Khoản mục giảm trừ vốn cấp 1 là gì?
Tiếng Anh: CET1 Regulatory Deductions
Khoản mục giảm trừ vốn cấp 1 là các giá trị phải trừ ra khỏi vốn cấp 1 của ngân hàng theo quy định an toàn vốn. Quy trình giúp bảo đảm chất lượng vốn và năng lực hấp thụ rủi ro thực sự.
Khoản mục giảm trừ vốn cấp 1 là gì?
Khoản mục giảm trừ vốn cấp 1 (tiếng Anh là CET1 Regulatory Deductions, viết tắt CET1) là các giá trị ngân hàng phải trừ trực tiếp khỏi tổng vốn cấp 1 khi tính vốn an toàn.
Mục đích và khi nào áp dụng
Áp dụng khi ngân hàng lập báo cáo an toàn vốn theo chu kỳ, thường kèm báo cáo tài chính và công bố thông tin. Mục đích là loại bỏ các khoản có chất lượng thấp, không ổn định hoặc chưa thực chuyển hóa để nâng cao năng lực hấp thụ rủi ro của vốn.
Các bước thực hiện
Quy trình gồm các bước chính được hệ thống tự điền từ khối CAC_BUOC.
- Rà soát danh mục: Lập bảng kê các khoản dự kiến phải trừ theo quy định.
- Xác định giá trị: Đối chiếu với sổ sách kế toán và báo cáo tài chính.
- Tổng hợp giảm trừ: Cộng giá trị từng khoản mục thành tổng giảm trừ.
- Tính vốn ròng: Trừ tổng giảm trừ khỏi vốn cấp 1 gộp.
- Đối chiếu và phê duyệt: Kiểm toán nội bộ đối chiếu và phê duyệt trước khi công bố.
Bên tham gia và vai trò
Bên tham gia gồm phòng tài chính kế toán, phòng quản trị rủi ro và kiểm toán nội bộ. Phòng tài chính kế toán cung cấp số liệu, phòng quản trị rủi ro tổng hợp theo khung an toàn vốn, kiểm toán nội bộ đánh giá tuân thủ.
Chứng từ thường liên quan
Các chứng từ gồm báo cáo tài chính, bảng kê chi tiết từng khoản giảm trừ và báo cáo trình bày vốn.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định được trình bày chi tiết ở khối VI_DU và hệ thống tự điền vào đây.
Tình huống
Giả sử Ngân hàng A có vốn cấp 1 gộp trước giảm trừ là 8.000 tỉ đồng.
Các bước
- Với giả định trên, ngân hàng xác định các khoản phải trừ gồm lợi thế thương hiệu 200 tỉ đồng, cổ phiếu quỹ 150 tỉ đồng và đầu tư vượt hạn mức vào công ty con 50 tỉ đồng.
- Với giả định trên, tổng khoản giảm trừ là 200 + 150 + 50 = 400 tỉ đồng.
- Với giả định trên, vốn cấp 1 ròng là 8.000 - 400 = 7.600 tỉ đồng.
Kết quả
Với giả định trên, vốn cấp 1 đã phản ánh đúng chất lượng vốn thực chất.
Ghi chú
Các giá trị nêu trên chỉ là số liệu giả định cho Ngân hàng A để minh hoạ.
Rủi ro và kiểm soát
Giảm trừ sai đối tượng hoặc thiếu khoản mục có thể làm phồng vốn cấp 1. Kiểm soát bằng cách đối chiếu bảng kê với danh mục cổ phiếu quỹ, tài sản vô hình và khoản đầu tư vào tổ chức tài chính.
Phân biệt với quy trình gần giống
Dễ nhầm với trích lập dự phòng rủi ro. Hai khái niệm này có bản chất khác nhau, chi tiết ở khối PHAN_BIET.
So sánh với Trích lập dự phòng rủi ro
| Tiêu chí | Khoản mục giảm trừ vốn cấp 1 | Trích lập dự phòng rủi ro |
|---|---|---|
| Bản chất | Trừ thẳng vào vốn cấp 1 | Trích vào chi phí, để bù đắp tổn thất |
| Mục tiêu | Đảm bảo chất lượng vốn | Đảm bảo nguyên tắc phù hợp khi ghi nhận tổn thất |
| Vị trí trên báo cáo | Phần vốn chủ sở hữu | Phần chi phí hoạt động |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần lưu ý được liệt kê ở khối LUU_Y.
- Không trừ các khoản mà quy định cho phép ghi nhận khác.
- Tính trùng hoặc bỏ sót khoản mục khi đối chiếu với sổ sách kế toán.
- Lẫn giữa giảm trừ vốn cấp 1 và điều chỉnh rủi ro tín dụng.
- Nhầm vốn cấp 1 với tổng vốn tự có vì chỉ giảm trừ ở cấp 1.
- Cập nhật bảng kê giảm trừ không kịp thời khi có biến động tài sản vô hình hoặc cổ phiếu quỹ.
Công thức
Công thức: Vốn cấp 1 ròng = Vốn cấp 1 gộp − Tổng khoản mục giảm trừ
- CET1$1gộp: Vốn cấp 1 trước giảm trừ
- TongGiamTru: Tổng giá trị phải trừ theo quy định
- CET1$1rong: Vốn cấp 1 sau khi trừ, dùng để tính tỷ lệ an toàn vốn
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Khoản giảm trừ vốn cấp 1 gồm những gì?
Gồm tài sản vô hình, cổ phiếu quỹ và một số khoản đầu tư theo quy định.
Có phải trừ thẳng vào vốn không?
Có, trừ thẳng trước khi tính tỷ lệ an toàn vốn.
Vì sao phải giảm trừ?
Để loại bỏ khoản không ổn định, nâng cao chất lượng vốn.
Khác trích lập dự phòng ở điểm nào?
Khác vị trí ghi nhận và mục tiêu, giảm trừ trừ vào vốn còn dự phòng trừ vào chi phí.