Hệ số đòn bẩy là gì?

Tiếng Anh: Leverage Ratio

Cập nhật · 5 phút đọc · Huy động vốn

Minh hoạ cho thuật ngữ Hệ số đòn bẩy
Tóm tắt nhanh

Hệ số đòn bẩy trong ngân hàng là chỉ tiêu so sánh vốn tự có với tổng tài sản có mức độ rủi ro, phản ánh mức độ sử dụng vốn chủ sở hữu để hỗ trợ hoạt động cho vay và đầu tư.

Hệ số đòn bẩy là gì?

Hệ số đòn bẩy (tiếng Anh là Leverage Ratio) là chỉ tiêu đo lường mức độ sử dụng vốn tự có của ngân hàng so với tổng tài sản. Vốn tự có càng ít so với tài sản thì đòn bẩy càng cao.

Mục đích và khi nào áp dụng

Chỉ tiêu này được sử dụng khi cơ quan quản lý giám sát mức độ an toàn vốn và khi ngân hàng tự đánh giá khả năng chịu đựng tổn thất. Nhà đầu tư cũng theo dõi chỉ tiêu này để so sánh mức độ rủi ro giữa các ngân hàng.

Các bước thực hiện

Quy trình tính toán và sử dụng chỉ tiêu gồm các bước nêu ở phần chi tiết.

  1. Thu thập số liệu: Lấy vốn tự có và tổng tài sản từ báo cáo tài chính.
  2. Tính toán: Chia vốn tự có cho tổng tài sản để ra hệ số.
  3. So sánh và đánh giá: Đối chiếu với giới hạn nội bộ và chuẩn quản lý.
  4. Báo cáo: Trình ban lãnh đạo và bộ phận liên quan theo chu kỳ.
  5. Kiểm soát: Điều chỉnh cơ cấu tài sản hoặc bổ sung vốn nếu cần.

Bên tham gia và vai trò

Phòng tài chính kế toán cung cấp số liệu vốn và tài sản. Phòng quản trị rủi ro phân tích và báo cáo chỉ tiêu. Ban lãnh đạo ra quyết định dựa trên kết quả giám sát.

Chứng từ thường liên quan

Báo cáo tài chính, báo cáo quản trị rủi ro và báo cáo an toàn vốn theo chu kỳ.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ được nêu ở phần ví dụ.

Tình huống

Giả sử ngân hàng thương mại có vốn tự có là 100 tỷ đồng và tổng tài sản là 1.000 tỷ đồng.

Các bước

  1. Với giả định trên, hệ số đòn bẩy = 100 tỷ ÷ 1.000 tỷ = 0,1 hay 10%.
  2. Với giả định trên, nếu tổng tài sản tăng lên 1.250 tỷ đồng mà vốn tự có giữ nguyên, hệ số đòn bẩy mới = 100 tỷ ÷ 1.250 tỷ = 0,08 hay 8%.

Kết quả

Với giả định trên, hệ số càng nhỏ thì đòn bẩy càng thấp và mức độ an toàn vốn càng cao.

Rủi ro và kiểm soát

Đòn bẩy cao đồng nghĩa với tổn thất nhỏ trên tài sản có thể làm cạn kiệt vốn tự có. Kiểm soát bằng giới hạn đòn bẩy tối đa và báo cáo định kỳ.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với hệ số an toàn vốn tối thiểu theo cách tính dựa trên tài sản có rủi ro.

So sánh với Hệ số an toàn vốn tối thiểu

Tiêu chí Hệ số đòn bẩy Hệ số an toàn vốn tối thiểu
Cơ sở tính Dựa trên tổng tài sản Dựa trên tài sản có rủi ro
Mục đích Đo mức độ đòn bẩy tổng thể Đo khả năng hấp thụ tổn thất theo rủi ro

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi sử dụng chỉ tiêu.

Khi diễn giải chỉ tiêu, cần xác định rõ tử số, mẫu số và phạm vi tài sản được tính theo phương pháp đang áp dụng. Các tỷ lệ phục vụ mục đích quản trị khác nhau không thể hoán đổi cho nhau chỉ vì cùng phản ánh quan hệ giữa vốn và tài sản. Nên so sánh theo cùng kỳ, cùng định nghĩa và cùng phạm vi hợp nhất.

  • Nhầm hệ số đòn bẩy với hệ số an toàn vốn tối thiểu.
  • Cho rằng đòn bẩy cao luôn xấu mà không xét tới loại tài sản.
  • Bỏ qua ảnh hưởng của tài sản ngoại bảng khi đánh giá.
  • Chỉ nhìn một kỳ mà không so sánh theo chuỗi thời gian.

Công thức

Công thức: Hệ số đòn bẩy = Vốn tự có ÷ Tổng tài sản

  • Vốn tự có: vốn chủ sở hữu và các khoản tương đương
  • Tổng tài sản: tổng giá trị tài sản có trên báo cáo tài chính

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Hệ số đòn bẩy là gì?

Là chỉ tiêu so sánh vốn tự có với tổng tài sản của ngân hàng.

Vì sao cần theo dõi chỉ tiêu này?

Vì nó phản ánh mức độ rủi ro khi ngân hàng mở rộng tín dụng bằng vốn vay.

Đòn bẩy cao hay thấp tốt hơn?

Đòn bẩy thấp thường an toàn hơn nhưng có thể giảm sinh lời.

Khác gì với hệ số an toàn vốn?

Hệ số đòn bẩy tính trên tổng tài sản, còn hệ số an toàn vốn tính trên tài sản có rủi ro.

Ai dùng chỉ tiêu này?

Cơ quan quản lý, nhà đầu tư và ban lãnh đạo ngân hàng.

Khoá học liên quan