---
title: "Kịch bản căng thẳng vốn cực đoan là gì?"
term: "Kịch bản căng thẳng vốn cực đoan"
term_en: "Extreme Capital Stress Scenario"
kind: "process"
category: "Huy động vốn"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/kich-ban-cang-thang-von-cuc-doan-la-gi
updated: 2026-11-14T08:51:44+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Kịch bản căng thẳng vốn cực đoan là gì?

Tiếng Anh: Extreme Capital Stress Scenario

> **Tóm tắt nhanh:** Kịch bản căng thẳng vốn cực đoan là bài kiểm tra mô phỏng tình huống khắc nghiệt nhất đối với dòng tiền và tài sản có của ngân hàng. Bài kiểm tra giúp đánh giá khả năng chống chịu và ra quyết định ổn định huy động vốn.

## Kịch bản căng thẳng vốn cực đoan là gì?

**Kịch bản căng thẳng vốn cực đoan** (tiếng Anh là *Extreme Capital Stress Scenario*) là một tình huống mô phỏng trong đó ngân hàng giả định các điều kiện bất lợi nhất xảy ra đồng thời, nhằm thử sức chịu đựng của khối vốn và nguồn huy động.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Mục đích là ước lượng mức độ tổn thương của vốn khi rủi ro thị trường, rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng cùng xuất hiện ở mức cực đoan. Kịch bản được áp dụng trong bài kiểm tra sức chịu đựng định kỳ, khi xây dựng kế hoạch vốn nội bộ, khi đánh giá khả năng huy động vốn trong tương lai, hoặc khi có biến động lớn trên thị trường.

## Các bước thực hiện

Quy trình xây dựng và chạy kịch bản gồm các bước nêu trong khối riêng.

1. **Xác định phạm vi**: Chọn danh mục huy động vốn và kỳ hạn cần đánh giá.
2. **Xây dựng giả định**: Thiết lập cú sốc dòng tiền, cú sốc tín dụng, cú sốc thị trường ở mức cực đoan.
3. **Chạy mô phỏng**: Tính tác động lên số dư tiền gửi, tài sản có và vốn tự có.
4. **Đánh giá kết quả**: So sánh với ngưỡng an toàn đã được phê duyệt.
5. **Lập kế hoạch ứng phó**: Xác định hành động nếu kết quả vượt ngưỡng.
6. **Báo cáo**: Trình ban lãnh đạo và ủy ban quản trị rủi ro.

## Bên tham gia và vai trò

Phòng quản trị rủi ro chịu trách nhiệm thiết kế kịch bản, phòng tài chính và huy động vốn cung cấp giả định dòng tiền, phòng kiểm toán nội bộ đánh giá tính hợp lý, và ban lãnh đạo phê duyệt kết quả.

## Chứng từ thường liên quan

Báo cáo kết quả kiểm tra sức chịu đựng, bảng giả định dòng tiền, bảng số dư tài sản có theo kỳ hạn, và biên bản họp ban lãnh đạo về kế hoạch ứng phó.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định được trình bày trong khối ví dụ.

**Tình huống**

Giả sử Ngân hàng A muốn đánh giá khả năng chịu đựng khi khách hàng rút tiền gửi đồng loạt.

**Các bước**

1. Với giả định trên, ngân hàng giả định 30% tiền gửi không kỳ hạn rút trong 7 ngày đầu.
2. Với giả định trên, ngân hàng đồng thời giả định tổn thất tín dụng tương đương 5% dư nợ.
3. Với giả định trên, dòng tiền ròng âm là 200 tỷ đồng.
4. Với giả định trên, ngân hàng kích hoạt hạn mức vay khẩn cấp đã thoả thuận trước.

**Kết quả**

Với giả định trên, ngân hàng duy trì thanh khoản và tiếp tục đáp ứng nhu cầu rút tiền hợp lệ.

**Ghi chú**

Đây là tình huống giả định, không phải số liệu của bất kỳ ngân hàng nào.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là xây dựng giả định quá nhẹ khiến kết quả không phản ánh đúng sức chịu đựng, hoặc giả định quá nặng dẫn đến biện pháp ứng phó không cần thiết. Kiểm soát bằng cách đối chiếu giả định với lịch sử, thẩm định độc lập, và rà soát bởi kiểm toán nội bộ.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản thông thường hay với phân tích độ nhạy đơn lẻ; phần phân biệt được nêu ở khối riêng.

**So sánh với Kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản thông thường**

| Tiêu chí | Kịch bản căng thẳng vốn cực đoan | Kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản thông thường |
|---|---|---|
| Bản chất | Nhiều cú sốc đồng thời ở mức cực đoan | Một cú sốc thanh khoản đơn lẻ ở mức trung bình |
| Mục tiêu | Đo mức độ tổn thương tổng thể của vốn | Đo khả năng đáp ứng rút tiền trong ngắn hạn |

**So sánh với Phân tích độ nhạy**

| Tiêu chí | Kịch bản căng thẳng vốn cực đoan | Phân tích độ nhạy |
|---|---|---|
| Bản chất | Tổng hợp nhiều biến số cùng lúc | Thay đổi một biến số tại một thời điểm |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ được nêu ở khối lưu ý.

- Cho rằng kịch bản cực đoan là giống tình huống xấu nhất đã từng xảy ra trong lịch sử.
- Dùng chung một bộ giả định cho mọi kỳ mà không cập nhật theo biến động thị trường.
- Không kèm biện pháp ứng phó khi chạy kịch bản, khiến kết quả chỉ mang tính học thuật.
- Nhầm kết quả kịch bản với dự báo có thể xảy ra, thay vì là công cụ đo lường rủi ro.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Kịch bản căng thẳng vốn cực đoan khác gì kiểm tra sức chịu đựng thông thường?

Kịch bản cực đoan kết hợp nhiều cú sốc ở mức khắc nghiệt nhất, còn kiểm tra thông thường thường chỉ dùng một cú sốc ở mức trung bình.

### Khi nào nên chạy lại kịch bản?

Khi có thay đổi lớn về danh mục huy động vốn hoặc khi thị trường biến động mạnh.

### Ai phê duyệt kết quả kịch bản?

Ban lãnh đạo hoặc ủy ban quản trị rủi ro sau khi kiểm toán nội bộ rà soát.

### Kết quả có phải là dự báo thực tế không?

Không, kết quả là công cụ đo lường rủi ro, không phải dự báo sẽ xảy ra.

## Thuật ngữ liên quan

- [Huy động vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/huy-dong-von-la-gi.md)
- [Kiểm tra sức chịu đựng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/kiem-tra-suc-chiu-dung-la-gi.md)
- [Phân tích độ nhạy](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/phan-tich-do-nhay-la-gi.md)
- [Tỷ lệ an toàn vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ty-le-an-toan-von-la-gi.md)
- [Vốn tự có](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/von-tu-co-la-gi.md)
- [AT1 so với Tier 2](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/at1-so-voi-tier-2-la-gi.md)
- [Bài kiểm tra EBA về vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bai-kiem-tra-eba-ve-von-la-gi.md)
- [Bảng điểm vốn ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diem-von-ngan-hang-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/kich-ban-cang-thang-von-cuc-doan-la-gi
