Cầm cố hàng hóa trong kho là gì?

Tiếng Anh: Warehouse Goods Pledge

Cập nhật · 5 phút đọc · Tuân thủ & Pháp lý ngân hàng

Minh hoạ cho thuật ngữ Cầm cố hàng hóa trong kho
Tóm tắt nhanh

Cầm cố hàng hóa trong kho là biện pháp bảo đảm khoản vay bằng tài sản là hàng hoá cất giữ tại kho. Ngân hàng giữ quyền kiểm soát hàng hoá thông qua hợp đồng với kho và xử lý tài sản khi khách hàng không trả được nợ.

Cầm cố hàng hóa trong kho là gì?

Cầm cố hàng hóa trong kho (tiếng Anh là Warehouse Goods Pledge) là biện pháp bảo đảm tiền vay bằng tài sản là hàng hoá do khách hàng sở hữu và được lưu kho tại một kho hàng do bên thứ ba quản lý.

Đặc điểm chính

Tài sản bảo đảm vẫn nằm tại kho và không di chuyển vật lý khi cầm cố. Quyền sở hữu hàng hoá vẫn thuộc bên cầm cố nếu không có giao dịch chuyển quyền sở hữu; quyền kiểm soát và việc giao nhận hàng phải được xác lập bằng thoả thuận phù hợp. Biện pháp này thường dùng cho doanh nghiệp có hàng tồn kho đủ lớn và có dòng tiền đều.

Cách hoạt động

Khách hàng và ngân hàng ký hợp đồng cầm cố đối với hàng hoá xác định về chủng loại và số lượng. Kho hàng ký cam kết không giao hàng khi chưa có chấp thuận của ngân hàng. Khách hàng có thể xin rút một phần hàng hợp lệ khi bổ sung hàng mới hoặc trả bớt nợ. Khi khoản vay đến hạn mà khách hàng không trả được, ngân hàng xử lý hàng hoá cầm cố theo trình tự thỏa thuận trước đó.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Biện pháp này giúp ngân hàng mở rộng cho vay đối với khách hàng có hàng tồn kho mà chưa chuyển thành tiền. Đối với doanh nghiệp, đây là kênh huy động vốn từ chính hàng hoá đang nằm trong kho. Quy trình quản lý kho và giám sát hàng hoá cũng giúp giảm rủi ro mất tài sản bảo đảm.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách tính giá trị khoản vay với hàng hoá cầm cố tại kho.

Tình huống

Giả sử ngân hàng nhận cầm cố lô hàng trị giá 1.000 triệu đồng của Bình tại kho hàng X, tỷ lệ cho vay tối đa 70% giá trị hàng hoá.

Các bước

  1. Với giả định trên, số tiền cho vay tối đa = 1.000 triệu × 70% = 700 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, Bình rút khỏi kho một phần hàng hoá được định giá 200 triệu đồng theo thoả thuận.
  3. Với giả định trên, sau khi xuất phần hàng trị giá 200 triệu đồng, giá trị hàng còn lại theo giả định là 1.000 triệu − 200 triệu = 800 triệu đồng.

Kết quả

Với giả định trên, khoản vay tối đa theo giá trị hàng còn lại = 800 triệu × 70% = 560 triệu đồng, dư nợ 700 triệu vượt mức nên phần vượt là 700 triệu − 560 triệu = 140 triệu đồng.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Cầm cố hàng hoá trong kho dễ bị nhầm với thế chấp nhà xưởng và với biện pháp bảo đảm bằng hàng hoá tại cảng hay kho ngoại quan.

So sánh với Thế chấp nhà xưởng

Tiêu chí Cầm cố hàng hóa trong kho Thế chấp nhà xưởng
Bản chất tài sản Hàng hoá trong kho Bất động sản là nhà xưởng
Vị trí tài sản Nằm tại kho bên thứ ba quản lý Gắn liền với đất tại địa chỉ xác định
Giá trị Biến động theo giá thị trường và chu kỳ tồn kho Ổn định hơn theo thời gian
Phương thức xử lý Bán đấu giá hàng theo hợp đồng với kho Xử lý bất động sản theo quy định về thế chấp

Lưu ý và sai lầm thường gặp

  • Nhầm cầm cố với thế chấp vì cả hai đều dùng tài sản bảo đảm.

  • Quên kiểm tra vai trò thật của kho bên thứ ba và năng lực của kho.

  • Chỉ đánh giá hàng hoá theo giá mua mà bỏ qua khả năng tiêu thụ và chu kỳ hàng tồn.

  • Không lập phụ lục khi rút một phần hàng nên khó đối chiếu sau này.

  • Không nhầm cầm cố với thế chấp vì quyền kiểm soát tài sản khác nhau.

  • Cần kiểm tra năng lực của kho bên thứ ba trước khi nhận cầm cố.

  • Giá trị hàng hoá có thể giảm khi hàng tồn kho lâu ngày nên cần định giá lại theo chu kỳ.

  • Rút một phần hàng phải lập phụ lục hợp đồng và cập nhật hạn mức vay.

  • Hợp đồng với kho cần quy định rõ điều kiện xuất hàng và thời hạn thông báo.

Công thức

Công thức: Giá trị cho vay tối đa = Giá trị hàng hoá cầm cố × Tỷ lệ cho vay

  • Giá trị hàng hoá cầm cố: định giá hàng theo hợp đồng
  • Tỷ lệ cho vay: tỷ lệ ngân hàng áp dụng với loại hàng tương ứng

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Cầm cố hàng hoá trong kho có phải thế chấp không?

Không, đây là biện pháp cầm cố vì hàng hoá vẫn do kho bên thứ ba bảo quản và ngân hàng kiểm soát việc xuất hàng.

Tại sao phải có kho bên thứ ba?

Kho đóng vai trò giám sát tài sản, giúp ngân hàng kiểm soát hàng và xác nhận số lượng khi rút hàng.

Có thể rút một phần hàng cầm cố không?

Có thể, khi khách hàng bổ sung hàng mới, trả bớt nợ hoặc có thoả thuận khác với ngân hàng.

Hàng hoá mất giá thì xử lý thế nào?

Ngân hàng định giá lại và có thể yêu cầu bổ sung tài sản hoặc trả bớt nợ theo hợp đồng.