Mức chấp nhận rủi ro là gì?
Tiếng Anh: Risk tolerance
Mức chấp nhận rủi ro là giới hạn về mức độ rủi ro mà một tổ chức hay cá nhân sẵn sàng gánh chịu khi theo đuổi mục tiêu tài chính. Khái niệm này làm cơ sở để thiết kế khung quản trị rủi ro và phân bổ vốn trong ngân hàng.
Mức chấp nhận rủi ro là gì?
Mức chấp nhận rủi ro (tiếng Anh là Risk tolerance) là giới hạn mà một chủ thể sẵn sàng chấp nhận mức biến động hay tổn thất khi theo đuổi mục tiêu tài chính, trước khi cần điều chỉnh chiến lược hoặc phân bổ vốn. Khái niệm này nằm trong nhóm quản trị rủi ro và thường được hội đồng quản trị hoặc ban điều hành phê duyệt thành văn bản.
Đặc điểm chính
Mức chấp nhận rủi ro phản ánh khả năng gánh chịu tổn thất của tổ chức, chứ không phải khả năng chịu đựng tối đa. Nó được biểu hiện qua ngưỡng định lượng cho từng loại rủi ro và kèm theo hành động ứng phó khi vượt ngưỡng. Mức này cần được rà soát khi chiến lược kinh doanh, cơ cấu vốn hoặc môi trường pháp lý thay đổi.
Cách hoạt động
Ngân hàng xác định mục tiêu kinh doanh và đo lường khả năng chịu đựng tài chính. Dựa trên đó, hội đồng quản trị phê duyệt mức chấp nhận cho từng loại rủi ro như tín dụng, thị trường, thanh khoản và vận hành. Khi chỉ số rủi ro thực tế vượt ngưỡng, bộ phận quản trị rủi ro sẽ cảnh báo và đề xuất phương án xử lý.
Vai trò trong hoạt động ngân hàng
Mức chấp nhận rủi ro là đầu vào cho việc xây dựng chính sách cấp tín dụng, hạn mức giao dịch và cơ cấu danh mục đầu tư. Trên góc độ khách hàng, mức chấp nhận rủi ro giúp tư vấn viên đề xuất sản phẩm phù hợp với khẩu vị của từng người.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách một ngân hàng vận dụng mức chấp nhận rủi ro.
Tình huống
Giả sử ngân hàng đặt mức chấp nhận rủi ro tín dụng là tỷ lệ nợ xấu không vượt quá ngưỡng đã phê duyệt. Hiện tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng đang ở mức rất thấp so với ngưỡng.
Các bước
- Với giả định trên, ngân hàng phân bổ thêm hạn mức tín dụng cho phân khúc bán lẻ vì vẫn còn dư địa so với mức chấp nhận.
- Với giả định trên, khi tỷ lệ nợ xấu tiệm cận ngưỡng, bộ phận quản trị rủi ro sẽ đề xuất siết chặt tiêu chuẩn cho vay.
Kết quả
Với giả định trên, mức chấp nhận rủi ro giúp ngân hàng cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng và an toàn vốn.
Ghi chú
Mọi số liệu trong ví dụ chỉ mang tính giả định để minh hoạ.
Phân biệt với khái niệm gần giống
Mức chấp nhận rủi ro thường bị nhầm với khẩu vị rủi ro và năng lực chịu rủi ro.
So sánh với Khẩu vị rủi ro
| Tiêu chí | Mức chấp nhận rủi ro | Khẩu vị rủi ro |
|---|---|---|
| Bản chất | Ngưỡng tổn thất được phê duyệt bằng văn bản | Mức độ sẵn sàng gánh chịu biến động |
| Phạm vi áp dụng | Toàn ngân hàng hoặc từng đơn vị | Thường gắn với cá nhân hoặc danh mục |
So sánh với Năng lực chịu rủi ro
| Tiêu chí | Mức chấp nhận rủi ro | Năng lực chịu rủi ro |
|---|---|---|
| Cơ sở xác định | Đánh đổi giữa mục tiêu và rủi ro | Dựa trên vốn, dòng tiền và tài sản có thể huy động |
| Mục đích | Định hướng hành vi ra quyết định | Giới hạn tối đa có thể chịu trước khi mục tiêu bị đe doạ |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần nhớ khi áp dụng khái niệm này.
- Nhầm mức chấp nhận rủi ro với năng lực chịu rủi ro dẫn đến đặt ngưỡng quá cao hoặc quá thấp.
- Cố định mức chấp nhận rủi ro trong thời gian dài mà không rà soát khi chiến lược thay đổi.
- Chỉ thiết lập ngưỡng định lượng mà chưa gắn với hành động ứng phó khi vượt ngưỡng.
- Đánh đồng mức chấp nhận của tổ chức với khẩu vị của cá nhân lãnh đạo.
- Không phân biệt giữa các loại rủi ro khác nhau khi áp dụng cùng một ngưỡng.
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Mức chấp nhận rủi ro khác năng lực chịu rủi ro thế nào?
Mức chấp nhận là ngưỡng chủ động đặt ra còn năng lực là giới hạn tối đa mà tổ chức có thể chịu được.
Ai phê duyệt mức chấp nhận rủi ro trong ngân hàng?
Thông thường hội đồng quản trị phê duyệt, ban điều hành triển khai và bộ phận quản trị rủi ro giám sát.
Có cần rà soát mức chấp nhận rủi ro định kỳ không?
Có, nhất là khi chiến lược kinh doanh, cơ cấu vốn hoặc môi trường pháp lý thay đổi.
Mức chấp nhận rủi ro có áp dụng cho từng khách hàng không?
Ở góc độ khách hàng, tư vấn viên dùng khái niệm tương đương để đề xuất sản phẩm phù hợp khẩu vị.
Khi vượt mức chấp nhận rủi ro thì xử lý ra sao?
Bộ phận quản trị rủi ro cảnh báo và đề xuất điều chỉnh hạn mức hoặc siết chặt tiêu chuẩn.