---
title: "Rủi ro đạo đức trong tín dụng là gì?"
term: "Rủi ro đạo đức trong tín dụng"
term_en: "Moral Hazard"
kind: "term"
category: "Quản trị rủi ro"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/rui-ro-dao-duc-trong-tin-dung-la-gi
updated: 2026-10-14T10:02:47+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Rủi ro đạo đức trong tín dụng là gì?

Tiếng Anh: Moral Hazard

> **Tóm tắt nhanh:** Rủi ro đạo đức trong tín dụng là tình huống người đi vay hoặc bên liên quan thay đổi hành vi sau khi được cấp tín dụng, khiến khả năng thu hồi nợ suy giảm. Khái niệm này quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tín dụng và an toàn của ngân hàng.

## Rủi ro đạo đức trong tín dụng là gì?

**Rủi ro đạo đức trong tín dụng** (tiếng Anh là *Moral hazard*) là nguy cơ khách hàng hoặc bên liên quan thay đổi hành vi sau khi được ngân hàng cấp tín dụng, dẫn đến việc sử dụng vốn sai mục đích, giấu thông tin hoặc gia tăng khả năng không trả được nợ. Khái niệm này gắn liền với mối quan hệ giữa người cho vay và người vay khi hai bên không có cùng mức độ thông tin và động cơ.

## Đặc điểm chính

Rủi ro đạo đức xuất hiện sau khi khoản vay được giải ngân và thường khó phát hiện ngay tại thời điểm phê duyệt. Ngân hàng chịu thiệt hại do khách hàng có hành vi không trung thực hoặc thiếu thận trọng hơn so với cam kết ban đầu.

## Cách hoạt động

Ngân hàng phê duyệt tín dụng dựa trên hồ sơ và cam kết của khách hàng. Sau giải ngân, khách hàng có thể chuyển vốn sang mục đích khác, không báo cáo biến động tài chính hoặc tăng mức độ rủi ro của dự án. Khi đó, khả năng trả nợ giảm và tổn thất có thể phát sinh.

## Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Rủi ro đạo đức là một thành phần của rủi ro tín dụng và được kiểm soát bằng quy trình thẩm định, giám sát sau cho vay và các điều khoản hợp đồng. Nhận diện sớm giúp ngân hàng hạn chế nợ xấu và bảo vệ chất lượng danh mục tín dụng.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định sau đây minh hoạ cách rủi ro đạo đức phát sinh.

**Tình huống**

Giả sử Ngân hàng A cho Công ty Bình vay 500 triệu đồng để bổ sung vốn lưu động, cam kết sử dụng cho mua nguyên vật liệu.

**Các bước**

1. Với giả định trên, sau giải ngân, Công ty Bình dùng 200 triệu đồng để đầu tư một dự án rủi ro khác mà không báo ngân hàng.
2. Với giả định trên, dự án mới thua lỗ nên dòng tiền trả nợ của Công ty Bình giảm xuống còn 30 triệu đồng mỗi tháng, thấp hơn khoản trả nợ dự kiến 50 triệu đồng.

**Kết quả**

Với giả định trên, Ngân hàng A đối mặt nguy cơ chậm trả gốc và lãi, xuất phát từ việc khách hàng thay đổi mục đích sử dụng vốn.

**Ghi chú**

Ví dụ chỉ phục vụ minh hoạ khái niệm.

## Phân biệt với khái niệm gần giống

Rủi ro đạo đức dễ bị nhầm với rủi ro lựa chọn ngược khi cùng liên quan đến thông tin không đối xứng.

**So sánh với Rủi ro lựa chọn ngược**

| Tiêu chí | Rủi ro đạo đức trong tín dụng | Rủi ro lựa chọn ngược |
|---|---|---|
| Thời điểm xảy ra | Sau khi cấp tín dụng | Trước hoặc tại thời điểm phê duyệt |
| Nguồn gốc | Khách hàng thay đổi hành vi | Khách hàng giấu thông tin ngay từ đầu |
| Hành vi điển hình | Dùng vốn sai mục đích, tăng rủi ro | Cung cấp thông tin sai lệch để được vay |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý khi xem xét khái niệm này.

- Nhầm rủi ro đạo đức với rủi ro lựa chọn ngược vì cùng liên quan đến thông tin không đối xứng.
- Cho rằng chỉ cần thẩm định ban đầu là đủ, bỏ qua giám sát sau cho vay.
- Coi rủi ro đạo đức chỉ xảy ra với khách hàng cá nhân, trong khi doanh nghiệp cũng có thể có hành vi tương tự.
- Đánh đồng rủi ro đạo đức với gian lận tín dụng dù hai phạm trù có mức độ khác nhau.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Rủi ro đạo đức trong tín dụng là gì?

Là nguy cơ khách hàng thay đổi hành vi sau khi được vay, làm giảm khả năng trả nợ và gây thiệt hại cho ngân hàng.

### Khác gì với rủi ro lựa chọn ngược?

Rủi ro đạo đức phát sinh sau giải ngân do thay đổi hành vi, còn rủi ro lựa chọn ngược liên quan đến việc giấu thông tin ngay từ trước khi vay.

### Ngân hàng kiểm soát bằng cách nào?

Bằng thẩm định ban đầu, giám sát sau cho vay và các điều khoản hợp đồng nhằm hạn chế hành vi không trung thực.

### Có phải chỉ doanh nghiệp nhỏ mới gây rủi ro đạo đức?

Không, mọi loại khách hàng đều có thể có hành vi gây rủi ro đạo đức nếu điều kiện cho phép.

### Giám sát sau cho vay có vai trò gì?

Giúp phát hiện sớm việc sử dụng vốn sai mục đích hoặc dấu hiệu suy giảm tài chính của khách hàng.

## Khoá học liên quan

- [Luyện thi Ngân hàng Agribank - Vị trí Tín dụng/ Quan hệ Khách hàng](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-ngan-hang-agribank-vi-tri-tin-dung-quan-he-khach-hang.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=rui-ro-dao-duc-trong-tin-dung-la-gi) — Chương trình phù hợp cho các đợt thi lẻ, tập trung theo tỉnh, Toàn quốc của Ngân hàng Agribank đối với các vị trí Tín dụng/ Quan hệ Khách hàng
- [Luyện thi Ngân hàng BIDV - Nghiệp vụ - Vị trí Tín dụng/ Quan hệ Khách hàng](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-ngan-hang-bidv-nghiep-vu-vi-tri-tin-dung-quan-he-khach-hang.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=rui-ro-dao-duc-trong-tin-dung-la-gi) — Chương trình phù hợp cho các đợt thi lẻ, tập trung theo tỉnh, Toàn quốc của Ngân hàng BIDV đối với các vị trí Tín dụng/ Quan hệ Khách hàng
- [Chương trình đào tạo tiền tuyển dụng Vietcombank - Vị trí Tín dụng/CVKH](https://ub.net/khoa-hoc/chuong-trinh-dao-tao-tien-tuyen-dung-vietcombank-vi-tri-tin-dungcvkh.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=rui-ro-dao-duc-trong-tin-dung-la-gi) — Chương trình phù hợp với các ứng viên chuẩn bị tham gia kỳ thi tuyển dụng vào ngân hàng Vietcombank – Vị trí Tín dụng/CVKH.

## Thuật ngữ liên quan

- [Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/he-thong-xep-hang-tin-dung-noi-bo-la-gi.md)
- [Khe hở thanh khoản](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/khe-ho-thanh-khoan-la-gi.md)
- [Mô hình chấm điểm rủi ro](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/mo-hinh-cham-diem-rui-ro-la-gi.md)
- [Nợ xấu](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/no-xau-la-gi.md)
- [ALM](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/alm-la-gi.md)
- [ALM trong ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/alm-trong-ngan-hang-la-gi.md)
- [Báo cáo rủi ro định kỳ](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-cao-rui-ro-dinh-ky-la-gi.md)
- [Bảo lãnh đồng liên đới](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bao-lanh-dong-lien-doi-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/rui-ro-dao-duc-trong-tin-dung-la-gi
