Phương thức nhờ thu là gì?

Tiếng Anh: Collection

Cập nhật · 5 phút đọc · Thanh toán quốc tế

Minh hoạ cho thuật ngữ Phương thức nhờ thu
Tóm tắt nhanh

Phương thức nhờ thu là quy trình ngân hàng thay mặt người bán xuất trình chứng từ cho người mua để thu tiền theo hợp đồng. Quy trình giúp bên bán chuyển rủi ro đòi tiền cho ngân hàng nhưng không có cam kết thanh toán.

Phương thức nhờ thu là gì?

Phương thức nhờ thu (tiếng Anh là Collection) là phương thức thanh toán quốc tế trong đó ngân hàng xuất trình chứng từ cho người mua và thu tiền về cho người bán. Ngân hàng đóng vai trò trung gian thu hộ, không cam kết thanh toán.

Mục đích và khi nào áp dụng

Áp dụng khi người bán và người mua đã tin tưởng nhau ở mức độ nhất định và muốn ngân hàng hỗ trợ việc giao nhận chứng từ kèm thu tiền. Phương thức này cũng được dùng khi không muốn chi phí cam kết cao như thư tín dụng.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước theo trình tự chuẩn của phương thức.

  1. Ký hợp đồng: Hai bên thỏa thuận dùng phương thức nhờ thu và điều kiện trả tiền.
  2. Giao hàng: Bên bán giao hàng và thu thập chứng từ theo hợp đồng.
  3. Gửi chứng từ: Bên bán gửi bộ chứng từ và hối phiếu cho ngân hàng nhờ thu.
  4. Xuất trình: Ngân hàng nhờ thu gửi chứng từ tới ngân hàng xuất trình để trình cho người mua.
  5. Thanh toán: Người mua trả tiền hoặc ký chấp nhận hối phiếu để nhận chứng từ.
  6. Chuyển tiền: Ngân hàng chuyển tiền về cho bên bán sau khi trừ phí dịch vụ.

Bên tham gia và vai trò

Bên bán, bên mua, ngân hàng nhờ thu, ngân hàng xuất trình và đôi khi có ngân hàng trung gian. Ngân hàng chỉ xử lý chứng từ chứ không đánh giá hàng hóa.

Chứng từ thường liên quan

Hối phiếu, vận đơn, hóa đơn thương mại, giấy chứng nhận xuất xứ và các giấy tờ kèm theo khác tuỳ thỏa thuận giữa hai bên.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định sau minh hoạ cho từng bước.

Tình huống

Giả sử An xuất hàng cho Lan và thỏa thuận thanh toán bằng phương thức nhờ thu kèm chứng từ.

Các bước

  1. Với giả định trên, An giao bộ chứng từ cho ngân hàng kèm hối phiếu đòi tiền Lan.
  2. Với giả định trên, ngân hàng gửi chứng từ cho ngân hàng của Lan để xuất trình.
  3. Với giả định trên, Lan thanh toán hối phiếu 200 triệu đồng để nhận chứng từ nhận hàng.

Kết quả

Với giả định trên, ngân hàng chuyển 200 triệu đồng về cho An sau khi trừ phí.

Ghi chú

Ngân hàng không bảo đảm Lan sẽ trả tiền; việc thanh toán phụ thuộc vào quyết định của Lan.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn nhất là người mua từ chối nhận chứng từ dù hàng đã giao. Kiểm soát bằng cách thỏa thuận rõ điều kiện trả tiền trước khi giao hàng.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với thư tín dụng vì cùng có chứng từ và ngân hàng tham gia.

So sánh với Thư tín dụng

Tiêu chí Phương thức nhờ thu Thư tín dụng
Bản chất Ngân hàng chỉ trung gian thu hộ, không cam kết Ngân hàng cam kết trả tiền nếu chứng từ hợp lệ
Mức độ an toàn cho bên bán Thấp, phụ thuộc bên mua trả tiền Cao, ngân hàng đứng ra trả
Chi phí phát hành và phí Thấp hơn, đơn giản hơn Cao hơn do cam kết thanh toán
Thời gian xử lý Nhanh vì thủ tục gọn Lâu hơn do kiểm tra nhiều điều kiện

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần ghi nhớ để tránh hiểu sai vai trò của ngân hàng.

Trong nhờ thu, ngân hàng chuyển chứng từ và xử lý chỉ thị thanh toán hoặc chấp nhận hối phiếu theo ủy thác; ngân hàng không mặc nhiên cam kết trả tiền thay người mua. Người bán cần hiểu khi nào chứng từ được giao, bên nào chịu phí và cách xử lý nếu người mua không thanh toán. Việc xử lý chứng từ không bảo đảm chất lượng hàng hóa hoặc việc thực hiện hợp đồng mua bán.

  • Cho rằng ngân hàng bảo đảm thanh toán khi dùng phương thức nhờ thu.
  • Nhầm giữa nhờ thu đơn và nhờ thu kèm chứng từ thương mại.
  • Không thỏa thuận điều kiện trả tiền trước khi giao hàng.
  • Giao hàng trước khi có xác nhận nhận chứng từ từ ngân hàng của người mua.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Phương thức nhờ thu có an toàn cho người bán không?

Mức an toàn thấp hơn thư tín dụng vì ngân hàng không cam kết thanh toán cho người mua.

Nhờ thu đơn và nhờ thu kèm chứng từ khác nhau thế nào?

Nhờ thu đơn chỉ kèm chứng từ tài chính; nhờ thu kèm chứng từ thương mại có thêm chứng từ vận tải, hóa đơn.

Ngân hàng có kiểm tra hàng hóa không?

Không, ngân hàng chỉ kiểm tra tính hợp lý của chứng từ trên phương diện nghiệp vụ, không đánh giá hàng hóa thực tế.

Ai chịu phí nhờ thu?

Do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng, có thể do bên bán chịu, bên mua chịu hoặc chia đôi.

Khoá học liên quan