---
title: "Khoản khấu trừ khỏi vốn tự có là gì?"
term: "Khoản khấu trừ khỏi vốn tự có"
term_en: "Capital Deduction Item"
kind: "process"
category: "Huy động vốn"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/khoan-khau-tru-khoi-von-tu-co-la-gi
updated: 2026-11-14T08:38:35+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Khoản khấu trừ khỏi vốn tự có là gì?

Tiếng Anh: Capital Deduction Item

> **Tóm tắt nhanh:** Khoản khấu trừ khỏi vốn tự có là các khoản mà ngân hàng phải trừ ra khi tính vốn tự có theo quy định. Quy trình xác định giúp đảm bảo chất lượng vốn và giới hạn an toàn vốn.

## Khoản khấu trừ khỏi vốn tự có là gì?

**Khoản khấu trừ khỏi vốn tự có** (tiếng Anh là *Capital Deduction Item*) là các khoản giá trị được xác định để trừ thẳng vào tổng vốn tự có hợp nhất hoặc vốn tự có riêng của ngân hàng theo khung chuẩn mực áp dụng. Mục tiêu là loại bỏ những tài sản hoặc khoản đầu tư có chất lượng thấp, chưa ghi nhận đầy đủ rủi ro, nhằm phản ánh sát hơn năng lực hấp thụ tổn thất thực chất.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Khoản khấu trừ được áp dụng trong quá trình tính vốn tự có cho mục tiêu giám sát an toàn vốn. Việc xác định danh mục khấu trừ giúp ngân hàng phản ánh đúng bản chất kinh tế của các tài sản, đồng thời tạo cơ sở so sánh giữa các ngân hàng theo cùng chuẩn mực. Quy trình áp dụng khi lập báo cáo vốn tự có, khi đối chiếu với cơ quan quản lý, và khi xem xét cấp tín dụng nội bộ.

## Các bước thực hiện

Quy trình xác định khoản khấu trừ khỏi vốn tự có gồm các bước chính ở khối riêng.

1. **Tổng hợp**: Bộ phận tài chính tổng hợp danh mục khoản phải khấu trừ.
2. **Tính toán**: Bộ phận rủi ro tính tổng giá trị từng khoản.
3. **Đối chiếu**: Đối chiếu với sổ cái và báo cáo tài chính.
4. **Phê duyệt**: Kiểm soát nội bộ rà soát và phê duyệt.
5. **Ghi nhận**: Đưa vào báo cáo vốn tự có định kỳ.

## Bên tham gia và vai trò

Bộ phận tài chính kế toán cung cấp số liệu. Bộ phận quản lý rủi ro tính toán và đối chiếu. Bộ phận kiểm soát nội bộ đánh giá tính đầy đủ. Kiểm toán nội bộ xem xét định kỳ. Cơ quan quản lý giám sát kết quả cuối cùng.

## Chứng từ thường liên quan

Sổ cái các khoản đầu tư. Báo cáo tài chính đã kiểm toán. Báo cáo vốn tự có định kỳ. Biên bản đối chiếu giữa các đơn vị. Hồ sơ giao dịch liên ngân hàng.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ ở khối riêng.

**Tình huống**

Giả sử ngân hàng có khoản đầu tư vào công ty con không niêm yết với giá trị ghi sổ 50 đơn vị và khoản lỗ chưa thực hiện trên danh mục đầu tư tài chính 20 đơn vị.

**Các bước**

1. Với giả định trên, bộ phận tài chính tổng hợp danh mục các khoản phải khấu trừ theo biểu mẫu nội bộ.
2. Với giả định trên, tổng giá trị các khoản khấu trừ là 50 + 20 = 70 đơn vị.
3. Với giả định trên, bộ phận rủi ro đối chiếu với sổ cái và xác nhận không có khoản trùng lặp.

**Kết quả**

Với giả định trên, khoản khấu trừ 70 đơn vị được trừ thẳng vào tổng vốn tự có khi lập báo cáo.

**Ghi chú**

Số liệu chỉ phục vụ minh hoạ, cần đối chiếu với chuẩn mực hiện hành.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là tính thiếu hoặc tính trùng khoản khấu trừ, dẫn đến vốn tự có phản ánh không đúng. Kiểm soát bằng cách đối chiếu giữa sổ sách kế toán và danh mục đầu tư. Rủi ro khác là thay đổi chuẩn mực mà chưa cập nhật quy trình. Rủi ro nữa là nhầm lẫn giữa khấu trừ theo từng thành phần vốn và khấu trừ gộp.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với khoản trích lập dự phòng vì cả hai đều làm giảm giá trị thực của ngân hàng. Cũng dễ nhầm với chi phí hoạt động vì đều ảnh hưởng đến lợi nhuận. Phân biệt ở khối riêng.

**So sánh với Trích lập dự phòng**

| Tiêu chí | Khoản khấu trừ khỏi vốn tự có | Trích lập dự phòng |
|---|---|---|
| Bản chất | Giảm vốn tự có theo chuẩn mực giám sát | Giảm chi phí, tăng dự phòng nợ phải thu |
| Đối tượng | Tài sản và khoản đầu tư có chất lượng thấp | Tài sản có rủi ro tín dụng |
| Thời điểm | Khi lập báo cáo vốn | Khi đánh giá tổn thất có khả năng |

**So sánh với Chi phí hoạt động**

| Tiêu chí | Khoản khấu trừ khỏi vốn tự có | Chi phí hoạt động |
|---|---|---|
| Bản chất | Giảm trực tiếp vốn tự có | Giảm lợi nhuận trước thuế |
| Đối tượng | Các khoản liệt kê theo danh mục | Hoạt động kinh doanh thường xuyên |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Những điểm cần lưu ý khi vận hành.

- Nhầm lẫn khoản khấu trừ với chi phí hoặc dự phòng.
- Đánh đồng nguyên tắc giữa ngân hàng và công ty tài chính.
- Bỏ qua đối chiếu với sổ cái dẫn đến thiếu sót.
- Cập nhật danh mục khấu trừ chậm khi chuẩn mực thay đổi.

## Công thức

Công thức: `Vốn tự có sau khấu trừ = Vốn tự có trước khấu trừ - Tổng khoản khấu trừ`

- Vốn tự có trước khấu trừ: Tổng các thành phần vốn hợp lệ
- Tổng khoản khấu trừ: Tổng giá trị các khoản liệt kê theo danh mục

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Khoản khấu trừ khỏi vốn tự có là gì?

Là các khoản được trừ thẳng vào tổng vốn tự có theo danh mục quy định.

### Vì sao phải khấu trừ?

Để phản ánh đúng chất lượng vốn và năng lực hấp thụ tổn thất.

### Khác dự phòng ở điểm nào?

Khấu trừ trừ vào vốn, dự phòng trừ vào chi phí qua lợi nhuận.

### Có khấu trừ cho mọi khoản đầu tư không?

Chỉ khấu trừ cho các khoản thuộc danh mục theo chuẩn mực áp dụng.

### Ai chịu trách nhiệm xác định?

Bộ phận tài chính và quản lý rủi ro phối hợp, kiểm toán nội bộ xem xét.

## Khoá học liên quan

- [Luyện thi môn Nghiệp vụ - Ngân hàng Nhà nước 2023 (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-mon-nghiep-vu-ngan-hang-nha-nuoc-2023-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=khoan-khau-tru-khoi-von-tu-co-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi Vòng 2 - Học phần Nghiệp vụ thi tuyển Ngân hàng Nhà nước
- [Luyện thi môn Nghiệp vụ - Thi Tuyển Hải Quan 2023 (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-mon-nghiep-vu-thi-tuyen-hai-quan-2023-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=khoan-khau-tru-khoi-von-tu-co-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi môn Kiến thức chung của kỳ thi Công chức Hải Quan vị trí Chuyên viên; Kiểm tra viên.
- [Luyện thi Big4 - Nghiệp vụ - Vị trí Quan hệ khách hàng/ Tín dụng (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-big4-nghiep-vu-vi-tri-quan-he-khach-hang-tin-dung-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=khoan-khau-tru-khoi-von-tu-co-la-gi) — Khóa học phù hợp cho các ứng viên tham gia thi tuyển môn thi nghiệp vụ vị trí Chuyên viên Quan hệ khách hàng tại các Ngân hàng VietinBank, Vietcombank, BIDV và…

## Thuật ngữ liên quan

- [Báo cáo tài chính](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-tai-chinh-la-gi.md)
- [Dự phòng rủi ro tín dụng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/du-phong-rui-ro-tin-dung-la-gi.md)
- [Vốn tự có](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/von-tu-co-la-gi.md)
- [Yêu cầu vốn tối thiểu theo rủi ro](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/yeu-cau-von-toi-thieu-theo-rui-ro-la-gi.md)
- [AT1 so với Tier 2](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/at1-so-voi-tier-2-la-gi.md)
- [Bài kiểm tra EBA về vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bai-kiem-tra-eba-ve-von-la-gi.md)
- [Bảng điểm vốn ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diem-von-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bảng điều khiển vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-dieu-khien-von-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/khoan-khau-tru-khoi-von-tu-co-la-gi
