---
title: "Lãi phải thu là gì?"
term: "Lãi phải thu"
term_en: "Interest Receivable"
kind: "process"
category: "Kế toán ngân hàng"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/lai-phai-thu-la-gi
updated: 2026-10-13T13:42:31+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Lãi phải thu là gì?

Tiếng Anh: Interest Receivable

> **Tóm tắt nhanh:** Lãi phải thu là khoản lãi ngân hàng đã tính nhưng chưa thu được, phát sinh từ các khoản cho vay, phải thu của khách hàng. Khoản này được ghi nhận riêng trên bảng cân đối kế toán nhằm phản ánh đúng doanh thu theo cơ sở dồn tích.

## Lãi phải thu là gì?

**Lãi phải thu** (tiếng Anh là *Interest Receivable*) là tài khoản kế toán phản ánh phần lãi đã được tính và ghi nhận vào doanh thu trong kỳ nhưng đến thời điểm khách hàng trả nợ tiền vay vẫn chưa thực nộp cho ngân hàng. Khoản này thường phát sinh từ hoạt động tín dụng, ủy thác và đầu tư của ngân hàng thương mại.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Tài khoản lãi phải thu giúp ngân hàng tuân thủ nguyên tắc cơ sở dồn tích trong kế toán: ghi nhận doanh thu khi phát sinh chứ không chờ đến khi thu tiền. Nhờ vậy, báo cáo tài chính phản ánh đúng năng lực sinh lời của danh mục tín dụng. Khi đến kỳ thanh toán, nếu khách hàng trả đủ, lãi phải thu được kết chuyển sang doanh thu thực thu. Nếu khách hàng chậm trả hoặc không trả được, khoản lãi này sẽ được phân loại lại theo quy định nội bộ về quản trị nợ.

## Các bước thực hiện

Quy trình ghi nhận và xử lý lãi phải thu gồm các bước sau.

1. **Tính lãi**: Hệ thống tính lãi theo dư nợ thực tế và lãi suất hợp đồng.
2. **Ghi nhận**: Kế toán ghi tăng lãi phải thu và ghi nhận doanh thu lãi.
3. **Theo dõi**: Đối chiếu số dư lãi phải thu với lịch trả lãi định kỳ.
4. **Thu hồi**: Khi khách hàng trả, kết chuyển lãi phải thu sang doanh thu thực thu.
5. **Xử lý**: Phân loại lại hoặc trích lập dự phòng khi nợ xấu phát sinh.

## Bên tham gia và vai trò

Bên tham gia gồm khách hàng vay, giao dịch viên tín dụng, kế toán tín dụng, kế toán tổng hợp và kiểm soát viên. Khách hàng vay phát sinh nghĩa vụ trả lãi theo hợp đồng. Giao dịch viên tín dụng cập nhật lịch trả lãi và theo dõi thu hồi. Kế toán tín dụng ghi nhận bút toán lãi hàng ngày hoặc cuối kỳ. Kế toán tổng hợp đối chiếu số liệu và lập báo cáo. Kiểm soát viên kiểm tra tính hợp lý của số dư lãi phải thu.

## Chứng từ thường liên quan

Chứng từ thường gặp gồm hợp đồng tín dụng, lịch trả nợ gốc và lãi, bảng kê lãi tính trên dư nợ, phiếu thu khi khách hàng thanh toán, giấy báo có và biên bản đối chiếu công nợ cuối kỳ.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định.

**Tình huống**

Giả sử Ngân hàng A cho An vay 240 triệu đồng, lãi suất 12%/năm, trả góp hàng tháng, dư nợ giảm dần.

**Các bước**

1. Với giả định trên, ngân hàng tính lãi một tháng đầu trên dư nợ 240 triệu đồng, tiền lãi = 240 triệu × 12%/12 = 2,4 triệu đồng.
2. Với giả định trên, kế toán ghi nhận 2,4 triệu đồng vào tài khoản lãi phải thu cuối ngày.
3. Với giả định trên, đến ngày đến hạn An trả 4 triệu đồng, trong đó gốc 1,6 triệu đồng và lãi 2,4 triệu đồng.

**Kết quả**

Với giả định trên, số dư lãi phải thu bằng 0 sau khi An thanh toán, doanh thu lãi được ghi nhận đầy đủ.

**Ghi chú**

Với giả định trên, nếu An trả chậm, khoản lãi phải thu tiếp tục được theo dõi đến khi thu hồi hoặc xử lý theo chính sách tín dụng.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn nhất là lãi phải thu không thu hồi được khi khách hàng rơi vào nhóm nợ xấu, khiến doanh thu đã ghi nhận phải trích lập dự phòng rủi ro tín dụng. Ngoài ra, có thể phát sinh rủi ro ghi nhận sai kỳ hoặc tính nhầm lãi do thao tác thủ công. Kiểm soát bằng cách vận hành hệ thống core banking tự động tính lãi, đối chiếu số liệu lãi phải thu với hợp đồng tín dụng định kỳ và giám sát biến động số dư qua báo cáo nội bộ.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Lãi phải thu dễ nhầm với doanh thu lãi đã thu và lãi treo dừng ghi nhận.

**So sánh với Doanh thu lãi đã thu**

| Tiêu chí | Lãi phải thu | Doanh thu lãi đã thu |
|---|---|---|
| Bản chất | Lãi đã ghi nhận doanh thu nhưng chưa thu tiền | Phần lãi đã thu tiền và hoàn tất ghi nhận |
| Thời điểm ghi nhận | Khi phát sinh theo cơ sở dồn tích | Khi khách hàng thanh toán |
| Trạng thái công nợ | Vẫn còn khoản phải thu | Đã đối chiếu thanh toán xong |

**So sánh với Lãi treo dừng ghi nhận**

| Tiêu chí | Lãi phải thu | Lãi treo dừng ghi nhận |
|---|---|---|
| Mức độ rủi ro | Theo dõi thu hồi bình thường | Dừng ghi nhận doanh thu khi nợ xấu |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ.

- Nhầm lãi phải thu với doanh thu lãi đã thu dẫn đến đối chiếu sai số liệu.
- Không tách riêng lãi phải thu khiến bảng cân đối không phản ánh đúng công nợ.
- Tính lãi trên dư nợ gốc thay vì dư nợ giảm dần sẽ làm phát sinh lãi không chính xác.
- Bỏ qua đối chiếu định kỳ khiến số dư lãi phải thu tồn đọng lâu ngày.
- Quên phân loại lại khi khách hàng chuyển nhóm nợ gây sai lệch doanh thu.

## Công thức

Công thức: `Lãi phải thu kỳ này = Dư nợ thực tế × Lãi suất năm × Số ngày phát sinh / 360`

- Dư nợ thực tế: Số dư nợ đang còn tại thời điểm tính lãi
- Lãi suất năm: Lãi suất danh nghĩa ghi trên hợp đồng tín dụng
- Số ngày phát sinh: Số ngày từ kỳ trả lãi trước đến kỳ trả lãi hiện tại

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Lãi phải thu có phải tài sản của ngân hàng không?

Có, đây là khoản phải thu phát sinh từ hoạt động tín dụng và được ghi nhận vào tài sản.

### Khi nào lãi phải thu được kết chuyển sang doanh thu?

Khi khách hàng thực tế thanh toán đủ tiền lãi đến hạn.

### Lãi phải thu khác lãi treo ở điểm nào?

Lãi phải thu vẫn ghi nhận doanh thu, lãi treo là phần dừng ghi nhận khi nợ xấu.

### Có cần đối chiếu lãi phải thu mỗi tháng không?

Có, để bảo đảm số liệu khớp giữa hợp đồng và hệ thống kế toán.

## Khoá học liên quan

- [Khoá học Nghiệp vụ Kế toán giao dịch Ngân hàng](https://ub.net/khoa-hoc/khoa-hoc-nghiep-vu-ke-toan-giao-dich-ngan-hang.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=lai-phai-thu-la-gi) — Khóa học phù hợp cho người đang trong quá trình thử việc hoặc có kinh nghiệm dưới 01 năm tại vị trí Giao dịch viên/Kế toán tại các Ngân hàng.
- [Trọn bộ đề thi Ngân hàng Agribank 2026 - Kế toán/GDV - Nghiệp vụ](https://ub.net/khoa-hoc/tron-bo-de-thi-ngan-hang-agribank-2026-ke-toan-gdv-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=lai-phai-thu-la-gi) — Khóa học cung cấp các bộ đề thi thử và đề thi thực tế vào Ngân hàng Agribank vị trí Kế toán/Giao dịch viên. Các bộ đề được cập nhật mới nhất sẽ giúp học viên g…
- [Luyện thi Ngân hàng BIDV - Nghiệp vụ - Vị trí Kế toán/ Giao dịch viên](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-ngan-hang-bidv-nghiep-vu-vi-tri-ke-toan-giao-dich-vien.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=lai-phai-thu-la-gi) — Chương trình phù hợp cho các đợt thi lẻ, tập trung theo tỉnh, Toàn quốc của Ngân hàng BIDV đối với các vị trí Kế toán/ Giao dịch viên

## Thuật ngữ liên quan

- [Dự phòng rủi ro tín dụng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/du-phong-rui-ro-tin-dung-la-gi.md)
- [Hạch toán lãi dồn tích](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hach-toan-lai-don-tich-la-gi.md)
- [Kế toán xóa nợ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ke-toan-xoa-no-la-gi.md)
- [Kiểm soát nội bộ kế toán](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/kiem-soat-noi-bo-ke-toan-la-gi.md)
- [7 nguyên tắc kế toán](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/7-nguyen-tac-ke-toan-la-gi.md)
- [APA](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/apa-la-gi.md)
- [Báo cáo chi phí hoạt động ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-chi-phi-hoat-dong-ngan-hang-la-gi.md)
- [Báo cáo chỉ số NSFR](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-chi-so-nsfr-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/lai-phai-thu-la-gi
