Kế hoạch tài trợ dự phòng là gì?
Tiếng Anh: Contingency Funding Plan
Kế hoạch tài trợ dự phòng xác định các nguồn và bước huy động thanh khoản thay thế khi dòng tiền của ngân hàng chịu áp lực. Kế hoạch giúp phân công trách nhiệm, đặt ngưỡng kích hoạt và chuẩn bị phương án ứng phó trong các kịch bản bất lợi.
Kế hoạch tài trợ dự phòng là gì?
Kế hoạch tài trợ dự phòng (tiếng Anh là Contingency Funding Plan, viết tắt CFP) là văn bản nội bộ của ngân hàng nhằm chuẩn bị trước các biện pháp huy động vốn và quản lý thanh khoản khi xảy ra sự kiện bất lợi. Nội dung tập trung vào việc xác định nguồn tiền dự phòng, ngưỡng cảnh báo và quy trình kích hoạt.
Mục đích và khi nào áp dụng
Kế hoạch nhằm bảo đảm ngân hàng vẫn đáp ứng yêu cầu thanh toán khi dòng tiền bị gián đoạn hoặc khi thị trường huy động vốn bị thu hẹp. Kế hoạch được áp dụng khi xuất hiện dấu hiệu căng thẳng thanh khoản hoặc khi vượt ngưỡng cảnh báo đã thiết lập.
Các bước thực hiện
Quy trình xây dựng và vận hành kế hoạch gồm các bước sau. Chi tiết từng bước được mô tả ở phần các bước thực hiện.
- Xác định rủi ro: Lập danh sách sự kiện có thể gây gián đoạn dòng tiền.
- Xây dựng ngưỡng: Đặt ngưỡng cảnh báo gắn với chỉ số thanh khoản nội bộ.
- Lập nguồn dự phòng: Liệt kê nguồn vốn khẩn cấp và thứ tự ưu tiên sử dụng.
- Phân công vai trò: Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận khi kích hoạt.
- Phê duyệt: Hội đồng quản trị phê duyệt văn bản.
- Diễn tập: Tổ chức diễn tập định kỳ để kiểm tra tính khả thi.
- Rà soát: Cập nhật kế hoạch khi nguồn vốn hoặc hoạt động thay đổi.
Bên tham gia và vai trò
Hội đồng quản trị phê duyệt kế hoạch. Ban điều hành chỉ đạo triển khai. Khối ngân quỹ vận hành hằng ngày. Khối kiểm soát nội bộ đánh giá độc lập. Khối quản trị rủi ro giám sát ngưỡng.
Chứng từ thường liên quan
Báo cáo thanh khoản nội bộ. Biên bản họp ủy ban tài sản nợ. Hồ sơ kiểm tra căng thẳng. Văn bản phê duyệt của hội đồng quản trị.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định được trình bày ở phần ví dụ minh hoạ.
Tình huống
Giả sử Ngân hàng A phát hiện tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn rút trước hạn tăng bất thường trong một tuần.
Các bước
- Với giả định trên, khối ngân quỹ đối chiếu số liệu với ngưỡng cảnh báo trong kế hoạch.
- Với giả định trên, khi vượt ngưỡng, kế hoạch được kích hoạt và huy động bổ sung từ ba nguồn dự phòng đã ghi sẵn.
- Với giả định trên, khối kiểm soát nội bộ lập báo cáo đánh giá hiệu quả ứng phó sau sự kiện.
Kết quả
Với giả định trên, Ngân hàng A duy trì khả năng thanh toán trong suốt thời gian căng thẳng.
Rủi ro và kiểm soát
Không cập nhật danh sách nguồn vốn khiến kế hoạch lỗi thời. Ngân hàng kiểm soát bằng cách rà soát định kỳ. Chậm truyền thông nội bộ khiến các bên liên quan không biết vai trò của mình, được kiểm soát bằng diễn tập định kỳ. Ước lượng nhu cầu thanh khoản sai khiến nguồn dự phòng không đủ, được kiểm soát bằng kịch bản căng thẳng nghiêm khắc.
Phân biệt với quy trình gần giống
Kế hoạch tài trợ dự phòng dễ nhầm với chính sách quản lý thanh khoản và với kế hoạch khôi phục hoạt động. Chi tiết phân biệt được trình bày ở phần phân biệt với quy trình gần giống.
So sánh với Chính sách quản lý thanh khoản
| Tiêu chí | Kế hoạch tài trợ dự phòng | Chính sách quản lý thanh khoản |
|---|---|---|
| Phạm vi | Ứng phó khi căng thẳng | Quản lý thanh khoản thường ngày |
| Kích hoạt | Khi vượt ngưỡng | Liên tục |
| Nguồn vốn | Danh sách nguồn dự phòng | Nguồn trong hạn mức hoạt động |
So sánh với Kế hoạch khôi phục hoạt động
| Tiêu chí | Kế hoạch tài trợ dự phòng | Kế hoạch khôi phục hoạt động |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Duy trì thanh toán | Khôi phục toàn hệ thống |
| Phạm vi | Huy động vốn | Vận hành và công nghệ |
| Mức độ | Trước và trong sự cố | Sau sự cố nghiêm trọng |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Các lưu ý quan trọng được tổng hợp ở phần lưu ý và sai lầm thường gặp.
- Cho rằng kế hoạch chỉ cần lập một lần và dùng mãi.
- Không gắn ngưỡng cảnh báo bằng số liệu nội bộ.
- Nhầm kế hoạch tài trợ dự phòng với chính sách quản lý thanh khoản thường ngày.
- Không diễn tập nên các bên chưa nắm rõ vai trò khi kích hoạt.
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Kế hoạch tài trợ dự phòng thuộc danh mục nào?
Thuộc danh mục huy động vốn vì tập trung vào nguồn tiền dự phòng.
Khi nào cần kích hoạt kế hoạch?
Khi dòng tiền hoặc chỉ số thanh khoản vượt ngưỡng cảnh báo đã đặt ra.
Ai phê duyệt kế hoạch?
Hội đồng quản trị hoặc cấp có thẩm quyền tương đương.
Kế hoạch có cần cập nhật không?
Có, cần rà soát định kỳ khi nguồn vốn và hoạt động thay đổi.
Khác kế hoạch khôi phục hoạt động thế nào?
Kế hoạch tài trợ dự phòng tập trung huy động vốn, còn kế hoạch khôi phục bao trùm cả vận hành.