Khoản vay bullet là gì?

Tiếng Anh: Bullet Loan

Cập nhật · 5 phút đọc · Nghiệp vụ tín dụng

Minh hoạ cho thuật ngữ Khoản vay bullet
Tóm tắt nhanh

Khoản vay bullet là hình thức tín dụng mà toàn bộ gốc được hoàn trả một lần tại ngày đáo hạn, lãi trả định kỳ hoặc cuối kỳ. Cấu trúc này phù hợp khi khách hàng chỉ có dòng tiền lớn cuối dự án.

Khoản vay bullet là gì?

Khoản vay bullet (tiếng Anh là Bullet Loan) là khoản tín dụng có toàn bộ gốc đến hạn cùng lúc và được hoàn trả một lần tại ngày đáo hạn của hợp đồng. Trong suốt thời hạn vay, lãi được thanh toán theo định kỳ hoặc tích luỹ và trả khi đáo hạn, tuỳ thoả thuận.

Mục đích và khi nào áp dụng

Hình thức này thường được áp dụng cho doanh nghiệp hoặc dự án có dòng tiền lớn nhưng không đều, ví dụ dự án đầu tư dài hạn chờ hoàn tất thì mới thu hồi vốn. Ngoài ra, khoản vay bullet còn được sử dụng trong ngân hàng đầu tư khi tổ chức tài chính muốn tách rủi ro giữa gốc và lãi, hoặc dùng làm công cụ cầm cố trong giao dịch thế chấp.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước sau.

  1. Tiếp nhận: Khách hàng nộp đề nghị vay kèm phương án sử dụng vốn và kế hoạch hoàn trả.
  2. Thẩm định: Đánh giá dòng tiền dự kiến, khả năng hoàn gốc tại ngày đáo hạn và tài sản bảo đảm.
  3. Phê duyệt: Quyết định cấp tín dụng theo cấu trúc bullet với điều kiện kèm theo.
  4. Giải ngân: Chuyển tiền vay cho khách hàng hoặc bên thụ hưởng.
  5. Theo dõi: Giám sát việc trả lãi định kỳ và đánh giá lại khả năng hoàn gốc.
  6. Tất toán: Thu hồi toàn bộ gốc và lãi tại ngày đáo hạn, đóng hồ sơ tín dụng.

Bên tham gia và vai trò

Bên cho vay phê duyệt và giải ngân theo hợp đồng tín dụng. Bên vay chịu trách nhiệm trả lãi định kỳ và hoàn gốc tại ngày đáo hạn. Bên bảo đảm (nếu có) cung cấp tài sản để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ.

Chứng từ thường liên quan

Đề nghị vay, hợp đồng tín dụng, phụ lục điều khoản trả nợ, lịch trả lãi và giấy tờ tài sản bảo đảm.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định.

Tình huống

Giả sử một ngân hàng giải ngân cho Công ty B một khoản vay bullet 1.000 triệu đồng, kỳ hạn 36 tháng, lãi suất 10%/năm, trả lãi cuối kỳ cùng với gốc.

Các bước

  1. Với giả định trên, tổng lãi 36 tháng = 1.000 triệu × 10% × 3 = 300 triệu đồng, cộng vào gốc khi đáo hạn.
  2. Với giả định trên, lịch trả lãi hằng năm = 1.000 triệu × 10% = 100 triệu đồng, thanh toán vào cuối năm 1 và cuối năm 2.

Kết quả

Với giả định trên, tại ngày đáo hạn, Công ty B hoàn trả một lần 1.000 triệu đồng gốc và 100 triệu đồng lãi năm cuối; nếu tích luỹ lãi thì tổng phải trả là 1.300 triệu đồng.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn nhất là khả năng hoàn gốc tại ngày đáo hạn, vì đến lúc đó toàn bộ gốc tích luỹ nên áp lực thanh toán tập trung. Ngân hàng kiểm soát bằng cách yêu cầu ký quỹ, thiết lập quỹ trả nợ, đánh giá lại phương án tài chính theo chu kỳ và có thể kèm điều khoản tái cấp vốn hoặc bán nợ trước ngày đáo hạn.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với khoản vay có lịch trả gốc đều và khoản vay balloon.

So sánh với Khoản vay trả gốc đều

Tiêu chí Khoản vay bullet Khoản vay trả gốc đều
Cách hoàn gốc Hoàn một lần tại ngày đáo hạn Hoàn nhiều lần theo kỳ

So sánh với Khoản vay balloon

Tiêu chí Khoản vay bullet Khoản vay balloon
Cách hoàn gốc Hoàn toàn bộ một lần Phần lớn gốc hoàn tại đáo hạn, phần nhỏ trả trước
Rủi ro tập trung Rất cao Cao
Phổ biến ở Dự án có dòng tiền cuối kỳ Bán lẻ, mua nhà trả góp

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi đánh giá hồ sơ.

  • Cho rằng khoản vay bullet giống vay trả góp thông thường.
  • Không lập kế hoạch dòng tiền cho ngày đáo hạn.
  • Quên đánh giá khả năng tái cấp vốn.
  • Nhầm với khoản vay balloon do cùng trả một lần lớn.
  • Tính lãi theo phương pháp sai khi lãi trả định kỳ.

Công thức

Công thức: Tổng tiền phải trả tại ngày đáo hạn = Gốc vay + Lãi tích luỹ (khi lãi dồn cuối kỳ)

  • G: gốc vay ban đầu
  • r: lãi suất năm (số thập phân)
  • n: số năm kỳ hạn
  • L: tổng lãi phải trả

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Khoản vay bullet trả gốc như vậy nào?

Toàn bộ gốc được hoàn trả một lần tại ngày đáo hạn hợp đồng.

Lãi được trả ra sao?

Lãi có thể trả định kỳ hoặc cộng dồn và trả cùng gốc khi đáo hạn.

Vì sao doanh nghiệp chọn khoản vay bullet?

Vì dòng tiền dự án chỉ tạo ra lớn khi hoàn tất dự án hoặc khi đáo hạn.

Khác với khoản vay balloon ở điểm nào?

Khoản vay bullet trả toàn bộ gốc một lần, còn balloon có một phần gốc trả trước.

Ngân hàng kiểm soát rủi ro bằng cách nào?

Bằng cách yêu cầu ký quỹ, lập quỹ trả nợ, đánh giá lại phương án tài chính và điều khoản tái cấp vốn.

Khoá học liên quan