---
title: "Loại trừ khỏi vốn là gì?"
term: "Loại trừ khỏi vốn"
term_en: "Capital Deduction"
kind: "process"
category: "Huy động vốn"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/loai-tru-khoi-von-la-gi
updated: 2026-10-20T00:54:41+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Loại trừ khỏi vốn là gì?

Tiếng Anh: Capital Deduction

> **Tóm tắt nhanh:** Loại trừ khỏi vốn là quy trình ngân hàng xác định và loại bỏ các khoản không đủ tiêu chuẩn khỏi vốn tự có khi tính toán an toàn vốn. Quy trình giúp vốn phản ánh đúng chất lượng thực tế.

## Loại trừ khỏi vốn là gì?

**Loại trừ khỏi vốn** (tiếng Anh là *Capital Deduction*) là quy trình ngân hàng xác định và loại bỏ các khoản mục không đủ tiêu chuẩn ra khỏi vốn tự có khi tính toán an toàn vốn theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Quy trình được áp dụng định kỳ khi ngân hàng lập báo cáo an toàn vốn, khi phát sinh biến động lớn về tài sản, và khi có yêu cầu của cơ quan quản lý nhằm đảm bảo vốn tự có phản ánh đúng chất lượng thực tế, hạn chế việc sử dụng các khoản kém chất lượng để mở rộng hoạt động.

## Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước theo trình tự từ nhận diện đến ghi nhận.

1. **Tổng hợp dữ liệu**: Phòng kế toán cung cấp bảng kê các khoản mục từ báo cáo tài chính.
2. **Xác định khoản loại trừ**: Phòng quản trị rủi ro đối chiếu từng khoản với tiêu chí hiện hành để xác định khoản cần loại trừ.
3. **Kiểm tra chéo**: Kiểm soát nội bộ đối chiếu danh sách với hướng dẫn của cơ quan quản lý và hồ sơ kiểm toán.
4. **Phê duyệt**: Ban điều hành phê duyệt danh sách khoản loại trừ và mức giá trị tương ứng.
5. **Ghi nhận và báo cáo**: Phòng kế toán ghi giảm các khoản trong báo cáo an toàn vốn và lưu hồ sơ phê duyệt.

## Bên tham gia và vai trò

Bên tham gia gồm phòng kế toán, phòng quản trị rủi ro, phòng kiểm soát nội bộ và ban điều hành. Phòng kế toán cung cấp số liệu; phòng quản trị rủi ro xác định khoản cần loại trừ; kiểm soát nội bộ kiểm tra chéo; ban điều hành phê duyệt danh sách cuối cùng.

## Chứng từ thường liên quan

Báo cáo tài chính, bảng kê tài sản kém chất lượng, biên bản đánh giá lại và các công văn hướng dẫn của cơ quan quản lý là các chứng từ thường xuất hiện trong hồ sơ loại trừ khỏi vốn.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ cách tính.

**Tình huống**

Giả sử Ngân hàng A có vốn tự có ban đầu là 8.000 đơn vị, trong đó có khoản đầu tư vào công ty con là 1.200 đơn vị và tài sản vô hình là 300 đơn vị.

**Các bước**

1. Với giả định trên, phòng kế toán tổng hợp danh mục các khoản không đủ tiêu chuẩn gồm khoản đầu tư 1.200 đơn vị và tài sản vô hình 300 đơn vị.
2. Với giả định trên, phòng quản trị rủi ro đối chiếu từng khoản với tiêu chí loại trừ và xác nhận cả hai khoản đều phải loại trừ.
3. Với giả định trên, tổng giá trị loại trừ = 1.200 + 300 = 1.500 đơn vị.
4. Với giả định trên, vốn tự có sau loại trừ = 8.000 - 1.500 = 6.500 đơn vị.
5. Với giả định trên, ban điều hành phê duyệt danh sách loại trừ và phòng kế toán ghi giảm các khoản tương ứng trong báo cáo an toàn vốn.

**Kết quả**

Với giả định trên, vốn tự có dùng để tính an toàn vốn là 6.500 đơn vị, phản ánh đúng chất lượng thực tế sau khi loại bỏ các khoản không đủ tiêu chuẩn.

**Ghi chú**

Các khoản được loại trừ phải được xác định theo tiêu chí của cơ quan quản lý và cần kiểm chứng khi áp dụng.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là loại trừ sai, loại trừ thiếu, hoặc ghi nhận không thống nhất giữa các kỳ báo cáo. Kiểm soát bằng đối chiếu chéo giữa báo cáo tài chính và bảng kê nội bộ, đối chiếu với hướng dẫn của cơ quan quản lý, và kiểm toán nội bộ định kỳ.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với trích lập dự phòng rủi ro và với đánh giá lại tài sản.

**So sánh với Trích lập dự phòng rủi ro**

| Tiêu chí | Loại trừ khỏi vốn | Trích lập dự phòng rủi ro |
|---|---|---|
| Bản chất | Loại bỏ khoản không đủ tiêu chuẩn ra khỏi vốn | Giảm lợi nhuận để dự phòng tổn thất |
| Mục đích | Tính đúng vốn tự có | Phòng ngừa tổn thất tài sản |

**So sánh với Đánh giá lại tài sản**

| Tiêu chí | Loại trừ khỏi vốn | Đánh giá lại tài sản |
|---|---|---|
| Bản chất | Loại bỏ khoản không đủ tiêu chuẩn ra khỏi vốn | Cập nhật giá trị tài sản theo giá thị trường |
| Tác động | Giảm trực tiếp vốn tự có | Thay đổi giá trị ghi nhận |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi áp dụng.

- Nhầm loại trừ khỏi vốn với trích lập dự phòng vì cả hai đều làm giảm chỉ tiêu an toàn.
- Cho rằng mọi tài sản vô hình đều phải loại trừ mà không xét tiêu chí cụ thể.
- Bỏ qua đối chiếu khi thay đổi hướng dẫn của cơ quan quản lý.
- Ghi nhận không thống nhất giữa báo cáo nội bộ và báo cáo gửi cơ quan quản lý.

## Công thức

Công thức: `Vốn tự có sau loại trừ = Vốn tự có ban đầu - Tổng giá trị các khoản loại trừ`

- Vốn tự có ban đầu: Tổng vốn trước khi loại trừ các khoản không đủ tiêu chuẩn
- Tổng giá trị các khoản loại trừ: Cộng các khoản mục được xác định là không đủ tiêu chuẩn
- Vốn tự có sau loại trừ: Vốn dùng để tính an toàn vốn

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Loại trừ khỏi vốn khác trích lập dự phòng như thế nào?

Loại trừ khỏi vốn loại bỏ khoản không đủ tiêu chuẩn ra khỏi vốn tự có, trong khi trích lập dự phòng chỉ giảm lợi nhuận để dự phòng tổn thất.

### Có phải mọi tài sản vô hình đều bị loại trừ?

Không, phải xét tiêu chí hiện hành của cơ quan quản lý.

### Khi nào cần thực hiện loại trừ?

Khi lập báo cáo an toàn vốn định kỳ và khi phát sinh biến động lớn.

### Ai chịu trách nhiệm phê duyệt?

Ban điều hành sau khi phòng quản trị rủi ro và kiểm soát nội bộ xác nhận.

## Khoá học liên quan

- [Luyện thi môn Nghiệp vụ - Ngân hàng Nhà nước 2023 (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-mon-nghiep-vu-ngan-hang-nha-nuoc-2023-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=loai-tru-khoi-von-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi Vòng 2 - Học phần Nghiệp vụ thi tuyển Ngân hàng Nhà nước
- [Luyện thi môn Nghiệp vụ - Thi Tuyển Hải Quan 2023 (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-mon-nghiep-vu-thi-tuyen-hai-quan-2023-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=loai-tru-khoi-von-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi môn Kiến thức chung của kỳ thi Công chức Hải Quan vị trí Chuyên viên; Kiểm tra viên.
- [Tài liệu ôn thi Ngân hàng VDB 2026 - Nhóm nghiệp vụ Tín dụng, nguồn vốn](https://ub.net/khoa-hoc/tai-lieu-on-thi-ngan-hang-vdb-2026-nhom-nghiep-vu-tin-dung-nguon-von.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=loai-tru-khoi-von-la-gi) — Tài liệu được thiết kế để giúp các ứng viên chuẩn bị cho kỳ thi tuyển dụng Ngân hàng Phát triển Việt Nam vòng thi Nghiệp vụ - Nhóm nghiệp vụ Tín dụng, nguồn vốn

## Thuật ngữ liên quan

- [Chính sách trả cổ tức và tăng vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/chinh-sach-tra-co-tuc-va-tang-von-la-gi.md)
- [Kế hoạch khôi phục vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ke-hoach-khoi-phuc-von-la-gi.md)
- [Khung quản lý vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/khung-quan-ly-von-la-gi.md)
- [Tiền gửi ký quỹ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/tien-gui-ky-quy-la-gi.md)
- [AT1 so với Tier 2](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/at1-so-voi-tier-2-la-gi.md)
- [Bài kiểm tra EBA về vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bai-kiem-tra-eba-ve-von-la-gi.md)
- [Bảng điểm vốn ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diem-von-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bảng điều khiển vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-dieu-khien-von-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/loai-tru-khoi-von-la-gi
