Thị trường ngoại hối liên ngân hàng là gì?

Tiếng Anh: Interbank FX Market

Cập nhật · 5 phút đọc · Tiền tệ & Ngoại hối

Minh hoạ cho thuật ngữ Thị trường ngoại hối liên ngân hàng
Tóm tắt nhanh

Thị trường ngoại hối liên ngân hàng là nơi các ngân hàng mua bán ngoại tệ trực tiếp với nhau để điều hoà nhu cầu thanh toán và định giá đồng tiền. Thị trường này tạo ra tỷ giá tham chiếu cho toàn hệ thống tài chính.

Thị trường ngoại hối liên ngân hàng là gì?

Thị trường ngoại hối liên ngân hàng (tiếng Anh là Interbank FX market) là phân khúc của thị trường ngoại hối nơi các ngân hàng giao dịch ngoại tệ trực tiếp với nhau, thay vì giao dịch với doanh nghiệp hay người dân. Đây là nơi hình thành tỷ giá tham chiếu cho các giao dịch ngoại hối bên ngoài ngân hàng.

Đặc điểm chính

Thị trường hoạt động liên tục theo múi giờ giao dịch quốc tế và khối lượng mỗi giao dịch thường lớn. Giao dịch chủ yếu qua các nền tảng điện tử và kênh quan hệ đối tác giữa các ngân hàng.

Cách hoạt động

Mỗi ngân hàng tham gia với vai trò vừa là người mua, vừa là người bán ngoại tệ, tuỳ theo nhu cầu thanh toán của khách hàng và trạng thái ngoại tệ nội bộ. Khi một ngân hàng thiếu ngoại tệ để chi trả, ngân hàng đó sẽ mua từ ngân hàng khác; ngược lại, khi dư thừa, ngân hàng sẽ bán ra. Mức chênh lệch giữa giá mua và giá bán là nguồn thu của hoạt động kinh doanh ngoại hối.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Thị trường này cung cấp thanh khoản ngoại tệ cho hệ thống ngân hàng, giúp các ngân hàng cân đối trạng thái ngoại tệ trong ngày. Tỷ giá hình thành tại đây được dùng làm cơ sở để ngân hàng tính giá mua bán ngoại tệ cho khách hàng và cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách ngân hàng cân đối trạng thái ngoại tệ trên thị trường liên ngân hàng.

Tình huống

Giả sử ngân hàng giả định nhận lệnh chuyển tiền ra nước ngoài cho khách hàng với giá trị tương đương 5 triệu USD trong ngày, trong khi tài khoản ngoại tệ chỉ có 2 triệu USD.

Các bước

  1. Với giả định trên, ngân hàng giả định thiếu 5 − 2 = 3 triệu USD để hoàn tất thanh toán.
  2. Với giả định trên, ngân hàng giả định mua 3 triệu USD từ ngân hàng đối tác giả định trên thị trường liên ngân hàng với tỷ giá 25.000 VND/USD.
  3. Với giả định trên, số VND ngân hàng giả định phải trả = 3 triệu × 25.000 = 75 tỷ VND.

Kết quả

Với giả định trên, ngân hàng giả định đủ ngoại tệ để thực hiện lệnh chuyển tiền cho khách hàng và ghi nhận chi phí mua ngoại tệ vào sổ sách nội bộ.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Thị trường ngoại hối liên ngân hàng thường bị nhầm với thị trường ngoại hối bán lẻ hay sàn giao dịch ngoại hối tự do.

So sánh với Thị trường ngoại hối bán lẻ

Tiêu chí Thị trường ngoại hối liên ngân hàng Thị trường ngoại hối bán lẻ
Đối tượng tham gia Chỉ các ngân hàng và tổ chức tài chính Ngân hàng với cá nhân, doanh nghiệp
Quy mô giao dịch Lớn, theo lô tiền lớn Nhỏ, theo nhu cầu từng khách
Vai trò của tỷ giá Tỷ giá tham chiếu cho hệ thống Tỷ giá áp dụng cho khách hàng cuối

So sánh với Sàn giao dịch ngoại hối tự do

Tiêu chí Thị trường ngoại hối liên ngân hàng Sàn giao dịch ngoại hối tự do
Cơ chế giám sát Hoạt động trong hệ thống ngân hàng có giám sát Hoạt động ngoài hệ thống ngân hàng
Mục đích chính Cân đối thanh khoản ngoại tệ liên ngân hàng Mua bán ngoại tệ theo nhu cầu cá nhân

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý khi tìm hiểu khái niệm này.

  • Nhầm thị trường liên ngân hàng với toàn bộ thị trường ngoại hối, trong khi đây chỉ là phân khúc giao dịch giữa các ngân hàng.
  • Cho rằng cá nhân có thể tham gia trực tiếp, trong khi thị trường này chỉ dành cho tổ chức tài chính đủ điều kiện.
  • Không phân biệt được tỷ giá liên ngân hàng và tỷ giá bán lẻ áp dụng cho khách hàng.
  • Nghĩ rằng giao dịch chỉ diễn ra tại một quốc gia, trong khi thị trường hoạt động xuyên suốt các múi giờ tài chính lớn.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Thị trường ngoại hối liên ngân hàng hoạt động như thế nào?

Các ngân hàng mua bán ngoại tệ trực tiếp cho nhau để cân đối nhu cầu thanh toán và định giá đồng tiền.

Ai được tham gia thị trường này?

Chủ yếu là các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính đủ điều kiện, không dành cho cá nhân.

Tỷ giá liên ngân hàng có vai trò gì?

Là cơ sở để ngân hàng xây dựng tỷ giá mua bán ngoại tệ áp dụng cho khách hàng.

Khác gì với thị trường ngoại hối bán lẻ?

Thị trường liên ngân hàng giao dịch giữa các ngân hàng với quy mô lớn, còn thị trường bán lẻ phục vụ cá nhân và doanh nghiệp.

Ngân hàng có bắt buộc tham gia không?

Ngân hàng có nhu cầu ngoại tệ thường phải tham gia để cân đối trạng thái và đảm bảo thanh toán.