhập khẩu thanh toán theo thỏa thuận để nhận bộ chứng từ.
7. **Chuyển tiền**: Ngân hàng đại lý chuyển tiền về ngân hàng nhờ thu để chi trả cho bên bán.

## Bên tham gia và vai trò

Bên tham gia gồm người nhờ thu là nhà xuất khẩu, ngân hàng nhờ thu, ngân hàng thu hộ và người bị ghi nợ là người nhập khẩu. Mỗi bên có trách nhiệm riêng trong việc lập, chuyển, kiểm tra và thanh toán chứng từ.

## Chứng từ thường liên quan

Bộ chứng từ điển hình gồm hối phiếu, vận đơn, hoá đơn thương mại, phiếu đóng gói, chứng nhận xuất xứ, giấy bảo hiểm và các giấy tờ kỹ thuật kèm theo hợp đồng.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định.

**Tình huống**

Giả sử An là nhà xuất khẩu tại Việt Nam bán lô hàng cho Bình tại nước ngoài theo hợp đồng ngoại thương, thanh toán bằng hối phiếu kèm chứng từ thông qua Ngân hàng A.

**Các bước**

1. Với giả định trên, An lập bộ chứng từ gồm hối phiếu, vận đơn, hoá đơn thương mại và gửi vào Ngân hàng A để nhờ thu.
2. Với giả định trên, Ngân hàng A chuyển bộ chứng từ tới ngân hàng đại lý tại nước Bình để thu hộ.
3. Với giả định trên, Bình thanh toán trước khi nhận chứng từ để nhận hàng.

**Kết quả**

Với giả định trên, An nhận tiền qua ngân hàng và Bình nhận bộ chứng từ để nhận hàng.

**Ghi chú**

Trường hợp Bình từ chối nhận chứng từ thì An vẫn giữ quyền xử lý lô hàng vì vẫn nắm vận đơn.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là người nhập khẩu từ chối nhận chứng từ hoặc từ chối thanh toán, khiến nhà xuất khẩu đã giao hàng nhưng không thu được tiền. Kiểm soát bằng cách lựa chọn đối tác tin cậy, kiểm tra tính hợp lệ của bộ chứng từ và theo dõi sát lịch trình hàng hoá.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Cần phân biệt với hối phiếu trơn và với thư tín dụng.

**So sánh với Hối phiếu trơn**

| Tiêu chí | Hối phiếu kèm chứng từ | Hối phiếu trơn |
|---|---|---|
| Bản chất | Hối phiếu đi kèm bộ chứng từ thương mại | Hối phiếu không kèm chứng từ thương mại |
| Mục đích | Thu hộ tiền gắn với giao hàng qua chứng từ | Thu hộ tiền theo quan hệ tín dụng thuần tuý |
| Quyền kiểm soát hàng | Có, thông qua vận đơn và bộ chứng từ | Không có vì không gắn với hàng hoá |

**So sánh với Thư tín dụng**

| Tiêu chí | Hối phiếu kèm chứng từ | Thư tín dụng |
|---|---|---|
| Cam kết thanh toán | Ngân hàng chỉ làm trung gian thu hộ, không cam kết trả | Ngân hàng phát hành cam kết thanh toán khi chứng từ hợp lệ |
| Mức độ an toàn cho bên bán | Thấp hơn vì phụ thuộc việc người mua chấp nhận trả | Cao hơn vì có nghĩa vụ trả độc lập của ngân hàng phát hành |
| Vai trò ngân hàng | Trung gian nhờ thu | Bên cam kết thanh toán |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi sử dụng phương thức này.

- Nhầm ngân hàng nhờ thu với ngân hàng phát hành thư tín dụng nên nghĩ ngân hàng phải trả tiền.
- Không kiểm tra đối tác nhập khẩu trước khi giao hàng.
- Giao hàng trước rồi mới gửi chứng từ, làm mất quyền kiểm soát vận đơn.
- Không theo dõi hạn trình chứng từ dẫn đến bộ chứng từ bị lưu kho kéo dài.
- Gộp hối phiếu kèm chứng từ với hối phiếu trơn khi lập chứng từ.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Hối phiếu kèm chứng từ khác hối phiếu trơn ở điểm nào?

Khác ở chỗ hối phiếu kèm chứng từ đi cùng bộ chứng từ thương mại, còn hối phiếu trơn không kèm chứng từ.

### Ngân hàng có cam kết thanh toán không?

Không, ngân hàng chỉ làm trung gian nhờ thu.

### Khi nào bên bán nhận được tiền?

Khi người nhập khẩu thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán theo thỏa thuận.

### Nếu người mua từ chối nhận chứng từ thì bên bán xử lý ra sao?

Bên bán giữ quyền xử lý hàng hoá vì vẫn nắm vận đơn và bộ chứng từ.

### Có thể kết hợp với thư tín dụng không?

Có thể kết hợp tùy thỏa thuận hợp đồng, nhưng về bản chất đây là hai phương thức thanh toán khác nhau.

## Khoá học liên quan

- [100 câu hỏi Nghiệp vụ Vietcombank kèm đáp án](https://ub.net/khoa-hoc/100-cau-hoi-nghiep-vu-vietcombank-kem-dap-an.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=hoi-phieu-kem-chung-tu-la-gi) — Khóa học phù hợp với những ứng viên có nhu cầu luyện thi Ngân hàng Vietcombank 2024
- [100 câu hỏi Nghiệp vụ BIDV kèm đáp án - Thi tuyển 2024](https://ub.net/khoa-hoc/100-cau-hoi-nghiep-vu-bidv-kem-dap-an-thi-tuyen-2024.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=hoi-phieu-kem-chung-tu-la-gi) — Khóa học phù hợp với những ứng viên có nhu cầu luyện thi Ngân hàng BIDV 2024
- [Luyện thi Big4 - Nghiệp vụ - Vị trí Kế toán/Giao dịch viên & Ngân quỹ (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-big4-nghiep-vu-vi-tri-ke-toangiao-dich-vien-ngan-quy-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=hoi-phieu-kem-chung-tu-la-gi) — Khóa học phù hợp cho các ứng viên tham gia thi tuyển môn thi nghiệp vụ vị trí Giao dịch viên/Ngân quỹ tại các Ngân hàng VietinBank, Vietcombank, BIDV và Agriba…

## Thuật ngữ liên quan

- [Thư tín dụng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/thu-tin-dung-la-gi.md)
- [Bảo hiểm hàng hóa biển](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-hiem-hang-hoa-bien-la-gi.md)
- [Bảo hiểm ICC C](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-hiem-icc-c-la-gi.md)
- [Bảo hiểm rủi ro đình công](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-hiem-rui-ro-dinh-cong-la-gi.md)
- [Bảo lãnh bằng ngoại tệ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-lanh-bang-ngoai-te-la-gi.md)
- [Bảo lãnh bảo đảm nghĩa vụ pháp lý](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-lanh-bao-dam-nghia-vu-phap-ly-la-gi.md)
- [Bảo lãnh bị tuyên vô hiệu](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-lanh-bi-tuyen-vo-hieu-la-gi.md)
- [Bảo lãnh công trình giao thông](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-lanh-cong-trinh-giao-thong-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hoi-phieu-kem-chung-tu-la-gi
