---
title: "Lợi nhuận để lại là gì?"
term: "Lợi nhuận để lại"
term_en: "Retained Earnings"
kind: "process"
category: "Huy động vốn"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/loi-nhuan-de-lai-la-gi
updated: 2026-11-14T08:58:48+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Lợi nhuận để lại là gì?

Tiếng Anh: Retained Earnings

> **Tóm tắt nhanh:** Lợi nhuận để lại là phần lợi nhuận sau thuế mà ngân hàng không phân phối cho cổ đông mà giữ lại để bổ sung vốn tự có. Quy trình xác định và phân bổ khoản này giúp tăng năng lực tài chính và khả năng chịu rủi ro.

## Lợi nhuận để lại là gì?

**Lợi nhuận để lại** (tiếng Anh là *Retained Earnings*) là phần lợi nhuận sau thuế còn lại sau khi trích các quỹ và chia cổ tức, được ngân hàng giữ lại và chuyển vào vốn tự có. Khoản này phản ánh nguồn vốn tích luỹ từ hoạt động kinh doanh qua các kỳ.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Lợi nhuận để lại nhằm tăng vốn tự có, hỗ trợ mở rộng hoạt động tín dụng và nâng cao năng lực chịu rủi ro. Quy trình xác định và trích lập được thực hiện cuối mỗi kỳ kế toán, sau khi có báo cáo tài chính và phương án phân phối lợi nhuận được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

## Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước theo trình tự, trong đó bước chi tiết được mô tả ở phần sau.

1. **Tổng hợp lợi nhuận sau thuế**: Phòng kế toán tổng hợp số liệu lợi nhuận sau thuế từ báo cáo tài chính kỳ.
2. **Xây dựng phương án phân phối**: Ban điều hành xây dựng phương án phân phối, bao gồm tỷ lệ chia cổ tức và trích các quỹ.
3. **Phê duyệt phương án**: Hội đồng quản trị hoặc đại hội cổ đông thông qua phương án phân phối.
4. **Trích các quỹ bắt buộc**: Thực hiện trích các quỹ theo quy định nội bộ và pháp luật trước.
5. **Ghi nhận lợi nhuận để lại**: Phòng kế toán ghi tăng tài khoản lợi nhuận để lại theo đúng phương án được duyệt.
6. **Rà soát và lưu trữ**: Kiểm soát nội bộ đối chiếu chứng từ, lưu hồ sơ phê duyệt và cập nhật sổ chi tiết.

## Bên tham gia và vai trò

Hội đồng quản trị quyết định phương án phân phối lợi nhuận. Ban điều hành thực hiện theo nghị quyết. Phòng kế toán tài chính ghi nhận bút toán và theo dõi biến động. Phòng kiểm soát nội bộ rà soát tính tuân thủ.

## Chứng từ thường liên quan

Báo cáo tài chính kỳ, biên bản họp hội đồng quản trị hoặc đại hội cổ đông, nghị quyết phân phối lợi nhuận, sổ chi tiết tài khoản lợi nhuận chưa phân phối.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ được trình bày ở phần sau.

**Tình huống**

Giả sử ngân hàng thương mại kết thúc kỳ có lợi nhuận sau thuế và Hội đồng quản trị quyết định trích một phần để giữ lại bổ sung vốn tự có.

**Các bước**

1. Với giả định trên, lợi nhuận sau thuế của ngân hàng thương mại là 1.000 đơn vị tiền.
2. Với giả định trên, Hội đồng quản trị quyết định chia cổ tức 400 đơn vị, số còn lại 600 đơn vị được chuyển vào lợi nhuận để lại.

**Kết quả**

Với giả định trên, số dư tài khoản lợi nhuận để lại của ngân hàng thương mại tăng thêm 600 đơn vị và được dùng để bổ sung vốn tự có.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro phổ biến gồm trích không đúng tỷ lệ theo phương án được duyệt, ghi nhận nhầm sang các quỹ khác hoặc sử dụng vượt số được phân phối. Biện pháp kiểm soát gồm đối chiếu chứng từ gốc với sổ sách, kiểm tra chéo giữa phòng kế toán và kiểm soát nội bộ, lưu vết phê duyệt trên hệ thống.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Cần phân biệt rõ với một số khái niệm gần nhau trong hệ thống vốn ngân hàng.

**So sánh với Vốn điều lệ**

| Tiêu chí | Lợi nhuận để lại | Vốn điều lệ |
|---|---|---|
| Bản chất | Phần lợi nhuận sau thuế giữ lại qua các kỳ | Vốn góp ban đầu của cổ đông |
| Nguồn hình thành | Tích luỹ từ hoạt động kinh doanh | Góp vốn khi thành lập hoặc tăng vốn |
| Khả năng rút ra | Không rút ra trực tiếp khi đang hoạt động | Hoàn trả khi giải thể hoặc theo quy định |

**So sánh với Quỹ dự phòng tài chính**

| Tiêu chí | Lợi nhuận để lại | Quỹ dự phòng tài chính |
|---|---|---|
| Bản chất | Lợi nhuận sau thuế giữ lại để bổ sung vốn tự có | Trích từ lợi nhuận sau thuế để dự phòng rủi ro |
| Mục đích sử dụng | Mở rộng quy mô hoạt động và nâng năng lực vốn | Bù đắp tổn thất khi phát sinh |
| Quyết định phân bổ | Theo nghị quyết phân phối lợi nhuận | Theo tỷ lệ trích tối thiểu và phương án được duyệt |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý khi xử lý nghiệp vụ.

- Nhầm lợi nhuận để lại với vốn điều lệ, dẫn đến ghi nhận sai bản chất nguồn vốn.
- Cho rằng lợi nhuận để lại có thể được chi trả tuỳ ý như cổ tức, trong khi phải tuân thủ phương án phân phối được duyệt.
- Bỏ qua trích trước các quỹ bắt buộc trước khi tính số giữ lại theo phương án.
- Ghi nhận sai chiều bút toán khi chuyển số giữ lại vào tài khoản vốn tự có.
- Không đối chiếu số liệu giữa nghị quyết phân phối và sổ kế toán chi tiết.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Lợi nhuận để lại có phải vốn tự có không?

Đúng, khoản này được tính vào vốn tự có của ngân hàng sau khi trích xong.

### Có thể dùng để chia cổ tức không?

Có thể, nếu Hội đồng quản trị hoặc đại hội cổ đông quyết định phân phối lại.

### Khác gì với quỹ dự phòng tài chính?

Lợi nhuận để lại bổ sung vốn tự có, còn quỹ dự phòng dùng để xử lý rủi ro.

### Thời điểm ghi nhận khi nào?

Ghi nhận khi kết thúc kỳ kế toán sau khi có nghị quyết phân phối lợi nhuận.

### Có cần phê duyệt trước khi trích không?

Cần, việc trích phải theo phương án được Hội đồng quản trị hoặc đại hội cổ đông thông qua.

## Khoá học liên quan

- [Giải đề thi Ngân hàng Nhà nước - Nghiệp vụ](https://ub.net/khoa-hoc/giai-de-thi-ngan-hang-nha-nuoc-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=loi-nhuan-de-lai-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi môn Kiến thức chung của kỳ thi Công chức Ngân hàng nhà nước
- [Luyện đề thi Ngân hàng Vietcombank - Môn thi Nghiệp vụ](https://ub.net/khoa-hoc/chua-de-thi-tuyen-ngan-hang-vietcombank-dot-32025-mon-thi-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=loi-nhuan-de-lai-la-gi) — Khoá học cung cấp các đề thi thực tế và buổi chữa đề thi vào Ngân hàng Viecombank vị trí quan hệ khách hàng, Giao dịch viên, hỗ trợ kinh doanh trực tiếp và giá…
- [Buổi luyện đề thi Ngân hàng Vietcombank - Môn thi Nghiệp vụ](https://ub.net/khoa-hoc/buoi-luyen-de-thi-ngan-hang-vietcombank-mon-thi-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=loi-nhuan-de-lai-la-gi) — Khoá học cung cấp các đề thi thực tế và buổi chữa đề thi vào Ngân hàng Viecombank vị trí quan hệ khách hàng, Giao dịch viên, hỗ trợ kinh doanh trực tiếp và giá…

## Thuật ngữ liên quan

- [Báo cáo tài chính](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-tai-chinh-la-gi.md)
- [Cổ tức](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/co-tuc-la-gi.md)
- [Vốn tự có](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/von-tu-co-la-gi.md)
- [Yêu cầu vốn tối thiểu theo rủi ro](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/yeu-cau-von-toi-thieu-theo-rui-ro-la-gi.md)
- [AT1 so với Tier 2](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/at1-so-voi-tier-2-la-gi.md)
- [Bài kiểm tra EBA về vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bai-kiem-tra-eba-ve-von-la-gi.md)
- [Bảng điểm vốn ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diem-von-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bảng điều khiển vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-dieu-khien-von-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/loi-nhuan-de-lai-la-gi
