---
title: "Phương pháp đo lường vốn khả dụng là gì?"
term: "Phương pháp đo lường vốn khả dụng"
term_en: "Available Capital Measurement Method"
kind: "process"
category: "Huy động vốn"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/phuong-phap-do-luong-von-kha-dung-la-gi
updated: 2026-11-17T17:13:11+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Phương pháp đo lường vốn khả dụng là gì?

Tiếng Anh: Available Capital Measurement Method · Viết tắt: ACMM

> **Tóm tắt nhanh:** Phương pháp đo lường vốn khả dụng là cách ngân hàng xác định số vốn thực tế có thể dùng để hấp thụ rủi ro, từ đó so sánh với yêu cầu an toàn vốn. Phương pháp giúp bảo đảm hoạt động huy động vốn được thực hiện trên cơ sở năng lực vốn rõ ràng.

## Phương pháp đo lường vốn khả dụng là gì?

**Phương pháp đo lường vốn khả dụng** (tiếng Anh là *Available Capital Measurement Method*, viết tắt **ACMM**) là quy trình ngân hàng xác định và lượng hoá số vốn thực sự có thể sử dụng tại một thời điểm, sau khi loại trừ các khoản không thật sự tự do chuyển đổi thành nguồn hấp thụ tổn thất.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Mục đích là tạo cơ sở so sánh giữa vốn khả dụng và yêu cầu vốn cho rủi ro, phục vụ quản trị vốn nội bộ và báo cáo an toàn vốn. Phương pháp áp dụng khi tính toán hạn mức huy động vốn, khi lập kế hoạch tăng vốn, và khi rà soát danh mục có rủi ro.

## Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước theo trình tự ở khối Các bước thực hiện.

1. **Xác định thành phần vốn**: Lập danh sách vốn cấp một và vốn cấp hai từ số liệu kế toán đã kiểm chứng.
2. **Xác định khoản phong toả**: Liệt kê các khoản vốn chưa tự do sử dụng để ghi nhận riêng.
3. **Xác định khoản phải trừ**: Ghi nhận các khoản theo chính sách nội bộ và không được công nhận vào vốn khả dụng.
4. **Tính vốn khả dụng**: Áp dụng công thức cộng các thành phần vốn rồi trừ khoản phong toả và khoản phải trừ.
5. **Đối chiếu số liệu**: Đối chiếu kết quả giữa kế toán và quản trị rủi ro, ghi nhận chênh lệch nếu có.
6. **Phê duyệt kết quả**: Duyệt ở hai cấp trước khi dùng cho quyết định huy động vốn.
7. **Truyền số liệu**: Cung cấp kết quả cho phòng kế hoạch huy động vốn và các đơn vị liên quan.
8. **Lưu hồ sơ**: Lưu báo cáo vốn, bảng kê loại trừ và biên bản đối chiếu để kiểm tra sau.

## Bên tham gia và vai trò

Phòng tài chính kế toán cung cấp số liệu vốn, phòng quản trị rủi ro vận hành phép đo, phòng kế hoạch huy động vốn sử dụng kết quả để ra quyết định, và kiểm soát nội bộ kiểm chứng độc lập.

## Chứng từ thường liên quan

Báo cáo vốn, bảng kê các khoản phải trừ ra, và biên bản đối chiếu giữa số liệu kế toán với số liệu quản trị rủi ro.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định được trình bày ở khối Ví dụ minh hoạ.

**Tình huống**

Giả sử Giả sử ngân hàng thương mại muốn đo lường vốn khả dụng trước khi phát hành thêm chứng chỉ tiền gửi.

**Các bước**

1. Với giả định trên, phòng tài chính tập hợp vốn cấp một là 4.000 đơn vị và vốn cấp hai là 1.500 đơn vị.
2. Với giả định trên, phòng quản trị rủi ro loại trừ 500 đơn vị là vốn đang bị phong toả và 200 đơn vị là lợi ích thiểu số không chuyển đổi được.
3. Với giả định trên, vốn khả dụng = 4.000 + 1.500 − 500 − 200 = 4.800 đơn vị.
4. Với giả định trên, phòng kế hoạch so sánh 4.800 đơn vị với yêu cầu vốn cho rủi ro đang là 4.500 đơn vị để ra quyết định huy động vốn.

**Kết quả**

Với giả định trên, vốn khả dụng lớn hơn yêu cầu vốn nên ngân hàng có thể tiếp tục huy động thêm chứng chỉ tiền gửi trong hạn mức cho phép.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là đánh giá sai bản chất của vốn, ví dụ tín cấp vốn chưa ghi nhận thành vốn tự do, hoặc quên loại trừ vốn đang bị phong toả. Kiểm soát bằng cách đối chiếu chéo giữa hai nguồn số liệu và duyệt kết quả ở hai cấp.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với phương pháp tính vốn pháp định và với phép đo mức độ đủ vốn theo rủi ro. Chi tiết ở khối Phân biệt.

**So sánh với Phương pháp tính vốn pháp định**

| Tiêu chí | Phương pháp đo lường vốn khả dụng | Phương pháp tính vốn pháp định |
|---|---|---|
| Bản chất | Đo số vốn ngân hàng có thể tự do dùng để hấp thụ tổn thất | Tính vốn theo đúng công thức mà cơ quan quản lý quy định để báo cáo |
| Mục đích | Phục vụ quản trị vốn nội bộ và huy động vốn | Phục vụ báo cáo tuân thủ an toàn vốn |
| Phạm vi điều chỉnh | Có thể loại trừ thêm các khoản phong toả nội bộ | Tuân thủ đúng thành phần được công nhận hoặc không được công nhận |

**So sánh với Đo lường mức độ đủ vốn theo rủi ro**

| Tiêu chí | Phương pháp đo lường vốn khả dụng | Đo lường mức độ đủ vốn theo rủi ro |
|---|---|---|
| Bản chất | Lượng hoá quy mô vốn có thể dùng | So sánh vốn với yêu cầu vốn cho rủi ro để ra tỉ lệ an toàn |
| Cách tính | Cộng các thành phần vốn rồi trừ đi khoản loại trừ | Lấy vốn khả dụng chia cho tài sản có rủi ro tính theo trọng số |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm thường gặp được nêu ở khối Lưu ý.

- Nhầm vốn pháp định với vốn khả dụng nội bộ, dẫn đến số liệu quản trị không phản ánh đúng năng lực thực.
- Quên loại trừ các khoản phong toả khiến vốn khả dụng bị phóng đại.
- Không đối chiếu giữa số liệu kế toán và số liệu quản trị rủi ro trước khi công bố kết quả.
- Dùng một bộ số liệu vốn cho cả quyết định huy động vốn và báo cáo tuân thủ mà không phân biệt mục đích.

## Công thức

Công thức: `Vốn khả dụng = Vốn cấp một + Vốn cấp hai − Các khoản phải trừ − Khoản phong toả`

- Vốn cấp một: vốn chủ sở hữu cốt lõi
- Vốn cấp hai: vốn bổ sung có khả năng hấp thụ tổn thất
- Khoản phải trừ: thành phần không được tính vào vốn khả dụng
- Khoản phong toả: vốn chưa tự do sử dụng

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Phương pháp đo lường vốn khả dụng khác gì so với báo cáo vốn pháp định?

Phương pháp này phục vụ quản trị nội bộ nên có thể loại trừ thêm khoản phong toả, còn báo cáo vốn pháp định tuân thủ đúng công thức cơ quan quản lý quy định.

### Ai chịu trách nhiệm vận hành phương pháp này?

Phòng quản trị rủi ro vận hành, phòng tài chính kế toán cung cấp số liệu, kiểm soát nội bộ kiểm chứng.

### Kết quả đo lường dùng để làm gì?

Làm cơ sở so sánh với yêu cầu vốn cho rủi ro, để ra quyết định huy động vốn và kế hoạch tăng vốn.

### Vốn cấp hai có luôn được tính đầy đủ không?

Không, vốn cấp hai chỉ tính phần có khả năng thật sự hấp thụ tổn thất, phần còn lại bị loại trừ.

### Có cần đối chiếu hai nguồn số liệu trước khi công bố không?

Có, đây là kiểm soát bắt buộc để tránh sai sót do ghi nhận khác nhau giữa kế toán và quản trị rủi ro.

## Khoá học liên quan

- [Tài liệu ôn thi Ngân hàng VDB 2026 - Nhóm nghiệp vụ Tín dụng, nguồn vốn](https://ub.net/khoa-hoc/tai-lieu-on-thi-ngan-hang-vdb-2026-nhom-nghiep-vu-tin-dung-nguon-von.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=phuong-phap-do-luong-von-kha-dung-la-gi) — Tài liệu được thiết kế để giúp các ứng viên chuẩn bị cho kỳ thi tuyển dụng Ngân hàng Phát triển Việt Nam vòng thi Nghiệp vụ - Nhóm nghiệp vụ Tín dụng, nguồn vốn
- [Luyện thi Big4 - Nghiệp vụ - Vị trí Quan hệ khách hàng/ Tín dụng (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-big4-nghiep-vu-vi-tri-quan-he-khach-hang-tin-dung-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=phuong-phap-do-luong-von-kha-dung-la-gi) — Khóa học phù hợp cho các ứng viên tham gia thi tuyển môn thi nghiệp vụ vị trí Chuyên viên Quan hệ khách hàng tại các Ngân hàng VietinBank, Vietcombank, BIDV và…
- [Chương trình huấn luyện Nghiệp vụ Ngân hàng Chất lượng cao - Vị trí Giao dịch viên (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/chuong-trinh-huan-luyen-nghiep-vu-ngan-hang-chat-luong-cao-vi-tri-giao-dich-vien-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=phuong-phap-do-luong-von-kha-dung-la-gi) — Chương trình học phù hợp với ứng viên đang tìm hiểu về Nghiệp vụ Ngân hàng và Nâng cao nghiệp vụ.

## Thuật ngữ liên quan

- [Kiểm soát nội bộ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/kiem-soat-noi-bo-la-gi.md)
- [Phân bổ vốn cho danh mục giao dịch](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/phan-bo-von-cho-danh-muc-giao-dich-la-gi.md)
- [Trái phiếu vốn có chuyển đổi](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/trai-phieu-von-co-chuyen-doi-la-gi.md)
- [Yêu cầu vốn tối thiểu theo rủi ro](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/yeu-cau-von-toi-thieu-theo-rui-ro-la-gi.md)
- [AT1 so với Tier 2](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/at1-so-voi-tier-2-la-gi.md)
- [Bài kiểm tra EBA về vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bai-kiem-tra-eba-ve-von-la-gi.md)
- [Bảng điểm vốn ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diem-von-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bảng điều khiển vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-dieu-khien-von-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/phuong-phap-do-luong-von-kha-dung-la-gi
