---
title: "Lợi nhuận trên tổng tài sản là gì?"
term: "Lợi nhuận trên tổng tài sản"
term_en: "Return on Assets (ROA)"
kind: "process"
category: "Huy động vốn"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/loi-nhuan-tren-tong-tai-san-la-gi
updated: 2026-11-14T08:58:27+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Lợi nhuận trên tổng tài sản là gì?

Tiếng Anh: Return on Assets (ROA) · Viết tắt: ROA

> **Tóm tắt nhanh:** Lợi nhuận trên tổng tài sản, thường gọi là ROA, là chỉ tiêu lấy lợi nhuận trong kỳ chia cho tổng tài sản bình quân của kỳ đó. Cần thống nhất loại lợi nhuận và cách tính số dư bình quân khi so sánh.

## Lợi nhuận trên tổng tài sản là gì?

**Lợi nhuận trên tổng tài sản** (tiếng Anh là *Return on Assets*, viết tắt **ROA**) là chỉ tiêu tài chính thể hiện mối quan hệ giữa lợi nhuận ròng và tổng tài sản bình quân của ngân hàng trong một kỳ báo cáo. Chỉ tiêu phản ánh mức độ hiệu quả trong việc sử dụng toàn bộ nguồn lực tài sản - bao gồm vốn huy động và vốn tự có - để tạo ra lợi nhuận.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Chỉ tiêu được sử dụng trong công tác quản trị nội bộ khi ban lãnh đạo muốn đo lường hiệu quả phân bổ tài sản giữa các hoạt động tín dụng, đầu tư và dịch vụ. Đồng thời, chỉ tiêu còn là tham chiếu đầu vào quan trọng cho phân tích so sánh giữa các kỳ, giữa các chi nhánh trong cùng hệ thống và phục vụ báo cáo quản trị rủi ro tập trung.

## Các bước thực hiện

Quy trình tính toán và sử dụng chỉ tiêu gồm các bước dưới đây.

1. **Thu thập số liệu**: Lấy lợi nhuận ròng trong kỳ và tổng tài sản đầu kỳ, cuối kỳ từ báo cáo tài chính.
2. **Tính tài sản bình quân**: Lấy trung bình cộng tổng tài sản đầu kỳ và cuối kỳ theo cùng phạm vi hợp nhất.
3. **Chuẩn hoá lợi nhuận**: Loại bỏ các khoản thu nhập bất thường nếu cần so sánh giữa các kỳ.
4. **Tính ROA**: Lấy lợi nhuận ròng chia cho tổng tài sản bình quân.
5. **Phân tích và báo cáo**: Nhận xét xu hướng, so sánh với kỳ trước, chi nhánh cùng hệ thống hoặc ngân hàng tương đương.

## Bên tham gia và vai trò

Bên tham gia bao gồm phòng kế toán quản trị cung cấp số liệu lợi nhuận ròng và tổng tài sản, phòng tài chính - kế hoạch thực hiện tính toán, phòng quản trị rủi ro tổng hợp vào báo cáo nội bộ và ban lãnh đạo sử dụng kết quả trong hoạch định chiến lược.

## Chứng từ thường liên quan

Báo cáo kết quả kinh doanh theo kỳ, bảng cân đối kế toán, sổ chi tiết các khoản mục tài sản sinh lời và không sinh lời, biên bản đối chiếu số liệu giữa kế toán quản trị và kế toán hạch toán.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ cho Ngân hàng A.

**Tình huống**

Giả sử trong kỳ, Ngân hàng A có lợi nhuận ròng 90 tỷ đồng và tổng tài sản bình quân 1.500 tỷ đồng.

**Các bước**

1. Với giả định trên, áp dụng công thức ROA = Lợi nhuận ròng ÷ Tổng tài sản bình quân.
2. Với giả định trên, thay số liệu: ROA = 90 tỷ ÷ 1.500 tỷ.
3. Với giả định trên, kết quả = 0,06.

**Kết quả**

Với giả định trên, ROA của Ngân hàng A đạt 6%, cho thấy 100 đồng tài sản tạo ra 6 đồng lợi nhuận ròng trong kỳ.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là sử dụng tổng tài sản tại một thời điểm thay vì giá trị bình quân, dẫn đến phản ánh sai hiệu quả khi tài sản biến động mạnh trong kỳ. Rủi ro khác là lợi nhuận ròng chưa loại trừ các yếu tố bất thường khiến chỉ tiêu dao động lớn giữa các kỳ. Kiểm soát bằng cách chuẩn hoá công thức, sử dụng số liệu bình quân và loại bỏ khoản bất thường trước khi tính.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Chỉ tiêu dễ nhầm với Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu - cả hai đều đo lường khả năng sinh lời nhưng khác về phạm vi mẫu số.

**So sánh với Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu**

| Tiêu chí | Lợi nhuận trên tổng tài sản | Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu |
|---|---|---|
| Mẫu số | Tổng tài sản bình quân | Vốn chủ sở hữu bình quân |
| Phạm vi phản ánh | Hiệu quả toàn bộ tài sản huy động và vốn tự có | Hiệu quả chỉ trên phần vốn chủ sở hữu |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi sử dụng chỉ tiêu trong phân tích ngân hàng.

- Dùng tổng tài sản tại một ngày thay vì bình quân sẽ làm chỉ tiêu dao động bất thường.
- Lợi nhuận ròng nên được điều chỉnh loại bỏ khoản thu nhập bất thường trước khi tính.
- Tài sản không sinh lời như trụ sở, thiết bị vẫn nằm trong mẫu số, nên mức ROA phụ thuộc cả cơ cấu tài sản.
- So sánh ROA giữa các ngân hàng chỉ có ý nghĩa khi đã chuẩn hoá cách tính và kỳ báo cáo.

## Công thức

Công thức: `ROA = Lợi nhuận ròng ÷ Tổng tài sản bình quân`

- Lợi nhuận ròng: Lợi nhuận sau thuế trong kỳ báo cáo
- Tổng tài sản bình quân: Trung bình cộng của tổng tài sản tại đầu kỳ và cuối kỳ

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### ROA phản ánh điều gì?

Phản ánh hiệu quả sử dụng toàn bộ tài sản để tạo lợi nhuận ròng.

### Vì sao nên dùng tổng tài sản bình quân?

Vì bình quân làm mượt biến động tài sản trong kỳ, phản ánh đúng quy mô hoạt động thực tế.

### ROA khác ROE thế nào?

ROA đặt lợi nhuận cạnh tranh với tổng tài sản, còn ROE đặt cạnh tranh với vốn chủ sở hữu.

### Ngân hàng có tỷ lệ tài sản không sinh lời lớn thì ROA bị ảnh hưởng ra sao?

Mẫu số lớn khiến ROA thấp, dù hoạt động tín dụng có hiệu quả.

### Có cần kết hợp ROA với chỉ tiêu khác không?

Có, nên kết hợp với ROE, biên lãi ròng và tỷ lệ nợ xấu để có cái nhìn toàn diện.

## Khoá học liên quan

- [Tài liệu ôn thi Ngân hàng VDB 2026 - Nhóm nghiệp vụ Tín dụng, nguồn vốn](https://ub.net/khoa-hoc/tai-lieu-on-thi-ngan-hang-vdb-2026-nhom-nghiep-vu-tin-dung-nguon-von.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=loi-nhuan-tren-tong-tai-san-la-gi) — Tài liệu được thiết kế để giúp các ứng viên chuẩn bị cho kỳ thi tuyển dụng Ngân hàng Phát triển Việt Nam vòng thi Nghiệp vụ - Nhóm nghiệp vụ Tín dụng, nguồn vốn
- [Nghiệp vụ Thẩm định tài sản đảm bảo trong Ngân hàng](https://ub.net/khoa-hoc/tham-dinh-tai-san-dam-bao-trong-ngan-hang.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=loi-nhuan-tren-tong-tai-san-la-gi) — Khóa học sẽ cung cấp hệ thống kiến thức đầy đủ về nghiệp vụ để đảm bảo xử lý công việc thực tế, được xây dựng trên nền tảng kinh nghiệm thực tế của các Chuyên…
- [Tổng ôn thi tuyển Hải Quan 2023 - Nghiệp vụ](https://ub.net/khoa-hoc/tong-on-thi-tuyen-hai-quan-2023-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=loi-nhuan-tren-tong-tai-san-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi môn Kiến thức chung của kỳ thi Công chức Hải Quan vị trí Chuyên viên; Kiểm tra viên.

## Thuật ngữ liên quan

- [Biên lãi ròng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bien-lai-rong-la-gi.md)
- [Huy động vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/huy-dong-von-la-gi.md)
- [Trái phiếu vốn có chuyển đổi](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/trai-phieu-von-co-chuyen-doi-la-gi.md)
- [Yêu cầu vốn tối thiểu theo rủi ro](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/yeu-cau-von-toi-thieu-theo-rui-ro-la-gi.md)
- [AT1 so với Tier 2](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/at1-so-voi-tier-2-la-gi.md)
- [Bài kiểm tra EBA về vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bai-kiem-tra-eba-ve-von-la-gi.md)
- [Bảng điểm vốn ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diem-von-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bảng điều khiển vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-dieu-khien-von-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/loi-nhuan-tren-tong-tai-san-la-gi
