Công thức tính tỷ lệ Tier 1 là gì?
Tiếng Anh: Tier 1 Capital Ratio Formula · Viết tắt: T1CR
Công thức tính tỷ lệ Tier 1 là cách ngân hàng so sánh vốn cấp 1 với tài sản có rủi ro nhằm đánh giá năng lực chống đỡ tổn thất. Công thức này là trọng tâm của tiêu chuẩn an toàn vốn Basel.
Công thức tính tỷ lệ Tier 1 là gì?
Công thức tính tỷ lệ Tier 1 (tiếng Anh là Tier 1 Capital Ratio Formula, viết tắt T1CR) là công thức lấy vốn cấp 1 chia cho tài sản có rủi ro nhằm phản ánh năng lực hấp thụ tổn thất của ngân hàng.
Mục đích và khi nào áp dụng
Áp dụng trong đo lường an toàn vốn, khi ngân hàng muốn biết lượng vốn chất lượng cao so với rủi ro trên bảng cân đối. Công thức cũng dùng khi cơ quan quản lý đánh giá tuân thủ tiêu chuẩn an toàn vốn.
Các bước thực hiện
Quy trình gồm các bước sau.
- Xác định vốn cấp 1: Lấy số liệu vốn chất lượng cao tại ngày báo cáo.
- Xác định tài sản có rủi ro: Lấy tổng tài sản đã gán trọng số rủi ro.
- Áp dụng công thức: Lấy vốn cấp 1 chia cho tài sản có rủi ro.
- Quy đổi đơn vị: Nhân kết quả với 100 để ra phần trăm.
- Đối chiếu: Kiểm tra chéo với báo cáo kế toán và kiểm toán nội bộ.
Bên tham gia và vai trò
Phòng quản trị vốn cung cấp số liệu. Phòng kế toán cung cấp số dư vốn. Phòng rủi ro cung cấp danh mục tài sản có rủi ro.
Chứng từ thường liên quan
Báo cáo vốn và báo cáo rủi ro tín dụng.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định.
Tình huống
Giả sử Ngân hàng A có vốn cấp 1 là 200 tỷ đồng và tài sản có rủi ro là 1.000 tỷ đồng.
Các bước
- Với giả định trên, áp dụng công thức T1CR = vốn cấp 1 ÷ tài sản có rủi ro.
- Với giả định trên, tỷ lệ Tier 1 = 200 ÷ 1.000 = 0,2.
- Với giả định trên, quy đổi sang phần trăm bằng × 100 được 20 phần trăm.
Kết quả
Với giả định trên, T1CR bằng 20 phần trăm, phản ánh vốn chất lượng cao chiếm một phần năm tài sản rủi ro.
Ghi chú
Con số trên chỉ là tình huống giả định để minh hoạ công thức.
Rủi ro và kiểm soát
Vốn bị trình bày sai sẽ làm tỷ lệ lệch. Kiểm soát bằng cách đối chiếu số liệu với sổ sách kế toán và báo cáo kiểm toán nội bộ.
Phân biệt với quy trình gần giống
Dễ nhầm với công thức tính tỷ lệ vốn CAR tổng thể.
So sánh với Tỷ lệ vốn tổng thể CAR
| Tiêu chí | Công thức tính tỷ lệ Tier 1 | Tỷ lệ vốn tổng thể CAR |
|---|---|---|
| Phạm vi vốn | Chỉ tính vốn cấp 1 | Tính cả vốn cấp 1 và vốn cấp 2 |
| Mục đích | Đo chất lượng vốn cao nhất | Đo tổng năng lực hấp thụ tổn thất |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần nhớ.
- Nhầm lẫn tỷ lệ này với tỷ lệ vốn tổng thể vì tên gọi gần giống.
- Tính trên tài sản có rủi ro chưa gán đúng trọng số.
- Bỏ qua các khoản khấu trừ khi xác định vốn cấp 1.
- Lấy nhầm số liệu vốn cuối kỳ thay vì số liệu bình quân theo quy định.
Công thức
Công thức: T1CR = (Vốn cấp 1) ÷ (Tài sản có rủi ro) × 100
- T1CR: tỷ lệ vốn cấp 1 tính theo phần trăm
- Vốn cấp 1: vốn chất lượng cao gồm vốn cổ phần thường, dự trữ công bố và một số thành phần khác theo khung chuẩn
- Tài sản có rủi ro: tổng tài sản được gán trọng số rủi ro theo quy định
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ lệ Tier 1 phản ánh điều gì?
Phản ánh năng lực hấp thụ tổn thất của vốn chất lượng cao so với tài sản rủi ro.
Tại sao vốn cấp 1 lại quan trọng?
Vì đây là lớp vốn có khả năng chịu tổn thất ngay lập tức mà không ảnh hưởng đến hoạt động.
Khác với tỷ lệ CAR ở điểm nào?
T1CR chỉ tính vốn cấp 1, còn CAR có thêm vốn cấp 2.
Tài sản có rủi ro lấy từ đâu?
Lấy từ báo cáo rủi ro tín dụng sau khi gán trọng số theo quy định.