---
title: "Tiền gửi dân cư là gì?"
term: "Tiền gửi dân cư"
term_en: "Retail Deposit"
kind: "process"
category: "Huy động vốn"
url: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/tien-gui-dan-cu-la-gi
updated: 2026-11-13T18:47:53+07:00
source: "UB Academy (ub.net)"
---

# Tiền gửi dân cư là gì?

Tiếng Anh: Retail Deposit

> **Tóm tắt nhanh:** Tiền gửi dân cư là khoản tiền cá nhân gửi tại ngân hàng theo hình thức và điều kiện đã thỏa thuận. Đây là nguồn vốn huy động giúp ngân hàng cân đối hoạt động kinh doanh. Các khoản tiền gửi có thể khác nhau về kỳ hạn, cách trả lãi và điều kiện rút trước hạn.

## Tiền gửi dân cư là gì?

**Tiền gửi dân cư** (tiếng Anh là *Retail Deposit*) là khoản tiền của cá nhân gửi vào ngân hàng dưới các hình thức như không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiết kiệm. Nguồn tiền này thuộc nhóm huy động vốn từ dân cư trong cơ cấu vốn của ngân hàng thương mại.

Về bản chất, đây là quan hệ nợ giữa ngân hàng và người gửi, trong đó ngân hàng có nghĩa vụ hoàn trả gốc, lãi theo thoả thuận. Trong bảng cân đối kế toán, tiền gửi dân cư được hạch toán là nợ phải trả của ngân hàng.

## Mục đích và khi nào áp dụng

Tiền gửi dân cư được huy động nhằm bổ sung nguồn vốn cho hoạt động tín dụng, thanh toán và dự phòng thanh khoản.

Phân loại nhóm khách hàng là cá nhân, không bao gồm doanh nghiệp hay tổ chức.

## Các bước thực hiện

Quy trình huy động và quản lý tiền gửi dân cư gồm các bước chính.

1. **Tiếp nhận khách hàng**: Xác minh danh tính người gửi là cá nhân.
2. **Giao dịch mở tài khoản/sổ**: Lập phiếu gửi tiền, mở sổ tiết kiệm hoặc tài khoản thanh toán.
3. **Hạch toán kế toán**: Ghi nhận tăng tiền mặt và tăng tiền gửi dân cư.
4. **Theo dõi kỳ hạn và lãi**: Theo dõi đến hạn, tính lãi theo thoả thuận.
5. **Hoàn trả gốc và lãi**: Chi trả khi đến hạn hoặc khi khách yêu cầu rút.

## Bên tham gia và vai trò

Bên gửi là cá nhân; bên nhận là ngân hàng; bên trung gian có thể là giao dịch viên, kiểm soát viên, bộ phận kế toán, bộ phận quản lý tiền gửi.

## Chứng từ thường liên quan

Phiếu gửi tiền, sổ tiết kiệm, hợp đồng tiền gửi, giấy tờ tuỳ thân của người gửi.

## Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ cách ghi nhận và theo dõi tiền gửi dân cư.

**Tình huống**

Giả sử An đến Ngân hàng A gửi tiết kiệm có kỳ hạn 6 tháng với số tiền 50 triệu đồng, lãi suất 6%/năm.

**Các bước**

1. Với giả định trên, giao dịch viên lập phiếu gửi tiền và mở sổ tiết kiệm cho An.
2. Với giả định trên, hệ thống ghi nhận tăng tiền mặt 50 triệu đồng và tăng tiền gửi dân cư có kỳ hạn 50 triệu đồng.
3. Với giả định trên, khi đến hạn, ngân hàng hoàn trả gốc 50 triệu đồng và trả lãi 50 triệu × 6% × 6/12 = 1,5 triệu đồng.

**Kết quả**

Với giả định trên, ngân hàng huy động được 50 triệu đồng vốn từ dân cư để sử dụng cho hoạt động tín dụng.

## Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro rút tiền hàng loạt ảnh hưởng thanh khoản; rủi ro lãi suất khi cơ cấu kỳ hạn chênh lệch.

## Phân biệt với quy trình gần giống

Tiền gửi dân cư khác với tiền gửi tổ chức tín dụng và tiền gửi doanh nghiệp về chủ thể gửi.

**So sánh với Tiền gửi tổ chức tín dụng**

| Tiêu chí | Tiền gửi dân cư | Tiền gửi tổ chức tín dụng |
|---|---|---|
| Chủ thể gửi | Cá nhân | Tổ chức tín dụng khác |
| Mục đích | Tiết kiệm, thanh toán cá nhân | Điều hoà vốn liên ngân hàng |
| Cơ chế lãi | Theo biểu lãi tiền gửi dân cư | Theo thoả thuận liên ngân hàng |

## Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm dễ nhầm hoặc cần lưu ý khi phân loại và hạch toán tiền gửi dân cư.

- Nhầm tiền gửi dân cư với tiền gửi doanh nghiệp khi hạch toán.
- Ghi nhận ngoài bảng thay vì ghi vào nợ phải trả.
- Không phân loại kỳ hạn dẫn đến tính sai lãi.
- Tách riêng tiền gửi dân cư với tiền gửi tổ chức tín dụng vì tính chất khác nhau.

## Công thức

Công thức: `Lãi tiền gửi = Số tiền gửi × Lãi suất × Số ngày thực gửi / 365 (hoặc theo tháng tuỳ quy ước)`

- S: Số tiền gửi
- r: Lãi suất theo kỳ tính
- t: Số ngày hoặc số tháng thực gửi

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

## Câu hỏi thường gặp

### Tiền gửi dân cư gồm những hình thức nào?

Gồm tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và tiết kiệm của cá nhân.

### Vì sao ngân hàng quan tâm huy động dân cư?

Vì nguồn vốn phân tán, ổn định và chi phí thấp hơn so với vốn vay liên ngân hàng.

### Lãi suất tiền gửi dân cư do ai quyết định?

Do ngân hàng ấn định theo khung lãi suất của Ngân hàng Nhà nước và cung cấp.

### Ngân hàng có thể từ chối nhận tiền gửi không?

Có, khi khách hàng không hoàn tất xác minh danh tính.

### Rút tiền trước hạn được không?

Có thể, tuỳ chính sách ngân hàng và có thể ảnh hưởng lãi suất.

## Khoá học liên quan

- [Luyện thi môn Nghiệp vụ - Ngân hàng Nhà nước 2023 (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-mon-nghiep-vu-ngan-hang-nha-nuoc-2023-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=tien-gui-dan-cu-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi Vòng 2 - Học phần Nghiệp vụ thi tuyển Ngân hàng Nhà nước
- [Luyện thi Công chức Toà án nhân dân - Nghiệp vụ vòng 2](https://ub.net/khoa-hoc/khoa-hoc-luyen-thi-cong-chuc-toa-an-nhan-dan-nghiep-vu-vong-2.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=tien-gui-dan-cu-la-gi) — Chương trình phù hợp cho các ứng viên đang có nhu cầu thi tuyển vào Toán án nhân dân
- [Luyện thi môn Nghiệp vụ - Thi Tuyển Hải Quan 2023 (Tự học chủ động)](https://ub.net/khoa-hoc/luyen-thi-mon-nghiep-vu-thi-tuyen-hai-quan-2023-ghi-hinh-san.html?utm_source=thuat-ngu&utm_medium=markdown&utm_campaign=tien-gui-dan-cu-la-gi) — Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn ôn thi môn Kiến thức chung của kỳ thi Công chức Hải Quan vị trí Chuyên viên; Kiểm tra viên.

## Thuật ngữ liên quan

- [Huy động vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/huy-dong-von-la-gi.md)
- [Tiền gửi không kỳ hạn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/tien-gui-khong-ky-han-la-gi.md)
- [Trái phiếu vốn có chuyển đổi](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/trai-phieu-von-co-chuyen-doi-la-gi.md)
- [Yêu cầu vốn tối thiểu theo rủi ro](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/yeu-cau-von-toi-thieu-theo-rui-ro-la-gi.md)
- [AT1 so với Tier 2](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/at1-so-voi-tier-2-la-gi.md)
- [Bài kiểm tra EBA về vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bai-kiem-tra-eba-ve-von-la-gi.md)
- [Bảng điểm vốn ngân hàng](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-diem-von-ngan-hang-la-gi.md)
- [Bảng điều khiển vốn](https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/bang-dieu-khien-von-la-gi.md)

Nguồn: https://ub.net/thuat-ngu-ngan-hang/tien-gui-dan-cu-la-gi
