Ngân hàng là gì?

Tiếng Anh: Bank

Cập nhật · 5 phút đọc · Tổng quan ngân hàng

Minh hoạ cho thuật ngữ Ngân hàng
Tóm tắt nhanh

Ngân hàng là tổ chức tín dụng trung gian giữa người thừa tiền và người cần tiền, hoạt động dựa trên giấy phép do cơ quan có thẩm quyền cấp. Ngân hàng có vai trò quan trọng trong thanh toán, huy động vốn, cho vay và cung ứng các dịch vụ tài chính.

Ngân hàng là gì?

Ngân hàng (tiếng Anh là Bank) là tổ chức được cấp phép để nhận tiền gửi, cho vay, thực hiện thanh toán và cung ứng các dịch vụ tài chính cho cá nhân và doanh nghiệp. Ngân hàng hoạt động theo giấy phép của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và chịu sự giám sát về an toàn hoạt động.

Đặc điểm chính

Ngân hàng là trung gian tài chính, huy động tiền nhàn rỗi từ người gửi và chuyển thành nguồn vốn cho vay. Hoạt động của ngân hàng dựa trên hệ thống tài khoản, thanh toán và công nghệ thông tin. Ngân hàng phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn, dự trữ bắt buộc và các chỉ tiêu quản trị rủi ro theo quy định.

Cách hoạt động

Khách hàng gửi tiền vào ngân hàng dưới dạng tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn hoặc tiết kiệm. Ngân hàng dùng nguồn vốn huy động để cho vay, đầu tư, kinh doanh ngoại tệ và cung cấp dịch vụ thanh toán. Lợi nhuận đến từ chênh lệch lãi suất giữa huy động và cho vay, cùng phí dịch vụ.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Ngân hàng đóng vai trò huyết mạch của nền kinh tế thông qua kênh trung gian tài chính, kênh thanh toán và kênh tạo vốn. Ngân hàng giúp cá nhân và doanh nghiệp tiếp cận vốn nhanh chóng, thực hiện giao dịch an toàn và quản lý dòng tiền hiệu quả. Các ngân hàng là một kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ tới hoạt động huy động, cho vay và thanh toán trong nền kinh tế.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách một ngân hàng trung gian hoá tài chính.

Tình huống

Giả sử An gửi tiết kiệm 100 triệu đồng vào Ngân hàng A với lãi suất 6%/năm, kỳ hạn một năm, lãi nhập gốc cuối kỳ.

Các bước

  1. Với giả định trên, tiền lãi một năm = 100 triệu × 6% = 6 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, tổng số tiền An nhận về cuối kỳ = 100 triệu + 6 triệu = 106 triệu đồng.
  3. Với giả định trên, Ngân hàng A dùng nguồn vốn này để cho Bình vay 100 triệu đồng với lãi suất 10%/năm.
  4. Với giả định trên, tiền lãi Ngân hàng A thu từ Bình một năm = 100 triệu × 10% = 10 triệu đồng.

Kết quả

Với giả định trên, chênh lệch lãi suất của Ngân hàng A trên hai giao dịch trên = 10 triệu − 6 triệu = 4 triệu đồng, chưa tính phí dịch vụ.

Ghi chú

Con số mang tính giả định, minh hoạ bản chất trung gian tài chính của ngân hàng.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Ngân hàng dễ bị nhầm với công ty tài chính và quỹ tín dụng, nhưng khác về phạm vi hoạt động và giấy phép.

So sánh với Công ty tài chính

Tiêu chí Ngân hàng Công ty tài chính
Phạm vi hoạt động Nhận tiền gửi và cho vay Chủ yếu cho vay, không nhận tiền gửi
Giấy phép Ngân hàng Nhà nước cấp, nhiều điều kiện Ngân hàng Nhà nước cấp, phạm vi hẹp hơn

So sánh với Quỹ tín dụng nhân dân

Tiêu chí Ngân hàng Quỹ tín dụng nhân dân
Đối tượng phục vụ Mọi cá nhân, doanh nghiệp Thành viên trong tổ chức
Huy động vốn Tiền gửi đa dạng kỳ hạn Chủ yếu góp vốn của thành viên

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi tìm hiểu về ngân hàng.

  • Nhầm ngân hàng với công ty tài chính dẫn đến hiểu sai về quyền nhận tiền gửi.
  • Cho rằng ngân hàng chỉ cho vay, bỏ qua vai trò thanh toán và trung gian tài chính.
  • Nghĩ rằng mọi tổ chức có tên ngân hàng đều được nhận tiền gửi khi không có giấy phép.
  • Không phân biệt ngân hàng thương mại với ngân hàng chính sách hoặc ngân hàng đầu tư.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Ngân hàng có phải tổ chức tín dụng không?

Ngân hàng là một loại tổ chức tín dụng, được cấp phép để nhận tiền gửi và cho vay.

Ngân hàng lấy tiền ở đâu để cho vay?

Ngân hàng huy động từ tiền gửi của khách hàng và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Ngân hàng và công ty tài chính khác nhau thế nào?

Ngân hàng được nhận tiền gửi của dân cư, còn công ty tài chính chủ yếu cho vay và không nhận tiền gửi.

Ai cấp phép cho ngân hàng hoạt động?

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là cơ quan cấp phép và giám sát hoạt động ngân hàng.

Khoá học liên quan

  • (T2) Tổng ôn thi tuyển Hải Quan 2024 Khoá học giúp học viên tổng hợp kiến thức thi tuyển, mẹo, các típ làm bài, cách nhớ kiến thức hiệu quả được làm đề và chữa đề thi thực tế.
  • Tổng ôn thi tuyển Hải Quan 2023 - Tiếng Anh Khóa học phù hợp cho ứng viên đang muốn tổng ôn môn Tiếng Anh của kỳ thi Công chức Hải Quan với các vị trí Chuyên viên nghiệp vụ; Kế toán viên; Văn thư viên và…