Công thức tính vốn AT1 là gì?

Tiếng Anh: Additional Tier 1 Capital Formula

Cập nhật · 6 phút đọc · Huy động vốn

Minh hoạ cho thuật ngữ Công thức tính vốn AT1
Tóm tắt nhanh

Công thức tính vốn AT1 là cách ngân hàng tính giá trị vốn cấp 1 bổ sung theo chuẩn Basel. Vốn này hấp thụ lỗ khi ngân hàng gặp khó khăn. Nắm công thức giúp hiểu cấu trúc an toàn vốn.

Công thức tính vốn AT1 là gì?

Công thức tính vốn AT1 (tiếng Anh là Additional Tier 1 Capital Formula, viết tắt AT1) là công thức xác định giá trị vốn cấp 1 bổ sung của ngân hàng. AT1 là một bộ phận của vốn cấp 1, bên cạnh vốn cấp 1 cốt lõi; các công cụ đủ điều kiện phải đáp ứng tiêu chí về khả năng hấp thụ lỗ và các điều kiện pháp lý, giám sát áp dụng. Công thức giúp cơ quan quản lý và nhà đầu tư so sánh năng lực chống chịu giữa các ngân hàng.

Mục đích và khi nào áp dụng

Mục đích là quy đổi các công cụ vốn phát hành về cùng một thước đo vốn khả dụng. Công thức áp dụng khi ngân hàng tính tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu và công bố trong báo cáo. Ngoài ra, khi phát hành hoặc mua lại công cụ vốn, ngân hàng phải tính lại giá trị AT1 để đánh giá ảnh hưởng.

Các bước thực hiện

Quy trình tính gồm các bước tuần tự từ tập hợp công cụ đến xác định giá trị được công nhận. Các bước cụ thể được trình bày ở khối riêng.

  1. Tập hợp công cụ AT1: Liệt kê cổ phiếu ưu đãi, trái phiếu vốn cấp 1 bổ sung, thặng dư vốn và công cụ đủ điều kiện.
  2. Lọc điều kiện đủ tiêu chuẩn: Kiểm tra điều khoản công cụ về chuyển đổi, hấp thụ lỗ và không hoàn trả bắt buộc.
  3. Xác định tổng công cụ đủ điều kiện: Cộng giá trị ghi sổ các công cụ sau khi đã lọc.
  4. Xác định khoản khấu trừ: Tổng đầu tư chéo và các khoản phải trừ theo quy định.
  5. Tính giá trị AT1: Lấy tổng công cụ đủ điều kiện trừ tổng khoản khấu trừ.
  6. Đối chiếu và phê duyệt: Đối chiếu chứng từ phát hành, duyệt độc lập và lập bảng tính cuối kỳ.

Bên tham gia và vai trò

Phòng tài chính kế toán cung cấp số liệu phát hành và mua lại. Phòng quản trị rủi ro vốn chịu trách nhiệm chạy công thức và đối chiếu. Phòng kiểm toán nội bộ đánh giá tính đầy đủ và tuân thủ cơ sở tính.

Chứng từ thường liên quan

Các chứng từ gồm hợp đồng phát hành cổ phiếu ưu đãi hoặc trái phiếu vốn, quy chế mua lại và danh sách các khoản đã khấu trừ theo quy định.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định được minh hoạ chi tiết ở khối ví dụ.

Tình huống

Giả sử ngân hàng có các công cụ vốn AT1 trong kỳ như sau: các công cụ AT1 đủ điều kiện được giả định có giá trị 2.000 đơn vị và các khoản khấu trừ áp dụng được giả định là 400 đơn vị.

Các bước

  1. Với giả định trên, giá trị công cụ AT1 đủ điều kiện là 2.000 đơn vị.
  2. Với giả định trên, các khoản khấu trừ áp dụng là 400 đơn vị.
  3. Với giả định trên, vốn AT1 được công nhận bằng 2.000 − 400 = 1.600 đơn vị.

Kết quả

Với giả định trên, giá trị AT1 giả định là 1.600 đơn vị; cách xác định thực tế phải theo tiêu chí vốn áp dụng.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là tính sai giá trị được công nhận hoặc bỏ sót khoản khấu trừ. Kiểm soát bằng cách đối chiếu chứng từ phát hành, duyệt độc lập và kiểm toán nội bộ định kỳ.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với công thức tính vốn cấp 1 cốt lõi hoặc vốn cấp 2. Phần phân biệt ở khối riêng giúp tránh đánh đồng.

So sánh với Công thức tính vốn cấp 1 cốt lõi

Tiêu chí Công thức tính vốn AT1 Công thức tính vốn cấp 1 cốt lõi
Bản chất Tính riêng phần vốn cấp 1 bổ sung Tính riêng phần vốn cốt lõi
Công cụ điển hình Cổ phiếu ưu đãi, trái phiếu vốn cấp 1 bổ sung Vốn cổ phần phổ thông và thặng dư vốn
Thứ tự hấp thụ lỗ Hấp thụ lỗ sau cốt lõi nhưng trước cấp 2 Hấp thụ lỗ đầu tiên

So sánh với Công thức tính vốn cấp 2

Tiêu chí Công thức tính vốn AT1 Công thức tính vốn cấp 2
Bản chất Tính riêng phần vốn cấp 1 bổ sung Tính riêng phần vốn cấp 2
Khả năng hấp thụ lỗ Hấp thụ lỗ khi ngân hàng tiếp tục hoạt động Hấp thụ lỗ khi ngân hàng phải thanh lý
Công cụ điển hình Cổ phiếu ưu đãi, trái phiếu vốn cấp 1 bổ sung Trái phiếu kỳ hạn dài có điều khoản cấp 2

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Các điểm cần chú ý được tổng hợp ở khối lưu ý.

  • Tưởng AT1 là vốn chủ sở hữu phổ thông, dẫn đến cộng nhầm vào vốn cấp 1 cốt lõi.
  • Bỏ sót khoản đầu tư chéo khi tính khấu trừ.
  • Tính trên mệnh giá mà quên điều kiện đủ tiêu chuẩn của công cụ.
  • Nhầm thứ tự hấp thụ lỗ giữa AT1 và vốn cấp 2.

Công thức

Công thức: Vốn AT1 được công nhận = Giá trị công cụ AT1 đủ điều kiện - Các khoản khấu trừ áp dụng

  • Công cụ AT1 đủ điều kiện: công cụ vốn đáp ứng tiêu chí áp dụng và được phép tính vào AT1
  • Trái phiếu vốn cấp 1 bổ sung: trái phiếu vốn phát hành đủ điều kiện AT1
  • Thặng dư vốn: phần vốn phát hành vượt mệnh giá và các công cụ đủ điều kiện khác
  • Khấu trừ: các khoản theo quy định phải trừ ra khỏi vốn AT1

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Công thức tính vốn AT1 gồm những thành phần nào?

Gồm tổng công cụ đủ điều kiện trừ đi các khoản khấu trừ theo quy định.

Vì sao phải khấu trừ khoản đầu tư chéo?

Vì đó là vốn tự ngân hàng tài trợ cho chính mình, không hấp thụ lỗ thật.

AT1 có khác gì vốn cấp 2?

AT1 hấp thụ lỗ khi ngân hàng còn hoạt động, vốn cấp 2 chỉ hấp thụ khi thanh lý.

Có thể tính AT1 thủ công không?

Có, nhưng cần đối chiếu chứng từ phát hành và danh sách khấu trừ.

Kết quả AT1 dùng để làm gì?

Làm đầu vào để tính tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu.