Phương thức thanh toán hỗn hợp là gì?

Tiếng Anh: Mixed Payment Terms · Viết tắt: PTTHH

Cập nhật · 5 phút đọc · Thanh toán quốc tế

Minh hoạ cho thuật ngữ Phương thức thanh toán hỗn hợp
Tóm tắt nhanh

Phương thức thanh toán hỗn hợp là cách hai bên thống nhất kết hợp nhiều phương thức thanh toán quốc tế trong cùng một hợp đồng ngoại thương để phân chia rủi ro và cân đối dòng tiền. Quy trình ngân hàng giúp kiểm tra tính hợp lệ của bộ chứng từ theo từng phần.

Phương thức thanh toán hỗn hợp là gì?

Phương thức thanh toán hỗn hợp (tiếng Anh là Mixed Payment Terms) là cách thức kết hợp hai hay nhiều phương thức thanh toán quốc tế trong cùng một giao dịch mua bán ngoại thương. Các phương thức thường kết hợp gồm chuyển tiền, nhờ thu và tín dụng thư.

Mục đích và khi nào áp dụng

Phương thức này được áp dụng khi giao dịch có giá trị lớn, thời gian giao hàng dài hoặc hai bên muốn phân chia rủi ro giữa người mua và người bán. Nó cũng phù hợp khi một bên cần bảo đảm an toàn cho phần lớn giá trị hợp đồng và chấp nhận phương thức linh hoạt hơn cho phần còn lại.

Các bước thực hiện

Quy trình ngân hàng xử lý thanh toán hỗn hợp gồm các bước được mô tả ở khối dưới.

  1. Thỏa thuận: Hai bên thống nhất tỷ lệ và phương thức cho từng phần giá trị hợp đồng trong hợp đồng mua bán.
  2. Ứng trước: Bên mua chuyển phần tiền ứng trước theo phương thức đã thống nhất nếu có.
  3. Phát hành công cụ: Ngân hàng phát hành tín dụng thư hoặc lệnh nhờ thu cho phần còn lại theo điều kiện hợp đồng.
  4. Giao hàng: Bên bán giao hàng và lập chứng từ theo từng phần.
  5. Kiểm tra và thanh toán: Ngân hàng kiểm tra chứng từ theo phương thức tương ứng và thực hiện thanh toán phần còn lại.

Bên tham gia và vai trò

Người xuất khẩu và ngân hàng phục vụ xuất khẩu chịu trách nhiệm lập và kiểm tra chứng từ theo từng phương thức. Người nhập khẩu và ngân hàng phục vụ nhập khẩu thực hiện nghĩa vụ trả tiền theo điều kiện đã thỏa thuận.

Chứng từ thường liên quan

Hợp đồng mua bán ngoại thương, hóa đơn thương mại, vận đơn và chứng từ vận tải, chứng từ bảo hiểm, thư tín dụng và lệnh nhờ thu là các loại giấy tờ thường gặp.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh họa cho quy trình.

Tình huống

Giả sử ngân hàng phục vụ An là doanh nghiệp nhập khẩu ký hợp đồng mua hàng trị giá 1 tỷ đồng, trong đó 30% trả trước bằng chuyển tiền và 70% thanh toán bằng tín dụng thư sau khi nhận hàng.

Các bước

  1. Với giả định trên, An chuyển khoản 30% giá trị hợp đồng, tức 300 triệu đồng, cho người xuất khẩu trước khi giao hàng.
  2. Với giả định trên, ngân hàng phát hành tín dụng thư trị giá 700 triệu đồng cho phần còn lại.
  3. Với giả định trên, sau khi nhận bộ chứng từ hợp lệ, ngân hàng thanh toán 700 triệu đồng cho người xuất khẩu.

Kết quả

Với giả định trên, phần tiền gửi trước và phần tín dụng thư được kiểm soát riêng.

Ghi chú

Tỷ lệ phân chia và phương thức cần ghi rõ trong hợp đồng.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn nhất là mỗi phần thanh toán có thể áp dụng cơ chế kiểm tra chứng từ khác nhau, dẫn đến tranh cãi về vi phạm. Việc quy định rõ trách nhiệm từng bên và lập bảng đối chiếu chứng từ theo từng phương thức giúp hạn chế tranh chấp.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với phương thức thanh toán đơn lẻ và với thanh toán nhiều đợt.

So sánh với Phương thức thanh toán đơn lẻ

Tiêu chí Phương thức thanh toán hỗn hợp Phương thức thanh toán đơn lẻ
Bản chất Kết hợp nhiều phương thức trong một hợp đồng Chỉ dùng một phương thức duy nhất
Mục đích Phân chia rủi ro và cân đối dòng tiền Đơn giản hóa thủ tục thanh toán

So sánh với Thanh toán nhiều đợt

Tiêu chí Phương thức thanh toán hỗn hợp Thanh toán nhiều đợt
Bản chất Mỗi đợt có thể dùng phương thức khác nhau Tất cả các đợt thường dùng cùng phương thức
Rủi ro Cần kiểm tra chứng từ theo từng phương thức Chỉ kiểm tra theo một cơ chế

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi áp dụng.

  • Cho rằng điều kiện thanh toán phải giống nhau cho mọi phần, dẫn đến khó phân chia rủi ro.
  • Không ghi rõ tỷ lệ tiền ứng trước và phần còn lại trong hợp đồng.
  • Nhầm lẫn giữa thanh toán hỗn hợp và thanh toán nhiều đợt cùng phương thức.
  • Không đối chiếu bộ chứng từ riêng cho từng phần thanh toán.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Phương thức thanh toán hỗn hợp khác phương thức đơn lẻ ở điểm nào?

Là cách kết hợp nhiều phương thức trong cùng một hợp đồng thay vì chỉ dùng một.

Vì sao doanh nghiệp chọn cách thanh toán hỗn hợp?

Để phân chia rủi ro và cân đối dòng tiền giữa hai bên.

Ngân hàng kiểm tra chứng từ như thế nào?

Theo từng phần ứng với phương thức áp dụng cho phần đó.

Có thể kết hợp ba phương thức trở lên không?

Được, miễn là hợp đồng ghi rõ tỷ lệ và điều kiện cho mỗi phần.

Khoá học liên quan