Barrier option là gì?

Tiếng Anh: Barrier option

Cập nhật · 5 phút đọc · Tiền tệ & Ngoại hối

Minh hoạ cho thuật ngữ Barrier option
Tóm tắt nhanh

Barrier option là quyền chọn phái sinh có điều kiện kích hoạt hoặc huỷ theo một ngưỡng giá xác định trước. Khi giá chạm ngưỡng, quyền chọn phát sinh hiệu lực hoặc bị vô hiệu, tạo cơ chế phòng ngừa rủi ro linh hoạt trên thị trường ngoại tệ và lãi suất.

Barrier option là gì?

Barrier option (tiếng Anh là Barrier option) là quyền chọn phái sinh mà quyền mua hoặc quyền bán chỉ phát sinh hiệu lực hoặc bị vô hiệu khi giá tài sản cơ sở chạm một mức ngưỡng định trước.

Đặc điểm chính

Đặc điểm nổi bật của barrier option là ngưỡng giá kích hoạt hoặc ngưỡng huỷ, cùng với thời gian theo dõi ngưỡng. Loại quyền chọn này có thể chia thành knock-in (chỉ tồn tại sau khi giá chạm ngưỡng) và knock-out (chỉ tồn tại cho tới khi giá chạm ngưỡng, sau đó bị vô hiệu). Ngưỡng được đặt trên hoặc dưới giá hiện tại tuỳ chiến lược phòng ngừa và kỳ vọng biến động.

Cách hoạt động

Khi giá tài sản cơ sở di chuyển theo đúng chiều kỳ vọng, barrier option hoạt động tương tự quyền chọn thông thường. Khi giá chạm ngưỡng, hợp đồng được kích hoạt hoặc tự động chấm dứt, người nắm giữ nhận khoản thanh toán hoặc quyền theo thoả thuận. Giá của barrier option thường thấp hơn quyền chọn thông thường cùng tham số vì rủi ro được giới hạn bởi ngưỡng, nhưng đổi lại tỷ lệ thực hiện (strike) và mức lợi nhuận có thể bị tinh chỉnh cho phù hợp điều kiện của ngân hàng.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Barrier option hỗ trợ ngân hàng phòng ngừa rủi ro tỷ giá hoặc lãi suất với chi phí thấp hơn quyền chọn cổ điển. Sản phẩm cũng giúp ngân hàng đa dạng hoá chiến lược bảo lãnh phát hành, điều chỉnh vị thế theo kỳ vọng biến động và cung cấp giải pháp phái sinh phù hợp cho khách hàng doanh nghiệp.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách ngưỡng hoạt động.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A mua một quyền chọn bán knock-out trên cặp ngoại tệ với giá thực hiện và ngưỡng huỷ đặt trên giá hiện tại, thời hạn sáu tháng.

Các bước

  1. Với giả định trên, nếu giá tài sản cơ sở tăng mạnh và chạm ngưỡng, quyền chọn bị vô hiệu và ngân hàng không nhận được khoản thanh toán.
  2. Với giả định trên, nếu giá giảm mà không chạm ngưỡng, quyền chọn duy trì hiệu lực như quyền chọn bán thông thường và bảo vệ ngân hàng khi tỷ giá đi xuống.

Kết quả

Với giả định trên, rủi ro tỷ giá được giới hạn ở phạm vi giữa giá hiện tại và ngưỡng, còn chi phí mua quyền chọn thường thấp hơn quyền chọn cùng tham số không có ngưỡng.

Ghi chú

Chi phí và mức bảo vệ phụ thuộc vào khoảng cách giữa giá hiện tại và ngưỡng, kỳ hạn còn lại và kỳ vọng biến động.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Barrier option dễ bị nhầm với quyền chọn thông thường và với quyền chọn kỹ thuật số.

So sánh với Quyền chọn thông thường (Vanilla option)

Tiêu chí Barrier option Quyền chọn thông thường (Vanilla option)
Tồn tại hợp đồng Có điều kiện ngưỡng Không có điều kiện ngưỡng
Phí mua Thường thấp hơn vì rủi ro giới hạn Thường cao hơn vì rủi ro toàn thời hạn

So sánh với Quyền chọn kỹ thuật số (Digital option)

Tiêu chí Barrier option Quyền chọn kỹ thuật số (Digital option)
Khoản thanh toán Theo công thức giá tài sản tại đáo hạn Một khoản cố định nếu điều kiện xảy ra

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý khi sử dụng barrier option.

  • Nhầm barrier option với quyền chọn thông thường vì bỏ qua điều kiện ngưỡng.
  • Quên rằng hợp đồng có thể bị vô hiệu hoặc chưa phát sinh hiệu lực tuỳ chiều giá chạm ngưỡng.
  • Đánh giá thấp chi phí theo dõi ngưỡng khi giá dao động quanh mức kích hoạt.
  • Không xét kỳ vọng biến động khi đặt ngưỡng, khiến xác suất chạm ngưỡng sai khác so với dự kiến.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Barrier option khác quyền chọn thông thường ở điểm nào?

Barrier option chỉ tồn tại khi giá chưa chạm hoặc đã chạm một ngưỡng định trước, trong khi quyền chọn thông thường tồn tại suốt thời hạn.

Knock-in và knock-out khác nhau thế nào?

Knock-in phát sinh hiệu lực khi giá chạm ngưỡng, knock-out bị vô hiệu khi giá chạm ngưỡng.

Vì sao barrier option thường có phí thấp hơn?

Vì rủi ro của người bán được giới hạn bởi ngưỡng, nên phí phản ánh mức bảo vệ hẹp hơn.

Ngân hàng dùng barrier option để làm gì?

Để phòng ngừa rủi ro tỷ giá hoặc lãi suất với chi phí phù hợp và điều chỉnh vị thế theo kỳ vọng biến động.