---
title: "Mô hình ROA trong ngân hàng là gì?"
term: "Mô hình ROA trong ngân hàng"
term_en: "Return on Assets"
kind: "process"
category: "Nghiệp vụ ngân hàng"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/mo-hinh-roa-trong-ngan-hang-la-gi
updated: 2026-10-13T16:44:56+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Mô hình ROA trong ngân hàng là gì?

Tiếng Anh: Return on Assets

> **Tóm tắt nhanh:** Mô hình ROA là cách tính tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản của ngân hàng, được dùng để đo hiệu quả sử dụng tài sản trong một kỳ. Chỉ số giúp so sánh năng lực quản trị giữa các ngân hàng và hỗ trợ phân tích rủi ro lợi nhuận.

## Mô hình ROA trong ngân hàng là gì?

**Mô hình ROA trong ngân hàng** (tiếng Anh là *Return on Assets*, viết tắt **ROA**) là phương pháp định lượng mối quan hệ giữa lợi nhuận ròng và tổng tài sản bình quân của ngân hàng, nhằm phản ánh hiệu quả sử dụng tài sản. Mô hình này thuộc nhóm chỉ số tài chính chuẩn trong phân tích ngân hàng.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Mô hình ROA được áp dụng khi cần đánh giá một ngân hàng có tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận trên mỗi đồng tài sản đầu tư, phục vụ so sánh nội bộ giữa các kỳ và giữa các ngân hàng. Chỉ số cũng là đầu vào quan trọng cho mô hình DuPont trong ngân hàng và cho phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh.

## Các bước thực hiện

Quy trình xây dựng và vận dụng mô hình gồm các bước nêu tại khối CAC_BUOC bên dưới.

1. **Xác định mục tiêu**: Xác định kỳ phân tích và mục đích dùng ROA.
2. **Chuẩn bị dữ liệu**: Lấy lợi nhuận ròng và tổng tài sản từ báo cáo tài chính.
3. **Tính tài sản bình quân**: Tính trung bình tổng tài sản đầu kỳ và cuối kỳ theo quy ước thống nhất.
4. **Tính chỉ số**: Lấy lợi nhuận ròng chia cho tổng tài sản bình quân để ra ROA.
5. **Kiểm tra chéo**: Đối chiếu ROA với các kỳ trước và kết hợp ROE, biên lãi ròng.

## Bên tham gia và vai trò

Bên tham gia gồm phòng/phòng ban kế toán quản trị cung cấp số liệu, phòng phân tích tài chính tính toán và diễn giải, ban lãnh đạo sử dụng kết quả để ra quyết định chiến lược. Kiểm toán nội bộ giám sát chất lượng dữ liệu đầu vào.

## Chứng từ thường liên quan

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán tổng hợp và thuyết minh báo cáo tài chính theo các kỳ phù hợp. Số liệu tổng tài sản bình quân thường lấy trên hai kỳ liên tiếp để làm mẫu số.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ chi tiết tại khối VI_DU.

**Tình huống**

Giả sử Ngân hàng A có lợi nhuận ròng một năm là 500 triệu đồng và tổng tài sản bình quân năm đó là 50 tỷ đồng.

**Các bước**

1. Với giả định trên, lấy lợi nhuận ròng làm tử số: 500 triệu đồng.
2. Với giả định trên, lấy tổng tài sản bình quân làm mẫu số: 50 tỷ đồng.
3. Với giả định trên, áp dụng công thức ROA = lợi nhuận ròng chia tổng tài sản bình quân, ta có 500 triệu ÷ 50 tỷ = 0,01.

**Kết quả**

Với giả định trên, ROA của Ngân hàng A trong năm đó là 0,01 (tức 1%), nghĩa là cứ 100 đồng tài sản tạo ra 1 đồng lợi nhuận ròng.

**Ghi chú**

Đây là phép tính minh hoạ; khi áp dụng thực tế cần đối chiếu với số liệu trên báo cáo tài chính đã kiểm toán và xác nhận cách tính tài sản bình quân mà ngân hàng đang dùng.

## Rủi ro và kiểm soát

Số liệu không nhất quán giữa các kỳ hoặc do cách tính tài sản bình quân khác nhau sẽ làm sai lệch ROA; cần thống nhất cách tính tài sản bình quân và kiểm tra đối chiếu với báo cáo kiểm toán. Sử dụng ROA đơn lẻ có thể bỏ qua cấu trúc vốn và rủi ro tín dụng; nên kết hợp với ROE và hệ số an toàn vốn khi phân tích.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Chi tiết phân biệt với các chỉ tiêu dễ nhầm trình bày tại khối PHAN_BIET bên dưới.

**So sánh với ROE**

| Tiêu chí | Mô hình ROA trong ngân hàng | ROE |
|---|---|---|
| Bản chất | ROA đo hiệu quả sử dụng toàn bộ tài sản | ROE đo hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu |
| Mẫu số | Tổng tài sản bình quân | Vốn chủ sở hữu bình quân |
| Phạm vi phản ánh | Phản ánh hiệu quả hoạt động toàn ngân hàng | Phản ánh lợi ích trên vốn của cổ đông |
| Mức độ chịu ảnh hưởng của đòn bẩy | Không trực tiếp phản ánh đòn bẩy | Chịu ảnh hưởng mạnh của đòn bẩy tài chính |

**So sánh với Biên lãi ròng (NIM)**

| Tiêu chí | Mô hình ROA trong ngân hàng | Biên lãi ròng (NIM) |
|---|---|---|
| Bản chất | ROA đo lợi nhuận trên tổng tài sản, gồm cả thu nhập ngoài lãi | Biên lãi ròng chỉ đo chênh lệch giữa thu nhập lãi thuần và chi phí lãi trên tài sản sinh lãi |
| Phạn vị dùng | Dùng đánh giá hiệu quả tổng thể | Dùng đánh giá hiệu quả hoạt động huy động và cho vay |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Các lưu ý và sai lầm phổ biến trình bày tại khối LUU_Y bên dưới.

- Tính nhầm tổng tài sản bình quân bằng tổng tài sản cuối kỳ, dẫn đến ROA chệch với thực tế.
- Lẫn lợi nhuận trước thuế với lợi nhuận ròng khi đưa vào công thức.
- So sánh ROA giữa các ngân hàng khác nhau mà không quy đổi về cùng cách tính tài sản bình quân.
- Đánh giá ROA một kỳ duy nhất mà bỏ qua xu hướng nhiều kỳ và yếu tố rủi ro tín dụng.

## Công thức

Công thức: `ROA = Lợi nhuận ròng ÷ Tổng tài sản bình quân`

- Lợi nhuận ròng: Lợi nhuận sau thuế trong kỳ phân tích
- Tổng tài sản bình quân: Trung bình cộng tổng tài sản đầu kỳ và cuối kỳ (hoặc trung bình các kỳ theo quy ước nội bộ)

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### ROA trong ngân hàng có ý nghĩa gì?

ROA cho biết mỗi đồng tài sản của ngân hàng tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận ròng, phản ánh hiệu quả sử dụng tài sản.

### Mẫu số của ROA nên dùng tài sản nào?

Thông dụng là tổng tài sản bình quân trong kỳ; cần thống nhất cách tính này khi so sánh giữa các kỳ hoặc giữa các ngân hàng.

### ROA có thay thế được ROE không?

Không, vì ROE phản ánh hiệu quả trên vốn chủ sở hữu và chịu ảnh hưởng của đòn bẩy, nên thường phải xem cùng ROA.

### Có nên dùng ROA một mình để phân tích?

Không nên, nên kết hợp ROA với ROE, hệ số an toàn vốn và các chỉ tiêu rủi ro tín dụng để có nhận định đầy đủ.

## Khoá học liên quan

- [Khóa học Tổng ôn Vietcombank - Nghiệp vụ - Chinh phục Giấc mơ](https://ub.net/khoa-hoc/khoa-hoc-tong-on-vietcombank-nghiep-vu-chinh-phuc-giac-mo.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=mo-hinh-roa-trong-ngan-hang-la-gi) — Khoá học giúp học viên tổng hợp toàn bộ kiến thức thi tuyển Vietcombank, nội dung trọng tâm phạm vi kiến thức hay gặp, những dạng đề hay thi, từ đó giúp học vi…
- [Nghiệp vụ Thẩm định tài sản đảm bảo trong Ngân hàng](https://ub.net/khoa-hoc/tham-dinh-tai-san-dam-bao-trong-ngan-hang.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=mo-hinh-roa-trong-ngan-hang-la-gi) — Khóa học sẽ cung cấp hệ thống kiến thức đầy đủ về nghiệp vụ để đảm bảo xử lý công việc thực tế, được xây dựng trên nền tảng kinh nghiệm thực tế của các Chuyên…
- [Tổng ôn thi tuyển Hải Quan 2023 - Nghiệp vụ](https://ub.net/khoa-hoc/tong-on-thi-tuyen-hai-quan-2023-nghiep-vu.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=mo-hinh-roa-trong-ngan-hang-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi môn Kiến thức chung của kỳ thi Công chức Hải Quan vị trí Chuyên viên; Kiểm tra viên.

## Thuật ngữ liên quan

- [Biên lãi ròng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bien-lai-rong-la-gi.md)
- [Chấm điểm rủi ro ứng viên tín dụng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/cham-diem-rui-ro-ung-vien-tin-dung-la-gi.md)
- [Hệ số an toàn vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/he-so-an-toan-von-la-gi.md)
- [Hợp đồng bao thanh toán ngược](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hop-dong-bao-thanh-toan-nguoc-la-gi.md)
- [Acq](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/acq-la-gi.md)
- [AI trong ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ai-trong-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bàn giao ca giao dịch viên](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ban-giao-ca-giao-dich-vien-la-gi.md)
- [Báo cáo quản trị thanh khoản nội bộ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-quan-tri-thanh-khoan-noi-bo-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/mo-hinh-roa-trong-ngan-hang-la-gi
