---
title: "Hợp đồng mua bán nợ pháp lý là gì?"
term: "Hợp đồng mua bán nợ pháp lý"
term_en: "Debt purchase and sale contract"
kind: "term"
category: "Tuân thủ & Pháp lý ngân hàng"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hop-dong-mua-ban-no-phap-ly-la-gi
updated: 2026-11-14T08:30:00+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Hợp đồng mua bán nợ pháp lý là gì?

Tiếng Anh: Debt purchase and sale contract · Viết tắt: MBN

> **Tóm tắt nhanh:** Hợp đồng mua bán nợ pháp lý là văn bản thỏa thuận giữa bên bán và bên mua để chuyển giao quyền đòi nợ và các nghĩa vụ liên quan. Đây là cơ sở quan trọng để thay đổi chủ nợ, bảo đảm quyền lợi các bên và phục vụ xử lý nợ trong hoạt động ngân hàng.

## Hợp đồng mua bán nợ pháp lý là gì?

**Hợp đồng mua bán nợ pháp lý** (tiếng Anh là *Debt purchase and sale contract*, viết tắt **MBN**) là văn bản thỏa thuận bằng văn bản giữa bên bán nợ và bên mua nợ nhằm chuyển giao toàn bộ hoặc một phần quyền đòi nợ, các quyền và nghĩa vụ liên quan đến khoản nợ.

## Đặc điểm chính

Hợp đồng xác lập đối tượng chuyển giao là khoản nợ đã phát sinh, thay vì một tài sản hữu hình thông thường. Quyền đòi nợ, các tài liệu liên quan và nghĩa vụ thông báo cho bên nợ được quy định rõ trong hợp đồng. Giá mua bán do các bên thỏa thuận và thường được xác định trên cơ sở giá trị ghi sổ trừ đi khoản dự phòng rủi ro.

## Cách hoạt động

Bên bán nợ chuyển giao quyền đòi nợ và hồ sơ pháp lý liên quan cho bên mua theo điều kiện hợp đồng. Bên mua trở thành chủ nợ mới và có quyền thu hồi, xử lý khoản nợ theo quy định pháp luật. Bên nợ phải được thông báo về việc chuyển giao để thực hiện nghĩa vụ thanh toán cho đúng chủ nợ mới.

## Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Hợp đồng là căn cứ pháp lý để ngân hàng thực hiện xử lý nợ xấu, chuyển nhượng khoản nợ cho công ty mua bán nợ hoặc đối tác khác. Nhờ đó, ngân hàng giải phóng bảng cân đối, thu hồi một phần giá trị khoản nợ và quản trị chất lượng tín dụng.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách hợp đồng vận hành.

**Tình huống**

Giả sử ngân hàng có khoản nợ phải thu từ khách hàng B với giá trị ghi sổ 500 triệu đồng và khoản dự phòng 200 triệu đồng.

**Các bước**

1. Với giả định trên, giá trị thuần của khoản nợ trên sổ sách = 500 triệu − 200 triệu = 300 triệu đồng.
2. Với giả định trên, ngân hàng ký hợp đồng mua bán nợ với Công ty Mua bán nợ X với giá bán 250 triệu đồng.
3. Với giả định trên, ngân hàng chuyển giao hồ sơ nợ và thông báo cho khách hàng B về việc chuyển chủ nợ.

**Kết quả**

Với giả định trên, Công ty Mua bán nợ X trở thành chủ nợ mới và có quyền thu hồi khoản 500 triệu đồng từ khách hàng B.

## Phân biệt với khái niệm gần giống

Mua bán nợ pháp lý dễ bị nhầm với ủy thác đòi nợ.

**So sánh với Hợp đồng ủy thác đòi nợ**

| Tiêu chí | Hợp đồng mua bán nợ pháp lý | Hợp đồng ủy thác đòi nợ |
|---|---|---|
| Quyền sở hữu khoản nợ | Chuyển sang bên mua | Vẫn thuộc bên ủy thác |
| Mục đích | Chuyển giao quyền đòi nợ | Thu hộ khoản nợ theo ủy thác |
| Thu nhập bên nhận chuyển giao | Phần chênh giữa giá mua và giá thu hồi | Phí ủy thác theo thỏa thuận |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ.

Khi áp dụng khái niệm này, cần đọc nội dung hợp đồng, quy định nội bộ và quy định pháp luật có liên quan trong đúng bối cảnh giao dịch. Các bên cần lưu lại hồ sơ, xác định rõ trách nhiệm và cách xử lý khi có sai lệch hoặc tranh chấp. Cách thực hiện cụ thể có thể khác tùy loại sản phẩm, chủ thể tham gia và thỏa thuận hợp lệ.

- Nhầm mua bán nợ với ủy thác đòi nợ dẫn đến hiểu sai chủ thể có quyền đòi nợ.
- Không thông báo cho bên nợ về việc chuyển giao, gây khó khăn khi thu nợ.
- Không kiểm tra hồ sơ pháp lý kèm theo trước khi ký hợp đồng.
- Xem giá bán nợ là khoản thu hồi toàn bộ khoản nợ.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Hợp đồng mua bán nợ có phải hình thức xóa nợ không?

Không, khoản nợ vẫn tồn tại và bên mua có quyền đòi bên nợ thanh toán.

### Ai có quyền đòi nợ sau khi ký hợp đồng?

Bên mua nợ trở thành chủ nợ mới nếu hợp đồng có hiệu lực.

### Bên nợ có cần được thông báo không?

Có, bên nợ cần được thông báo để thanh toán cho đúng chủ nợ.

### Giá bán nợ được xác định thế nào?

Do các bên thỏa thuận, thường căn cứ giá trị ghi sổ trừ dự phòng và tình trạng khoản nợ.

## Thuật ngữ liên quan

- [Dự phòng rủi ro tín dụng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/du-phong-rui-ro-tin-dung-la-gi.md)
- [Nợ xấu](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/no-xau-la-gi.md)
- [Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lãi suất](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/tham-quyen-giai-quyet-tranh-chap-lai-suat-la-gi.md)
- [Thế chấp dự án đầu tư](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/the-chap-du-an-dau-tu-la-gi.md)
- [Án lệ trong tranh chấp ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/an-le-trong-tranh-chap-ngan-hang-la-gi.md)
- [Án phí trong vụ án ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/an-phi-trong-vu-an-ngan-hang-la-gi.md)
- [Án phí vụ án tín dụng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/an-phi-vu-an-tin-dung-la-gi.md)
- [Áp dụng biện pháp trừng phạt](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ap-dung-bien-phap-trung-phat-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hop-dong-mua-ban-no-phap-ly-la-gi
