Công thức tính hệ số an toàn vốn là gì?

Tiếng Anh: Capital Adequacy Ratio formula · Viết tắt: CAR

Cập nhật · 6 phút đọc · Huy động vốn

Minh hoạ cho thuật ngữ Công thức tính hệ số an toàn vốn
Tóm tắt nhanh

Công thức tính hệ số an toàn vốn là cách tính tỷ lệ giữa vốn tự có và tài sản có rủi ro của ngân hàng. Công thức này giúp đánh giá năng lực chịu đựng tổn thất và là một trong các thước đo an toàn vốn cơ bản.

Công thức tính hệ số an toàn vốn là gì?

Công thức tính hệ số an toàn vốn (tiếng Anh là Capital Adequacy Ratio formula, viết tắt CAR) là công thức so sánh giữa vốn tự có hợp lệ và tổng tài sản có rủi ro, nhằm đo lường mức đệm vốn của ngân hàng.

Mục đích và khi nào áp dụng

Công thức được sử dụng để đánh giá khả năng hấp thụ tổn thất từ hoạt động tín dụng, đầu tư và giao dịch ngoại bảng. Việc tính toán được áp dụng trong báo cáo nội bộ định kỳ và trong báo cáo an toàn vốn theo chuẩn mực quản lý rủi ro của ngân hàng.

Các bước thực hiện

Quy trình tính toán gồm các bước theo trình tự.

  1. Thu thập dữ liệu vốn: Tổng hợp số liệu vốn cấp một và vốn cấp hai từ phòng tài chính kế toán.
  2. Tính tài sản có rủi ro: Phân loại tài sản theo nhóm và áp trọng số rủi ro tương ứng.
  3. Xử lý giảm trừ: Trừ các khoản giảm trừ vốn theo quy định để có vốn tự có hợp lệ.
  4. Áp dụng công thức: Chia vốn tự có hợp lệ cho tổng tài sản có rủi ro rồi nhân với 100.
  5. Đối chiếu và phê duyệt: Kiểm soát viên rà soát lại số liệu và xác nhận kết quả.
  6. Lập báo cáo: Đưa kết quả vào báo cáo an toàn vốn nội bộ và báo cáo quản trị.

Bên tham gia và vai trò

Phòng quản trị rủi ro cung cấp dữ liệu tài sản có rủi ro. Phòng tài chính kế toán cung cấp số liệu vốn tự có. Kiểm soát viên đối chiếu và xác nhận kết quả trước khi đưa vào báo cáo.

Chứng từ thường liên quan

Bảng cơ sở tính vốn tự có, bảng phân loại tài sản theo mức rủi ro tín dụng, bảng tổng hợp tài sản có rủi ro hoạt động và tài sản có rủi ro thị trường.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A có vốn tự có hợp lệ là 100 đơn vị và tổng tài sản có rủi ro là 800 đơn vị.

Các bước

  1. Với giả định trên, áp dụng công thức, lấy vốn tự có 100 đơn vị chia cho tổng tài sản có rủi ro 800 đơn vị.
  2. Với giả định trên, nhân kết quả với 100 để chuyển sang dạng tỷ lệ phần trăm.

Kết quả

Với giả định trên, hệ số an toàn vốn là 12,5% qua phép tính, cho thấy mức đệm vốn tương đối thoải mái.

Ghi chú

Đây là số liệu giả định minh hoạ cách áp dụng công thức, không phải số liệu thực tế.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là dữ liệu đầu vào chưa đầy đủ hoặc phân loại tài sản sai mức rủi ro. Biện pháp kiểm soát gồm đối chiếu số liệu giữa các phòng ban, kiểm toán nội bộ định kỳ và sử dụng hệ thống công nghệ để tự động hoá tính toán.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với tỷ lệ vốn cấp một trên tổng tài sản, là chỉ tiêu bổ sung chỉ xét vốn cấp một. Hệ số an toàn vốn tính trên tổng vốn tự có nên phạm vi rộng hơn.

So sánh với Tỷ lệ vốn cấp một trên tổng tài sản

Tiêu chí Công thức tính hệ số an toàn vốn Tỷ lệ vốn cấp một trên tổng tài sản
Bản chất Tính trên tổng vốn tự có gồm cả vốn cấp một và cấp hai Tính riêng trên vốn cấp một
Phạm vi rủi ro Phản ánh mức đệm vốn tổng thể Phản ánh chất lượng vốn lõi
Mức độ nghiêm ngặt Thường có ngưỡng tham chiếu thấp hơn Thường có ngưỡng tham chiếu cao hơn

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Cần chú ý các điểm phổ biến khi áp dụng công thức.

  • Nhầm lẫn vốn tự có hợp lệ với tổng vốn chủ sở hữu kế toán.
  • Lấy tổng tài sản trên bảng cân đối thay cho tài sản có rủi ro đã nhân trọng số.
  • Bỏ qua việc trừ các khoản giảm trừ khi tính vốn tự có.
  • Không đối chiếu giữa các phòng ban trước khi công bố kết quả.

Công thức

Công thức: CAR = (Vốn tự có hợp lệ ÷ Tổng tài sản có rủi ro) × 100

  • CAR: Hệ số an toàn vốn
  • Vốn tự có hợp lệ: Vốn cấp một cộng vốn cấp hai sau các khoản trừ theo quy định
  • Tổng tài sản có rủi ro: Tổng tài sản sau khi áp trọng số rủi ro cho từng nhóm tài sản

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Hệ số an toàn vốn đo lường điều gì?

Đo lường mức đệm vốn của ngân hàng so với tổng tài sản có rủi ro.

Vốn tự có hợp lệ gồm những thành phần nào?

Gồm vốn cấp một và vốn cấp hai sau khi trừ các khoản giảm trừ theo quy định.

Vì sao phải nhân trọng số rủi ro cho tài sản?

Vì mỗi nhóm tài sản có mức rủi ro khác nhau, cần quy đổi về cùng một thước đo.

Công thức này có phải là chỉ tiêu duy nhất không?

Không, đây là một trong các chỉ tiêu an toàn vốn quan trọng, cần kết hợp các chỉ tiêu khác.

Cần kiểm tra gì khi tính sai?

Kiểm tra dữ liệu vốn tự có, trọng số rủi ro và các khoản trừ đã áp dụng.

Khoá học liên quan