Tín dụng trả góp là gì?

Tiếng Anh: Installment Credit

Cập nhật · 6 phút đọc · Tín dụng doanh nghiệp

Minh hoạ cho thuật ngữ Tín dụng trả góp
Tóm tắt nhanh

Tín dụng trả góp là hình thức ngân hàng cho vay mà khách hàng hoàn trả gốc và lãi theo các kỳ hạn cố định. Hình thức này giúp doanh nghiệp dễ kiểm soát dòng tiền và theo dõi nghĩa vụ trả nợ.

Tín dụng trả góp là gì?

Tín dụng trả góp (tiếng Anh là Installment Credit) là nghiệp vụ ngân hàng cho doanh nghiệp vay một khoản tiền và hoàn trả gốc lẫn lãi thành nhiều kỳ theo lịch đã thoả thuận.

Mục đích và khi nào áp dụng

Áp dụng khi doanh nghiệp cần vốn trung và dài hạn cho tài sản cố định, mở rộng sản xuất hoặc dự án đầu tư. Hình thức này phù hợp với doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, đủ trả nợ định kỳ. Ngân hàng lựa chọn hình thức này khi muốn kiểm soát nghĩa vụ trả nợ qua lịch kỳ rõ ràng.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước sau.

  1. Tiếp nhận: Doanh nghiệp gửi nhu cầu vay và hồ sơ liên quan.
  2. Thẩm định: Cán bộ tín dụng đánh giá phương án, tài chính và khả năng trả nợ.
  3. Phê duyệt: Kiểm soát viên và cấp có thẩm quyền quyết định cấp tín dụng.
  4. Ký hợp đồng: Hai bên ký hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm và lịch trả nợ.
  5. Giải ngân: Ngân hàng chuyển tiền theo phương án đã duyệt.
  6. Theo dõi: Theo dõi dòng tiền, nhắc trả nợ và xử lý khi phát sinh vướng mắc.

Bên tham gia và vai trò

Doanh nghiệp vay, ngân hàng và các bên bảo đảm liên quan. Nhân viên quan hệ khách hàng tiếp nhận nhu cầu, cán bộ tín dụng thẩm định hồ sơ, kiểm soát viên xem xét trước khi phê duyệt. Bộ phận quản lý khoản vay theo dõi lịch trả nợ và xử lý nợ quá hạn.

Chứng từ thường liên quan

Hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp, báo cáo tài chính, phương án sử dụng vốn, phương án trả nợ, hợp đồng tín dụng, lịch trả nợ, hợp đồng bảo đảm, giấy nhận nợ và biên bản giải ngân.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A cho Công ty B vay 600 triệu đồng để mua máy móc, trả góp trong 6 tháng, lãi suất cố định tính trên dư nợ giảm dần.

Các bước

  1. Với giả định trên, kỳ đầu dư nợ là 600 triệu đồng nên tiền lãi kỳ đầu = 600 triệu × 10% ÷ 12 = 5 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, doanh nghiệp trả gốc kỳ đầu = 600 triệu ÷ 6 = 100 triệu đồng, tổng trả kỳ đầu = 100 triệu + 5 triệu = 105 triệu đồng.
  3. Với giả định trên, dư nợ sau kỳ một là 500 triệu đồng, tiền lãi kỳ hai tính trên 500 triệu đồng nên thấp hơn kỳ đầu.

Kết quả

Với giả định trên, sau 6 kỳ doanh nghiệp trả hết gốc và lãi, dòng tiền được trải đều theo tháng.

Ghi chú

Cách tính trên dư nợ giảm dần chỉ là một phương pháp phổ biến, phương pháp tính lãi cụ thể tuỳ theo thoả thuận giữa hai bên.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là doanh nghiệp trả nợ chậm do dòng tiền yếu. Ngân hàng kiểm soát bằng cách thẩm định kỹ phương án trả nợ, theo dõi dòng tiền định kỳ, yêu cầu tài sản bảo đảm và cảnh báo sớm khi khoản trả nợ chậm. Rủi ro lãi suất được quản lý qua điều khoản điều chỉnh lãi trong hợp đồng.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với tín dụng theo hạn mức và cho vay một lần.

So sánh với Tín dụng theo hạn mức

Tiêu chí Tín dụng trả góp Tín dụng theo hạn mức
Bản chất Trả góp theo lịch cố định Rút và hoàn trả linh hoạt trong hạn mức
Lịch trả nợ Cố định từ đầu Tuỳ theo nhu cầu sử dụng
Phù hợp Đầu tư tài sản, dự án Bổ sung vốn lưu động ngắn hạn

So sánh với Cho vay một lần

Tiêu chí Tín dụng trả góp Cho vay một lần
Bản chất Chia nhỏ nhiều kỳ Trả một lần khi đến hạn
Dòng tiền trả nợ Trải đều theo kỳ Dồn vào cuối kỳ

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ.

  • Nhầm giữa trả góp với trả hết một lần khi đến hạn.
  • Tính lãi trên tổng vay thay vì dư nợ giảm dần.
  • Không lập lịch trả nợ chi tiết khi lập phương án vay.
  • Bỏ qua kiểm tra khả năng trả nợ theo từng kỳ.
  • Coi tài sản bảo đảm chỉ là thủ tục mà không định giá đầy đủ.

Công thức

Công thức: Tiền lãi kỳ = Dư nợ đầu kỳ × Lãi suất năm ÷ Số kỳ trong năm; Gốc trả mỗi kỳ = Tổng vay ÷ Tổng số kỳ

  • Dư nợ đầu kỳ: số dư nợ còn lại trước khi tính lãi
  • Lãi suất năm: mức lãi suất danh nghĩa theo năm
  • Số kỳ trong năm: số lần trả trong một năm theo lịch
  • Tổng vay: số tiền gốc ban đầu được giải ngân
  • Tổng số kỳ: tổng số lần trả nợ theo hợp đồng

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Trả góp khác hạn mức thế nào?

Trả góp có lịch trả cố định, hạn mức rút trả linh hoạt trong phạm vi cấp.

Có thể thay đổi kỳ hạn trả nợ không?

Có thể nếu hai bên thoả thuận và ngân hàng chấp thuận.

Lãi suất cố định hay thả nổi?

Tuỳ hợp đồng, có thể cố định toàn bộ hoặc điều chỉnh theo lịch.

Doanh nghiệp trả chậm một kỳ xử lý ra sao?

Ngân hàng nhắc nợ, ghi nhận quá hạn và xử lý theo hợp đồng.

Có được trả trước hạn không?

Có thể, tuỳ điều khoản phí trả trước trong hợp đồng.

Khoá học liên quan