---
title: "Mua bán ngoại tệ hoán đổi là gì?"
term: "Mua bán ngoại tệ hoán đổi"
term_en: "Foreign exchange swap transaction"
kind: "process"
category: "Nghiệp vụ ngân hàng"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/mua-ban-ngoai-te-hoan-doi-la-gi
updated: 2026-10-06T06:32:50+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Mua bán ngoại tệ hoán đổi là gì?

Tiếng Anh: Foreign exchange swap transaction · Viết tắt: FX swap

> **Tóm tắt nhanh:** Mua bán ngoại tệ hoán đổi là giao dịch ngân hàng mua và bán cùng một cặp ngoại tệ với hai ngày giá trị khác nhau. Quy trình giúp quản trị rủi ro tỷ giá và thanh khoản ngoại tệ.

## Mua bán ngoại tệ hoán đổi là gì?

**Mua bán ngoại tệ hoán đổi** (tiếng Anh là *Foreign exchange swap transaction*, viết tắt **FX swap**) là giao dịch kết hợp hai giao dịch mua bán ngoại tệ cùng cặp tiền nhưng ngược chiều, với hai ngày giá trị khác nhau. Giao dịch giúp ngân hàng và doanh nghiệp điều chỉnh vị thế tiền tệ mà không thay đổi cán cân ngoại tệ dài hạn.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Quy trình áp dụng khi ngân hàng cần huy động hoặc luân chuyển ngoại tệ trong ngắn hạn, thường để cân đối nhu cầu thanh toán quốc tế hoặc phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho khoản phải thu, phải trả phát sinh trong tương lai gần.

## Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước nối tiếp nhau từ xác định nhu cầu đến đối chiếu sau giao dịch.

1. **Xác định nhu cầu**: Xác định nhu cầu ngoại tệ theo từng ngày giá trị.
2. **Ký hợp đồng khung**: Thoả thuận khung giao dịch hoán đổi giữa hai bên.
3. **Thực hiện chân giao ngay**: Chuyển ngoại tệ theo tỷ giá giao ngay đã thoả thuận.
4. **Theo dõi vị thế**: Cập nhật vị thế ngoại tệ mở và theo dõi rủi ro tỷ giá.
5. **Thực hiện chân kỳ hạn**: Đảo chiều giao dịch tại ngày giá trị kỳ hạn và đối chiếu hai chiều.

## Bên tham gia và vai trò

Bên tham gia gồm khách hàng doanh nghiệp có nhu cầu ngoại tệ, bộ phận kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng, bộ phận quản trị rủi ro thị trường và bộ phận thanh toán. Mỗi bên đảm nhận một mảng nghiệp vụ riêng trong toàn chuỗi.

## Chứng từ thường liên quan

Hợp đồng khung mua bán ngoại tệ hoán đổi, xác nhận giao dịch từ hai phía, giấy đề nghị thực hiện giao dịch và chứng từ liên quan đến nhu cầu ngoại tệ của khách hàng.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ cách ngân hàng và khách hàng thực hiện một giao dịch hoán đổi ngoại tệ.

**Tình huống**

Giả sử An là doanh nghiệp xuất khẩu, đang cần đô la Mỹ để thanh toán ngay cho đối tác nhưng lại có nguồn thu đô la Mỹ dự kiến về trong ba tháng sau. An đến Ngân hàng A để thực hiện giao dịch mua bán ngoại tệ hoán đổi.

**Các bước**

1. Với giả định trên, Ngân hàng A đồng ý bán cho An lượng đô la Mỹ tương đương 10 tỷ đồng theo tỷ giá hoán đổi giao ngay áp dụng cho ngày giá trị hôm nay.
2. Với giả định trên, hai bên cam kết mua lại cùng lượng đô la Mỹ đó sau ba tháng với tỷ giá hoán đổi kỳ hạn đã thoả thuận, chẳng hạn chênh lệch so với tỷ giá giao ngay là 50 đồng mỗi đô la Mỹ.
3. Với giả định trên, khi đến ngày đảo chiều, An dùng nguồn đô la Mỹ thực thu để bán lại cho Ngân hàng A đúng số lượng đã cam kết.

**Kết quả**

Với giả định trên, An có đô la Mỹ ngay hôm nay để thanh toán mà không phải chịu rủi ro tỷ giá cho khoản phải thu trong tương lai, đồng thời Ngân hàng A tạm thời điều chuyển vị thế ngoại tệ theo nhu cầu.

**Ghi chú**

Số liệu trong ví dụ chỉ mang tính giả định để minh hoạ cách tính toán.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính gồm rủi ro tỷ giá khi thị trường biến động, rủi ro thanh khoản ngoại tệ khi đến ngày đảo chiều và rủi ro đối tác khi bên kia không thực hiện đúng cam kết. Các kiểm soát gồm xác định hạn mức giao dịch với từng khách hàng, đối chiếu hai chiều giữa hai ngân hàng và theo dõi vị thế ngoại tệ mở của toàn ngân hàng.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với giao dịch mua bán ngoại tệ giao ngay hoặc với hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ.

**So sánh với Giao dịch mua bán ngoại tệ giao ngay**

| Tiêu chí | Mua bán ngoại tệ hoán đổi | Giao dịch mua bán ngoại tệ giao ngay |
|---|---|---|
| Bản chất | Hai giao dịch mua và bán ngược chiều với hai ngày giá trị khác nhau | Một giao dịch mua hoặc bán duy nhất với một ngày giá trị |
| Mục đích | Điều chuyển ngoại tệ tạm thời và phòng ngừa rủi ro kỳ hạn | Thanh toán hoặc chuyển đổi ngoại tệ tại thời điểm hiện tại |

**So sánh với Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ**

| Tiêu chí | Mua bán ngoại tệ hoán đổi | Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ |
|---|---|---|
| Bản chất | Hai giao dịch ngược chiều với hai ngày giá trị đã biết trước | Cam kết mua hoặc bán tại một ngày giá trị trong tương lai với tỷ giá khoá trước |
| Rủi ro đối tác | Có thể đối chiếu và hạch toán hai giao dịch độc lập | Phụ thuộc vào việc thực hiện đúng cam kết tại ngày đến hạn |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý để tránh hiểu sai bản chất giao dịch.

- Nhầm với giao dịch giao ngay vì cùng cặp tiền, không nhận ra đây là hai giao dịch ngược chiều.
- Cho rằng chênh lệch tỷ giá giữa hai ngày giá trị là lợi nhuận cố định, trong khi chênh lệch này phản ánh chi phí và lợi ích thanh khoản.
- Không đối chiếu chiều ngược lại sau khi giao dịch hoàn tất, dẫn đến chênh lệch vị thế ngoại tệ.
- Dùng giao dịch hoán đổi cho nhu cầu dài hạn, không phù hợp với mục tiêu ngắn hạn của sản phẩm.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Giao dịch hoán đổi ngoại tệ có mấy chân?

Gồm hai chân: mua bán tại ngày giá trị giao ngay và mua bán ngược lại tại ngày giá trị kỳ hạn.

### Vì sao giao dịch này giúp phòng ngừa rủi ro tỷ giá?

Vì tỷ giá kỳ hạn đã được khoá trước ở thời điểm ký, nên hai bên biết trước chi phí hoặc lợi ích liên quan đến chênh lệch tỷ giá giữa hai ngày giá trị.

### Ngân hàng có thể thực hiện giao dịch hoán đổi với ai?

Với khách hàng có nhu cầu ngoại tệ hoặc với ngân hàng khác trên thị trường liên ngân hàng, tuỳ theo quy định nội bộ của từng ngân hàng.

### Chênh lệch giữa tỷ giá giao ngay và tỷ giá kỳ hạn là gì?

Là phần bù phản ánh chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền, dùng để bù đắp chi phí hoặc lợi ích thanh khoản cho bên nắm giữ ngoại tệ.

## Thuật ngữ liên quan

- [Bảo lãnh ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-lanh-ngan-hang-la-gi.md)
- [Hối phiếu trả ngay](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/hoi-phieu-tra-ngay-la-gi.md)
- [Tỷ giá hối đoái](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ty-gia-hoi-doai-la-gi.md)
- [Acq](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/acq-la-gi.md)
- [AI trong ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ai-trong-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bàn giao ca giao dịch viên](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/ban-giao-ca-giao-dich-vien-la-gi.md)
- [Báo cáo quản trị thanh khoản nội bộ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-quan-tri-thanh-khoan-noi-bo-la-gi.md)
- [Báo cáo tiếp cận dịch vụ tài chính](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-tiep-can-dich-vu-tai-chinh-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/mua-ban-ngoai-te-hoan-doi-la-gi
