Công thức tính tỷ lệ CAR là gì?
Tiếng Anh: Capital Adequacy Ratio Formula
Công thức tính tỷ lệ CAR là cách ngân hàng tính vốn tự có trên tài sản có rủi ro để đo lường khả năng hấp thụ tổn thất. Công thức này quan trọng vì nó là thước đo an toàn vốn và nền tảng cho hoạt động huy động vốn an toàn.
Công thức tính tỷ lệ CAR là gì?
Công thức tính tỷ lệ CAR (tiếng Anh là Capital Adequacy Ratio Formula, viết tắt CAR) là cách tính vốn tự có chia cho tài sản có rủi ro tính theo trọng số, nhằm đo lường khả năng chịu lỗ và an toàn vốn của ngân hàng.
Mục đích và khi nào áp dụng
Công thức được dùng khi muốn kiểm tra mức đệm vốn để hấp thụ tổn thất tiềm ẩn, đặc biệt khi ngân hàng cân nhắc mở rộng quy mô huy động vốn hoặc tăng dư nợ tín dụng.
Các bước thực hiện
Quy trình tính CAR gồm các bước chính sau, chi tiết nằm ở phần Các bước thực hiện.
- Thu thập số liệu: Lấy số vốn tự có và số tài sản có rủi ro tính theo trọng số.
- Đối chiếu: Kiểm tra số liệu giữa phòng tài chính và phòng rủi ro.
- Áp dụng công thức: Chia vốn tự có cho tài sản có rủi ro để ra tỷ lệ.
- Diễn giải: So sánh với ngưỡng an toàn và ghi nhận xu hướng để hỗ trợ quyết định huy động vốn.
Bên tham gia và vai trò
Phòng quản trị rủi ro và phòng tài chính kế toán cùng phối hợp để cung cấp số liệu đầu vào; ban lãnh đạo sử dụng kết quả để ra quyết định về quy mô huy động vốn.
Chứng từ thường liên quan
Báo cáo vốn tự có, bảng phân loại tài sản theo mức rủi ro và báo cáo rủi ro tín dụng là những chứng từ thường gắn liền với quá trình tính toán.
Ví dụ minh hoạ
Một tình huống giả định minh hoạ dưới đây.
Tình huống
Giả sử Ngân hàng A có vốn tự có là 100 đơn vị và tài sản có rủi ro tính theo trọng số là 1.000 đơn vị.
Các bước
- Với giả định trên, tử số là 100 đơn vị vốn tự có và mẫu số là 1.000 đơn vị tài sản rủi ro.
- Với giả định trên, áp dụng công thức: 100 ÷ 1.000 = 0,1.
Kết quả
Với giả định trên, tỷ lệ CAR là 0,1 hay 10%, cho thấy mức đệm vốn hiện tại trên danh mục rủi ro.
Ghi chú
Hệ số trọng số rủi ro phụ thuộc vào từng loại tài sản và cần xem lại khi thay đổi danh mục.
Rủi ro và kiểm soát
Sai lệch số liệu và phân loại tài sản sai trọng số là những rủi ro cần kiểm soát bằng đối chiếu giữa hai nguồn số liệu độc lập.
Phân biệt với quy trình gần giống
Công thức này dễ nhầm với tỷ lệ vốn cấp một và tỷ lệ vốn cấp hai khi xét riêng từng loại vốn.
So sánh với Tỷ lệ vốn cấp một
| Tiêu chí | Công thức tính tỷ lệ CAR | Tỷ lệ vốn cấp một |
|---|---|---|
| Bản chất | Lấy tổng vốn tự có chia cho tài sản rủi ro | Lấy riêng vốn cấp một chia cho tài sản rủi ro |
| Mức độ đầy đủ | Phản ánh toàn bộ đệm vốn được công nhận | Phản ánh phần vốn chất lượng cao nhất |
So sánh với Tỷ lệ vốn cấp hai
| Tiêu chí | Công thức tính tỷ lệ CAR | Tỷ lệ vốn cấp hai |
|---|---|---|
| Bản chất | Lấy tổng vốn tự có chia cho tài sản rủi ro | Lấy riêng vốn cấp hai chia cho tài sản rủi ro |
| Phạm vi so sánh | Thước đo tổng hợp | Thước đo bổ sung cho vốn cấp một |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Tính nhầm phép chia hoặc lẫn giữa vốn cấp một với tổng vốn tự có là những điểm cần lưu ý.
- Nhầm giữa tổng vốn tự có với riêng vốn cấp một khi đặt vào tử số.
- Áp sai hệ số trọng số rủi ro cho từng loại tài sản.
- Tính nhầm phép chia khi số liệu lớn và quên đổi sang phần trăm.
- Dùng số liệu chưa được kiểm toán nội bộ làm đầu vào.
Công thức
Công thức: CAR = Vốn tự có ÷ Tài sản có rủi ro tính theo trọng số
- CAR: Tỷ lệ an toàn vốn
- Vốn tự có: Tổng vốn cấp một và vốn cấp hai đủ tiêu chuẩn
- Tài sản có rủi ro: Tổng tài sản đã nhân với hệ số trọng số rủi ro tương ứng
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Công thức CAR dùng để đo lường điều gì?
Đo khả năng hấp thụ tổn thất của vốn tự có trên tài sản có rủi ro.
Vốn tự có gồm những thành phần nào?
Gồm vốn cấp một và vốn cấp hai đủ tiêu chuẩn theo quy định.
Tài sản có rủi ro là gì?
Là tài sản đã được nhân với hệ số trọng số rủi ro tương ứng.
Có thể tính CAR bằng tay không?
Có thể nếu đủ số liệu vốn và danh mục tài sản đã phân loại rủi ro.
Khi nào cần tính lại CAR?
Khi danh mục tín dụng thay đổi hoặc khi huy động vốn tăng đáng kể.