Chứng chỉ tiền gửi ghi danh là gì?

Tiếng Anh: Registered Certificate of Deposit

Cập nhật · 6 phút đọc · Huy động vốn

Minh hoạ cho thuật ngữ Chứng chỉ tiền gửi ghi danh
Tóm tắt nhanh

Chứng chỉ tiền gửi ghi danh là sản phẩm huy động vốn của ngân hàng mà tên người sở hữu được ghi trên chứng chỉ và chỉ chính người đó mới có quyền nhận lại tiền gốc cùng lãi. Quy trình giúp ngân hàng quản lý danh sách người gửi và hạn chế giao dịch không đúng chủ.

Chứng chỉ tiền gửi ghi danh là gì?

Chứng chỉ tiền gửi ghi danh (tiếng Anh là Registered Certificate of Deposit) là giấy chứng nhận tiền gửi do ngân hàng phát hành, trên đó ghi rõ tên người sở hữu. Chỉ người có tên trên chứng chỉ hoặc người được uỷ quyền hợp lệ mới được nhận lại tiền gốc và lãi khi đến hạn.

Mục đích và khi nào áp dụng

Sản phẩm được áp dụng khi khách hàng cá nhân hoặc tổ chức muốn gửi tiền có kỳ hạn và cần xác lập quyền sở hữu rõ ràng. Ngân hàng dùng chứng chỉ ghi danh để quản lý người gửi, hỗ trợ kiểm soát danh tính khi tất toán và phục vụ yêu cầu phong toả, cầm cố khi có phát sinh.

Các bước thực hiện

Quy trình phát hành và tất toán chứng chỉ tiền gửi ghi danh gồm các bước nêu tại khối quy trình bên dưới.

  1. Tiếp nhận: Giao dịch viên nhận giấy đề nghị phát hành và giấy tờ tuỳ thân của khách.
  2. Đối chiếu: Kiểm tra thông tin cá nhân và xác nhận nhu cầu gửi tiền ghi danh.
  3. Phát hành: In chứng chỉ có ghi tên khách, lưu hồ sơ và hạch toán tiền gửi có kỳ hạn.
  4. Lưu giữ: Bộ phận kho quỹ giữ bản gốc hoặc bàn giao cho khách tuỳ chính sách.
  5. Tất toán: Khi đến hạn, đối chiếu tên trên chứng chỉ với giấy tờ tuỳ thân và chi trả gốc cùng lãi.

Bên tham gia và vai trò

Khách hàng là người gửi tiền và đứng tên trên chứng chỉ. Ngân hàng phát hành bao gồm giao dịch viên tiếp nhận, kiểm soát viên kiểm tra hồ sơ và kế toán tiền gửi thực hiện hạch toán. Bộ phận quản lý kho quỹ lưu giữ chứng chỉ khi chưa đến hạn.

Chứng từ thường liên quan

Giấy đề nghị phát hành chứng chỉ tiền gửi, bản sao giấy tờ tuỳ thân của chủ sở hữu và chứng chỉ tiền gửi bản gốc khi tất toán. Khi uỷ quyền nhận tiền cần có giấy uỷ quyền hợp lệ.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định được trình bày tại khối ví dụ bên dưới.

Tình huống

Giả sử An gửi tiết kiệm tại Ngân hàng A bằng chứng chỉ tiền gửi ghi danh, số tiền 200 triệu đồng, kỳ hạn 12 tháng, lãi suất cố định tính trên dư nợ gốc ban đầu.

Các bước

  1. Với giả định trên, giao dịch viên ghi tên An lên chứng chỉ và lưu bản sao giấy tờ tuỳ thân vào hồ sơ.
  2. Với giả định trên, tiền lãi cả kỳ = 200 triệu × 10% × 1 năm = 20 triệu đồng.
  3. Với giả định trên, khi đến hạn An mang chứng chỉ gốc và giấy tờ tuỳ thân đến quầy để tất toán.

Kết quả

Với giả định trên, Ngân hàng A đối chiếu tên trên chứng chỉ khớp với giấy tờ và chi trả tổng cộng 220 triệu đồng (gốc 200 triệu cộng lãi 20 triệu).

Ghi chú

Trường hợp người đến khác tên ghi trên chứng chỉ, ngân hàng từ chối chi trả nếu không có giấy uỷ quyền hợp lệ.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn nhất là thanh toán nhầm người khi bộ phận xử lý không đối chiếu kỹ tên trên chứng chỉ với giấy tờ tuỳ thân. Rủi ro thứ hai là chứng chỉ bị mất hoặc hư hỏng, dẫn đến tranh chấp quyền sở hữu. Ngân hàng kiểm soát bằng cách đối chiếu chéo giữa hồ sơ phát hành và người đến giao dịch, đồng thời quy định thủ tục cấp lại khi chứng chỉ bị mất.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với chứng chỉ tiền gửi vô danh, nội dung phân biệt nêu tại khối bên dưới.

So sánh với Chứng chỉ tiền gửi vô danh

Tiêu chí Chứng chỉ tiền gửi ghi danh Chứng chỉ tiền gửi vô danh
Ghi tên Có ghi tên người sở hữu trên chứng chỉ Không ghi tên, ai cầm giấy được nhận tiền
Chuyển nhượng Phải làm thủ tục sang tên tại ngân hàng Có thể chuyển nhượng bằng trao tay
Đối chiếu tất toán Đối chiếu tên với giấy tờ tuỳ thân Đối chiếu chứng chỉ gốc với sổ sách

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý nêu tại khối lưu ý bên dưới.

  • Cho rằng chứng chỉ tiền gửi ghi danh có thể trao tay như chứng chỉ vô danh.
  • Không giữ bản sao hợp đồng và chứng chỉ tại nơi an toàn.
  • Nhầm lẫn phương pháp tính lãi giữa dư nợ giảm dần và lãi cố định trên gốc ban đầu.
  • Tự ý cho người khác nhận tiền mà không lập giấy uỷ quyền hợp lệ.

Công thức

Công thức: Tiền lãi = Số tiền gửi × Lãi suất năm × Số năm gửi

  • Số tiền gửi: số tiền gốc ban đầu ghi trên chứng chỉ
  • Lãi suất năm: mức lãi suất cố định theo thoả thuận
  • Số năm gửi: thời hạn tính theo năm

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Chứng chỉ tiền gửi ghi danh khác chứng chỉ vô danh ở điểm nào?

Ghi danh có tên người sở hữu trên chứng chỉ, chỉ người đó mới nhận được tiền khi đến hạn.

Có thể chuyển nhượng chứng chỉ ghi danh không?

Có, nhưng phải sang tên tại ngân hàng phát hành.

Làm gì khi chứng chỉ bị mất?

Báo ngân hàng và làm thủ tục cấp lại theo quy định nội bộ.

Lãi được tính theo phương pháp nào?

Tuỳ thoả thuận, có thể theo dư nợ gốc ban đầu hoặc dư nợ giảm dần.

Người khác có nhận tiền thay được không?

Được, nếu có giấy uỷ quyền hợp lệ và ngân hàng chấp nhận.