Huy động vốn liên ngân hàng là gì?

Tiếng Anh: Interbank Deposit

Cập nhật · 6 phút đọc · Huy động vốn

Minh hoạ cho thuật ngữ Huy động vốn liên ngân hàng
Tóm tắt nhanh

Huy động vốn liên ngân hàng là quy trình một ngân hàng vay tiền từ ngân hàng khác trên thị trường liên ngân hàng để bổ sung nguồn vốn ngắn hạn, cân đối thanh khoản. Quy trình giúp ngân hàng quản lý trạng thái tiền tệ hằng ngày.

Huy động vốn liên ngân hàng là gì?

Huy động vốn liên ngân hàng (tiếng Anh là Interbank Deposit) là quy trình một ngân hàng nhận tiền từ ngân hàng khác trên thị trường liên ngân hàng để bổ sung vốn ngắn hạn.

Mục đích và khi nào áp dụng

Áp dụng khi ngân hàng có nhu cầu thanh khoản ngắn hạn, cần cân đối trạng thái tiền tệ cuối ngày hoặc đáp ứng yêu cầu dự trữ. Quy trình cũng được dùng để ngân hàng tạm thời chuyển vốn nhàn rỗi sang kênh có lãi thay vì giữ tại ngân hàng mình.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm nhiều bước từ đề nghị đến tất toán; chi tiết ở khối Các bước thực hiện.

  1. Xác định nhu cầu: Xác định nhu cầu vốn ngắn hạn và kỳ hạn mong muốn.
  2. Kiểm tra hạn mức: Tra cứu hạn mức đối ứng của bên cho vay dự kiến.
  3. Thoả thuận: Hai bên thoả thuận lãi suất, kỳ hạn, ngày giá trị và phương thức thanh toán.
  4. Ký xác nhận: Ký xác nhận giao dịch và lưu hồ sơ.
  5. Chuyển tiền: Bên cho vay chuyển tiền qua hệ thống thanh toán liên ngân hàng.
  6. Hạch toán: Hạch toán ghi nhận khoản phải thu và tiền gửi đối ứng.
  7. Tất toán: Tất toán gốc và lãi đến hạn, đối chiếu xác nhận hai bên.

Bên tham gia và vai trò

Bên cho vay và bên vay là các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Khối ngân quỹ phụ trách giao dịch, khối thanh toán xử lý chuyển tiền, khối rủi ro quản lý hạn mức đối ứng và khối kiểm soát đối chiếu sau giao dịch.

Chứng từ thường liên quan

Hợp đồng khung liên ngân hàng, xác nhận giao dịch, lệnh chuyển tiền liên ngân hàng, xác nhận lãi và gốc tại ngày tất toán, chứng từ hạch toán ngoại bảng và bảng báo cáo.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ ở khối Ví dụ minh hoạ.

Tình huống

Giả sử một ngân hàng cần bổ sung vốn ngắn hạn và liên hệ Ngân hàng B để vay 200 tỷ đồng qua kênh liên ngân hàng, kỳ hạn một tuần.

Các bước

  1. Với giả định trên, hai bên thống nhất lãi suất 4,5%/năm và ký xác nhận giao dịch.
  2. Với giả định trên, Ngân hàng B chuyển 200 tỷ đồng qua hệ thống thanh toán liên ngân hàng vào tài khoản của một ngân hàng.
  3. Với giả định trên, tiền lãi dự kiến một tuần = 200 tỷ × 4,5% × 7 ÷ 365 = khoảng 0,173 tỷ đồng.
  4. Với giả định trên, đến ngày tất toán một ngân hàng trả gốc 200 tỷ đồng và phần lãi phát sinh cho Ngân hàng B.

Kết quả

Với giả định trên, nhu cầu thanh khoản của một ngân hàng được đáp ứng và Ngân hàng B thu lãi trên vốn tạm thời nhàn rỗi.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro đối ứng phát sinh khi bên vay không thanh toán đúng hạn, được kiểm soát bằng hạn mức tín dụng nội bộ, xếp hạng nội bộ và tài sản bảo đảm phù hợp. Rủi ro lãi suất do chênh lệch giữa lãi huy động và lãi cho vay cùng kỳ hạn được kiểm soát bằng đối chiếu lãi ngày tất toán. Rủi ro vận hành gồm lệnh chuyển nhầm hoặc ghi nhầm hạch toán, được kiểm soát bằng nguyên tắc bốn mắt và đối chiếu hai chiều giữa hai ngân hàng.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với tiền gửi khách hàng và vay trên thị trường mở; chi tiết ở khối Phân biệt.

So sánh với Tiền gửi của khách hàng

Tiêu chí Huy động vốn liên ngân hàng Tiền gửi của khách hàng
Chủ thể Ngân hàng khác Cá nhân và doanh nghiệp
Mục đích Bổ sung vốn ngắn hạn Gửi tiết kiệm và thanh toán
Kỳ hạn thường gặp Qua đêm đến vài tuần Có thể ngắn hạn và dài hạn

So sánh với Thị trường mở

Tiêu chí Huy động vốn liên ngân hàng Thị trường mở
Bản chất Thoả thuận song phương giữa hai ngân hàng Giao dịch có ngân hàng trung ương tham gia
Kỳ hạn thường gặp Linh hoạt theo thoả thuận Thường theo khung của cơ quan điều hành

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ ở khối Lưu ý và sai lầm thường gặp.

  • Coi huy động liên ngân hàng là nguồn dài hạn, quên đây là vốn ngắn hạn cần hoạch định lại trạng thái tiền tệ.
  • Không đặt hạn mức đối ứng dẫn đến rủi ro tập trung khi một bên chiếm tỷ trọng lớn.
  • Tính lãi sai cơ sở ngày, gây chênh lệch số tiền tất toán và ảnh hưởng quan hệ đối tác.
  • Ghi nhầm chiều hạch toán tiền gửi và cho vay giữa hai ngân hàng, dẫn đến đối chiếu lệch.
  • Không lưu xác nhận giao dịch khiến tranh chấp phát sinh không có bằng chứng.

Công thức

Công thức: Tiền lãi = Số tiền gốc × Lãi suất năm × Số ngày thực tế ÷ 365 (hoặc 360 tuỳ quy ước hợp đồng)

  • P: số tiền gốc vay
  • r: lãi suất năm theo hợp đồng
  • d: số ngày thực tế của kỳ hạn

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Kỳ hạn phổ biến của huy động liên ngân hàng?

Từ qua đêm đến vài tuần tuỳ nhu cầu thanh khoản.

Vì sao ngân hàng đi vay thay vì dùng vốn nội bộ?

Để cân đối trạng thái tiền tệ cuối ngày và đáp ứng yêu cầu dự trữ.

Có cần tài sản bảo đảm không?

Tuỳ thoả thuận, có thể có hoặc không, phụ thuộc hạn mức đối ứng.

Lãi suất liên ngân hàng do ai quyết định?

Do hai bên thoả thuận dựa trên cung cầu vốn ngắn hạn.

Khoá học liên quan