Kiến trúc vi dịch vụ là gì?

Tiếng Anh: Microservices architecture

Cập nhật · 5 phút đọc · Ngân hàng số & Fintech

Minh hoạ cho thuật ngữ Kiến trúc vi dịch vụ
Tóm tắt nhanh

Kiến trúc vi dịch vụ là cách thiết kế hệ thống phần mềm trong đó ứng dụng được chia thành nhiều dịch vụ nhỏ, chạy độc lập và giao tiếp qua giao diện lập trình. Trong ngân hàng số, cách thiết kế này giúp triển khai nhanh tính năng mới và dễ mở rộng từng phần.

Kiến trúc vi dịch vụ là gì?

Kiến trúc vi dịch vụ (tiếng Anh là Microservices architecture) là kiểu thiết kế trong đó một hệ thống lớn được tách thành nhiều dịch vụ nhỏ, mỗi dịch vụ đảm nhận một chức năng nghiệp vụ và có thể vận hành, nâng cấp độc lập. Các dịch vụ trao đổi dữ liệu với nhau qua giao diện lập trình ứng dụng.

Đặc điểm chính

Mỗi dịch vụ có vòng đời và cơ sở dữ liệu riêng, có thể dùng công nghệ khác nhau phù hợp chức năng. Lỗi của một dịch vụ được giới hạn trong phạm vi đó thay vì lan toàn hệ thống. Đội ngũ kỹ thuật có thể triển khai tính năng mới mà không cần dừng cả hệ thống.

Cách hoạt động

Các dịch vụ được đóng gói thành đơn vị chạy độc lập, giao tiếp thông qua giao diện lập trình chuẩn hoá. Hạ tầng vận hành có thể tự động cấp phát thêm tài nguyên cho từng dịch vụ khi lượng truy cập tăng. Việc giám sát và xử lý sự cố được thực hiện ở cấp từng dịch vụ.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Trong ngân hàng số, kiến trúc này giúp tách bạch các chức năng như xác thực người dùng, thanh toán, quản lý tài khoản và báo cáo. Khi một dịch vụ gặp sự cố, phần còn lại vẫn hoạt động, giúp giảm thời gian gián đoạn. Các đội ngũ phát triển có thể đẩy tính năng mới ra thị trường nhanh hơn.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách các dịch vụ phối hợp.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A xây dựng ứng dụng ngân hàng số gồm bốn dịch vụ: xác thực, thanh toán, số dư tài khoản và thông báo.

Các bước

  1. Với giả định trên, khi khách hàng Lan chuyển tiền, dịch vụ xác thực xác minh danh tính, dịch vụ số dư kiểm tra tài khoản và dịch vụ thanh toán ghi nhận giao dịch.
  2. Với giả định trên, dịch vụ thông báo gửi tin nhắn xác nhận cho Lan và hoạt động độc lập với ba dịch vụ còn lại.

Kết quả

Với giả định trên, nếu dịch vụ thông báo tạm dừng thì chức năng chuyển tiền vẫn được ghi nhận bình thường; lỗi được giới hạn trong phạm vi một dịch vụ.

Ghi chú

Các dịch vụ giao tiếp qua giao diện lập trình nội bộ do Ngân hàng A quy ước.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Kiến trúc vi dịch vụ dễ bị nhầm với kiến trúc nguyên khối và với giao diện lập trình ứng dụng.

So sánh với Kiến trúc nguyên khối

Tiêu chí Kiến trúc vi dịch vụ Kiến trúc nguyên khối
Đơn vị triển khai Nhiều dịch vụ nhỏ độc lập Một khối phần mềm duy nhất
Cách mở rộng Mở rộng theo từng dịch vụ Thường phải mở rộng toàn bộ

So sánh với Giao diện lập trình ứng dụng

Tiêu chí Kiến trúc vi dịch vụ Giao diện lập trình ứng dụng
Bản chất Một kiểu thiết kế hệ thống Cách hai phần mềm trao đổi dữ liệu
Vai trò Dịch vụ giao tiếp với nhau qua giao diện lập trình Là công cụ giao tiếp, không phải kiến trúc

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi áp dụng mô hình này.

  • Nhầm vi dịch vụ với giao diện lập trình ứng dụng vì chúng thường đi cùng nhau.
  • Nghĩ rằng mọi hệ thống ngân hàng đều nên chuyển sang vi dịch vụ, kể cả khi quy mô còn nhỏ.
  • Quên chi phí vận hành nhiều dịch vụ như giám sát, ghi log, bảo mật giao tiếp.
  • Tách dịch vụ quá nhỏ dẫn đến khó kiểm soát và tăng độ trễ xử lý.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Kiến trúc vi dịch vụ khác nguyên khối ở điểm nào?

Vi dịch vụ chia thành nhiều dịch vụ nhỏ vận hành độc lập, còn nguyên khối gom toàn bộ vào một khối phần mềm.

Vì sao ngân hàng số hay chọn vi dịch vụ?

Vì cần triển khai tính năng mới nhanh, mở rộng từng phần và hạn chế ảnh hưởng khi một dịch vụ gặp sự cố.

Giao diện lập trình ứng dụng có phải là vi dịch vụ không?

Không, giao diện lập trình là cách hai phần mềm trao đổi dữ liệu, còn vi dịch vụ là kiểu thiết kế hệ thống.

Một dịch vụ nhỏ có thể dùng công nghệ khác các dịch vụ khác không?

Được, mỗi dịch vụ có thể dùng ngôn ngữ và cơ sở dữ liệu phù hợp chức năng của mình.