Công thức WACC ngân hàng là gì?
Tiếng Anh: WACC formula for banks
Công thức WACC ngân hàng là cách tính chi phí vốn bình quân gia quyền, phản ánh mức lãi phải bù cho cả vốn huy động và vốn chủ sở hữu. Chỉ số này giúp đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và là cơ sở so sánh với lợi nhuận kế hoạch.
Công thức WACC ngân hàng là gì?
Công thức WACC ngân hàng (tiếng Anh là WACC formula for banks, viết tắt WACC) là công thức tính chi phí sử dụng mỗi đồng vốn huy động, gồm chi phí vốn vay và chi phí vốn chủ sở hữu, theo cơ cấu nguồn vốn thực tế. Việc tính WACC giúp nhà quản lý đo lường mức sinh lời tối thiểu mà ngân hàng cần đạt để bù đắp chi phí huy động và tạo giá trị.
Mục đích và khi nào áp dụng
WACC được dùng khi lập kế hoạch kinh doanh, đánh giá hiệu quả sản phẩm và phân bổ vốn nội bộ. Khi lợi nhuận kế hoạch thấp hơn WACC, việc sử dụng vốn được xem là chưa hiệu quả. Chỉ số này cũng là tham chiếu khi so sánh lợi nhuận thực tế với lợi nhuận kế hoạch.
Các bước thực hiện
Quy trình tính gồm các bước theo trình tự dưới đây.
- Xác định cơ cấu vốn: Tổng hợp giá trị vốn huy động có lãi D và vốn chủ sở hữu E để có tổng vốn V.
- Xác định chi phí từng nguồn: Lấy chi phí vốn huy động trước thuế Rd theo kỳ hạn và chi phí vốn chủ sở hữu Re.
- Quy đổi sau thuế: Nhân Rd với (1 − T) để có chi phí vốn vay sau thuế.
- Tính tỷ trọng: Tính E/V và D/V trên cùng cơ sở giá trị.
- Tổng hợp WACC: Áp dụng công thức và ghi nhận kết quả để so sánh với lợi nhuận kế hoạch.
Bên tham gia và vai trò
Bên tham gia gồm phòng tài chính kế toán cung cấp số liệu vốn, phòng huy động cung cấp lãi suất huy động và phòng kế hoạch sử dụng kết quả để tính hiệu quả.
Chứng từ thường liên quan
Báo cáo cơ cấu vốn và bảng lãi suất huy động theo kỳ hạn.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định minh hoạ trong bài.
Tình huống
Giả sử Ngân hàng A có vốn huy động tính theo giá trị ghi sổ và vốn chủ sở hữu, đang tính WACC cho giai đoạn kế hoạch.
Các bước
- Với giả định trên, tổng vốn huy động có lãi là 800 tỷ đồng với chi phí bình quân 6% mỗi năm, vốn chủ sở hữu là 200 tỷ đồng với chi phí cơ hội 10% mỗi năm, tổng vốn là 1.000 tỷ đồng.
- Với giả định trên, WACC = (800/1.000) × 6% + (200/1.000) × 10% = 0,8 × 6% + 0,2 × 10% = 4,8% + 2% = 6,8% mỗi năm.
Kết quả
Với giả định trên, mỗi đồng vốn trung bình có chi phí khoảng 6,8% mỗi năm; lợi nhuận kế hoạch thấp hơn mức này được xem là chưa bù đủ chi phí vốn.
Ghi chú
Ví dụ chỉ dùng để minh hoạ cách tính; lãi suất và cơ cấu nguồn vốn thay đổi theo ngân hàng và thời điểm.
Rủi ro và kiểm soát
Rủi ro gồm dùng lãi suất bình quân chưa phản ánh đúng kỳ hạn và bỏ qua chi phí vốn chủ sở hữu. Kiểm soát bằng cách phân tách lãi suất theo kỳ hạn và cập nhật chi phí cơ hội của vốn chủ sở hữu.
Phân biệt với quy trình gần giống
Dễ nhầm với lãi suất bình quân huy động vì cùng đơn vị phần trăm, nhưng bản chất khác.
So sánh với Lãi suất bình quân huy động
| Tiêu chí | Công thức WACC ngân hàng | Lãi suất bình quân huy động |
|---|---|---|
| Bản chất | Tổng chi phí vốn gồm cả vốn chủ sở hữu | Chỉ chi phí vốn huy động có lãi |
| Thành phần | Vốn vay và vốn chủ sở hữu | Chỉ vốn huy động có lãi |
| Mục đích | So sánh với lợi nhuận kế hoạch | Theo dõi chi phí huy động |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần nhớ khi áp dụng công thức.
- Tính chi phí vốn vay sau thuế bằng cách nhân với (1 − T), không được bỏ qua thuế.
- Dùng tỷ trọng theo giá trị ghi sổ hoặc giá trị thị trường phải thống nhất cho cả E và D trong cùng một lần tính.
- Chi phí vốn chủ sở hữu cần ước lượng theo chi phí cơ hội, không nên thay bằng lãi suất tiết kiệm.
- Vốn huy động không trả lãi không tính vào D; chỉ tính phần có chi phí lãi rõ ràng.
Công thức
Công thức: WACC = (E/V) × Re + (D/V) × Rd × (1 − T)
- WACC: chi phí vốn bình quân gia quyền
- E: giá trị vốn chủ sở hữu
- D: giá trị vốn huy động có lãi
- V: tổng nguồn vốn (E + D)
- Re: chi phí vốn chủ sở hữu
- Rd: chi phí vốn huy động trước thuế
- T: thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng cho chi phí lãi vay
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
WACC khác lãi suất tiết kiệm ở điểm nào?
Lãi suất tiết kiệm chỉ là chi phí cho một bộ phận vốn; WACC tính cho toàn bộ nguồn vốn.
Vì sao phải nhân Rd với (1 − T)?
Vì lãi vay được trừ khi tính thuế, chi phí thực của vốn vay sau thuế nhỏ hơn chi phí trước thuế.
Có thể tính WACC theo kỳ hạn không?
Có thể tính riêng theo kỳ hạn huy động để phản ánh đúng chi phí từng nhóm vốn.
Dùng WACC để làm gì?
Làm mức lợi nhuận tối thiểu để so sánh với lợi nhuận kế hoạch của sản phẩm hoặc đơn vị kinh doanh.