Ngân hàng hoàn trả là gì?

Tiếng Anh: Reimbursing Bank

Cập nhật · 6 phút đọc · Thanh toán quốc tế

Minh hoạ cho thuật ngữ Ngân hàng hoàn trả
Tóm tắt nhanh

Ngân hàng hoàn trả là ngân hàng được chỉ định để hoàn trả tiền cho ngân hàng phát hành thư tín dụng trong thanh toán quốc tế. Vai trò này giúp quy trình thanh toán diễn ra nhanh và giảm rủi ro chuyển tiền xuyên biên giới.

Ngân hàng hoàn trả là gì?

Ngân hàng hoàn trả (tiếng Anh là Reimbursing Bank) là ngân hàng được ngân hàng phát hành thư tín dụng chỉ định để thực hiện việc hoàn trả tiền cho ngân hàng thanh toán hoặc ngân hàng xác nhận sau khi các bên này đã thanh toán cho người thụ hưởng. Ngân hàng hoàn trả thường nằm tại quốc gia của người thụ hưởng hoặc tại một trung tâm tài chính quốc tế để thuận tiện cho việc nhận và chuyển ngoại tệ.

Mục đích và khi nào áp dụng

Vai trò ngân hàng hoàn trả được sử dụng khi thư tín dụng quy định cho phép ngân hàng thanh toán hoặc ngân hàng xác nhận được quyền yêu cầu một ngân hàng khác hoàn trả số tiền đã trả. Mục đích chính là tạo thuận lợi cho dòng tiền, giảm chi phí chuyển tiền xuyên biên giới và hỗ trợ thanh toán nhanh cho người bán.

Các bước thực hiện

Quy trình liên quan đến ngân hàng hoàn trả gồm các bước sau.

  1. Chỉ định: Ngân hàng phát hành ghi tên ngân hàng hoàn trả trong thư tín dụng.
  2. Thanh toán: Ngân hàng thanh toán hoặc ngân hàng xác nhận trả tiền cho người thụ hưởng.
  3. Yêu cầu hoàn trả: Ngân hàng đã thanh toán gửi yêu cầu hoàn trả kèm chứng từ cho ngân hàng hoàn trả.
  4. Kiểm tra: Ngân hàng hoàn trả đối chiếu điều khoản hoàn trả và tính hợp lệ của yêu cầu.
  5. Hoàn trả: Ngân hàng hoàn trả chuyển tiền và ghi nợ tài khoản ngân hàng phát hành hoặc yêu cầu hoàn trả lại.
  6. Theo dõi: Ngân hàng phát hành hoàn trả cuối cùng cho ngân hàng hoàn trả theo thoả thuận.

Bên tham gia và vai trò

Các bên gồm ngân hàng phát hành, ngân hàng thanh toán, ngân hàng xác nhận, ngân hàng hoàn trả và người thụ hưởng. Mỗi bên giữ một vai trò riêng trong chuỗi thanh toán.

Chứng từ thường liên quan

Thư tín dụng gốc, sửa đổi thư tín dụng có nêu tên ngân hàng hoàn trả, điện yêu cầu hoàn trả và bộ chứng từ theo quy định của thư tín dụng.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ được nêu ở khối ví dụ.

Tình huống

Giả sử ngân hàng phát hành thư tín dụng và chỉ định ngân hàng đối ứng làm ngân hàng hoàn trả. Người thụ hưởng ở nước ngoài giao hàng và nhờ ngân hàng thanh toán thanh toán.

Các bước

  1. Với giả định trên, ngân hàng thanh toán kiểm tra bộ chứng từ và thanh toán cho người thụ hưởng.
  2. Với giả định trên, ngân hàng thanh toán gửi yêu cầu hoàn trả kèm chứng từ theo quy định cho ngân hàng đối ứng.
  3. Với giả định trên, ngân hàng đối ứng kiểm tra điện yêu cầu hoàn trả và chuyển tiền cho ngân hàng thanh toán.
  4. Với giả định trên, ngân hàng đối ứng ghi nợ tài khoản đã thoả thuận với ngân hàng hoặc yêu cầu ngân hàng hoàn trả lại.

Kết quả

Với giả định trên, người thụ hưởng được thanh toán nhanh, ngân hàng thanh toán được hoàn tiền và ngân hàng chịu trách nhiệm hoàn trả cuối cùng.

Ghi chú

Ngân hàng hoàn trả chỉ hoàn trả khi chứng từ và điều khoản hoàn trả phù hợp với thư tín dụng.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là ngân hàng hoàn trả thanh toán nhưng ngân hàng phát hành từ chối hoàn trả vì chứng từ không phù hợp. Kiểm soát bằng cách đối chiếu điều khoản hoàn trả trong thư tín dụng, xác nhận trước với ngân hàng hoàn trả và lưu giữ điện xác nhận hoàn trả.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm giữa ngân hàng hoàn trả với ngân hàng xác nhận và ngân hàng thanh toán. Phần phân biệt chi tiết được nêu ở khối phân biệt.

So sánh với Ngân hàng xác nhận

Tiêu chí Ngân hàng hoàn trả Ngân hàng xác nhận
Bản chất Hoàn trả tiền cho ngân hàng thanh toán hoặc ngân hàng xác nhận Cam kết thanh toán thay ngân hàng phát hành
Thời điểm tham gia Sau khi ngân hàng thanh toán đã trả tiền Ngay khi thư tín dụng được xác nhận
Trách nhiệm với người thụ hưởng Không trực tiếp Có nghĩa vụ thanh toán

So sánh với Ngân hàng thanh toán

Tiêu chí Ngân hàng hoàn trả Ngân hàng thanh toán
Bản chất Hoàn trả tiền cho ngân hàng thanh toán theo uỷ quyền Trực tiếp kiểm tra chứng từ và trả tiền cho người thụ hưởng
Thời điểm tham gia Sau khi nhận yêu cầu hoàn trả Khi nhận bộ chứng từ từ người thụ hưởng
Quan hệ với ngân hàng phát hành Có thể được chỉ định sẵn trong thư tín dụng Được thư tín dụng chỉ định hoặc được tự do lựa chọn

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý được liệt kê ở khối lưu ý.

  • Nhầm ngân hàng hoàn trả với ngân hàng xác nhận vì cùng là ngân hàng thứ ba.
  • Cho rằng ngân hàng hoàn trả tự động nhận yêu cầu mà không cần thoả thuận trước.
  • Không kiểm tra điều khoản hoàn trả trong thư tín dụng dẫn đến bị từ chối.
  • Không phân biệt giữa hoàn trả theo thoả thuận song phương và hoàn trả theo cơ chế ngân hàng đại lý.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Ngân hàng hoàn trả có bắt buộc phải có không?

Không bắt buộc, chỉ xuất hiện khi thư tín dụng có quy định cho phép hoàn trả.

Vì sao cần ngân hàng hoàn trả?

Để tạo thuận lợi cho dòng tiền và giảm chi phí chuyển tiền xuyên biên giới.

Ngân hàng hoàn trả có chịu rủi ro không?

Có, rủi ro khi ngân hàng phát hành từ chối hoàn trả vì chứng từ không phù hợp.

Ngân hàng hoàn trả khác ngân hàng xác nhận thế nào?

Ngân hàng hoàn trả chỉ hoàn tiền, còn ngân hàng xác nhận cam kết thanh toán thay ngân hàng phát hành.

Có thể thay đổi ngân hàng hoàn trả sau khi phát hành thư tín dụng không?

Có thể, thông qua sửa đổi thư tín dụng có sự chấp thuận của các bên liên quan.

Khoá học liên quan