Mở API ngân hàng là gì?

Tiếng Anh: Open Banking API

Cập nhật · 5 phút đọc · Ngân hàng số & Fintech

Minh hoạ cho thuật ngữ Mở API ngân hàng
Tóm tắt nhanh

Mở API ngân hàng là tập hợp giao diện lập trình ứng dụng do ngân hàng cung cấp để chia sẻ dữ liệu và chức năng với bên thứ ba theo tiêu chuẩn chung. Mô hình này giúp cá nhân hoá sản phẩm, thúc đẩy cạnh tranh và đẩy nhanh chuyển đổi số ngân hàng.

Mở API ngân hàng là gì?

Mở API ngân hàng (tiếng Anh là Open Banking API) là bộ quy tắc kỹ thuật cho phép bên thứ ba được chủ tài khoản đồng ý kết nối tới hệ thống ngân hàng. Bên thứ ba có thể là công ty fintech, doanh nghiệp viễn thông hay nền tảng thương mại điện tử.

Đặc điểm chính

Kết nối được thực hiện theo tiêu chuẩn kỹ thuật chung và có sự đồng thuận rõ ràng từ khách hàng. Dữ liệu trao đổi thường gồm thông tin tài khoản, lịch sử giao dịch và lệnh thanh toán. Mọi yêu cầu đều được xác thực và ghi nhận để truy vết.

Cách hoạt động

Khách hàng cấp quyền cho bên thứ ba truy cập dữ liệu hoặc khởi tạo giao dịch thay mặt. Ngân hàng xác minh danh tính, cấp mã truy cập có thời hạn và ghi nhận hoạt động. Bên thứ ba chỉ nhận đúng phạm vi quyền được cấp và có thể bị thu hồi bất kỳ lúc nào.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Mô hình giúp ngân hàng mở rộng hệ sinh thái sản phẩm mà không phải phát triển tất cả tính năng. Khách hàng có thêm lựa chọn dịch vụ quản lý tài chính cá nhân và thanh toán liền mạch. Đồng thời, đây là kênh để ngân hàng tuân thủ yêu cầu về chia sẻ dữ liệu có kiểm soát với cơ quan quản lý.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ cách API ngân hàng hoạt động trong thực tế.

Tình huống

Giả sử An muốn dùng ứng dụng quản lý tài chính cá nhân của một công ty fintech và liên kết với tài khoản tại ngân hàng.

Các bước

  1. Với giả định trên, An đăng nhập ngân hàng và chọn cấp quyền đọc thông tin tài khoản và lịch sử giao dịch trong 90 ngày.
  2. Với giả định trên, ngân hàng cấp mã truy cập có thời hạn và công ty fintech gọi API để lấy dữ liệu đã được An cho phép.

Kết quả

Với giả định trên, ứng dụng hiển thị được danh mục chi tiêu của An và phân loại theo từng nhóm. An có thể thu hồi quyền bất kỳ lúc nào trong phần cài đặt.

Ghi chú

Phạm vi dữ liệu phụ thuộc vào quyền An đồng ý; không có quyền nào thì không có dữ liệu nào được chia sẻ.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Mở API ngân hàng dễ nhầm với ngân hàng số và với quyền truy cập của nhân viên ngân hàng.

So sánh với Ngân hàng số

Tiêu chí Mở API ngân hàng Ngân hàng số
Bản chất Giao diện kỹ thuật để chia sẻ dữ liệu và chức năng với bên thứ ba Kênh giao dịch và dịch vụ số hoá của chính ngân hàng
Đối tượng kết nối Bên thứ ba được khách hàng cho phép Khách hàng của ngân hàng
Mục tiêu Mở rộng hệ sinh thái qua đối tác Phục vụ trực tiếp khách hàng

So sánh với Quyền truy cập nội bộ của nhân viên ngân hàng

Tiêu chí Mở API ngân hàng Quyền truy cập nội bộ của nhân viên ngân hàng
Bản chất Quyền được cấp bởi khách hàng cho bên thứ ba qua API Quyền quản trị hệ thống nội bộ do ngân hàng cấp
Phạm vi dữ liệu Theo sự đồng thuận của khách hàng Theo chức năng công việc
Cách thu hồi Khách hàng tự thu hồi Ngân hàng quản lý

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Cần hiểu rõ phạm vi quyền khi cấp cho bên thứ ba và chủ động thu hồi khi không còn sử dụng.

  • Nhầm mở API ngân hàng với toàn bộ dịch vụ ngân hàng số.
  • Nghĩ rằng dữ liệu được chia sẻ tự động mà không cần đồng thuận.
  • Không kiểm tra phạm vi quyền trước khi cấp cho bên thứ ba.
  • Quên thu hồi quyền khi không còn sử dụng dịch vụ.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Mở API ngân hàng có an toàn không?

Hệ thống yêu cầu khách hàng xác nhận quyền và mã truy cập có thời hạn, nhưng mức an toàn thực tế phụ thuộc vào từng ngân hàng và bên thứ ba.

Khách hàng có thể thu hồi quyền đã cấp không?

Có, khách hàng có thể thu hồi bất kỳ lúc nào trong phần cài đặt bảo mật của ngân hàng.

Bên thứ ba có thể thực hiện giao dịch thay khách không?

Có, nếu khách hàng cấp quyền khởi tạo giao dịch và phạm vi cho phép.

Mở API ngân hàng khác ngân hàng số ở điểm nào?

Ngân hàng số là kênh dịch vụ của chính ngân hàng, còn mở API là giao diện cho bên thứ ba kết nối.