Người ký phát là gì?

Tiếng Anh: Drawer

Cập nhật · 6 phút đọc · Thanh toán quốc tế

Minh hoạ cho thuật ngữ Người ký phát
Tóm tắt nhanh

Người ký phát là chủ thể lập và ký phát hành hối phiếu, ra lệnh thanh toán cho người thụ hưởng thông qua ngân hàng hoặc bên được chỉ định. Khái niệm này giúp xác định rõ ai là bên khởi tạo công cụ thanh toán trong giao dịch thương mại quốc tế.

Người ký phát là gì?

Người ký phát (tiếng Anh là Drawer) là người lập và ký phát hành hối phiếu, đồng thời ra lệnh cho ngân hàng hoặc bên được chỉ định thanh toán một số tiền nhất định cho người thụ hưởng vào ngày đến hạn. Trong thanh toán quốc tế, người ký phát thường là bên mua, nhà nhập khẩu hoặc bên ủy thác nhập khẩu vì đây là chủ thể cần thực hiện nghĩa vụ trả tiền cho đối tác nước ngoài.

Mục đích và khi nào áp dụng

Khái niệm người ký phát được áp dụng trong các giao dịch thanh toán quốc tế sử dụng hối phiếu như một công cụ thanh toán hoặc đòi nợ. Nhờ xác định rõ người ký phát, các bên liên quan biết được ai chịu trách nhiệm khởi tạo công cụ và ai phải bảo đảm nghĩa vụ thanh toán khi hối phiếu đáo hạn. Việc ghi nhận vai trò này cũng giúp ngân hàng phục vụ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ thanh toán.

Các bước thực hiện

Quy trình liên quan đến người ký phát trong việc lập hối phiếu gồm các bước cơ bản sau.

  1. Xác định nhu cầu: Bên có nghĩa vụ thanh toán xác định cần dùng hối phiếu theo thỏa thuận mua bán.
  2. Lập hối phiếu: Người ký phát soạn hối phiếu ghi rõ số tiền, ngày đến hạn, người bị đòi tiền và người thụ hưởng.
  3. Ký phát hành: Người ký phát ký tên lên hối phiếu và chuyển cho người thụ hưởng hoặc ngân hàng.
  4. Thanh toán: Khi đến hạn, ngân hàng hoặc bên được chỉ định thanh toán cho người thụ hưởng theo lệnh của người ký phát.

Bên tham gia và vai trò

Các bên chính gồm người ký phát, người bị đòi tiền và người thụ hưởng. Ngân hàng phục vụ thanh toán hoặc ngân hàng của người ký phát đóng vai trò trung gian xử lý lệnh thanh toán.

Chứng từ thường liên quan

Hối phiếu gốc, hợp đồng mua bán ngoại thương, hóa đơn thương mại và các chứng từ vận tải liên quan đến giao dịch.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh họa cho việc người ký phát lập và sử dụng hối phiếu trong thanh toán quốc tế.

Tình huống

Giả sử An là nhà nhập khẩu tại Việt Nam cần thanh toán cho nhà cung cấp Bình ở nước ngoài.

Các bước

  1. Với giả định trên, An là người ký phát lập hối phiếu yêu cầu một ngân hàng tại nước ngoài thanh toán cho Bình.
  2. Với giả định trên, hối phiếu ghi rõ người ký phát là An, người bị đòi tiền là ngân hàng được chỉ định và người thụ hưởng là Bình.
  3. Với giả định trên, Bình xuất trình hối phiếu đến ngân hàng được chỉ định để nhận tiền khi đến hạn.

Kết quả

Với giả định trên, ngân hàng thanh toán theo lệnh của người ký phát là An.

Ghi chú

Ví dụ phục vụ giải thích khái niệm, các bước và số liệu mang tính minh họa.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro phổ biến gồm ký phát hành hối phiếu không đúng thỏa thuận hoặc sai thông tin bên liên quan. Kiểm soát bằng cách đối chiếu hối phiếu với hợp đồng ngoại thương và xác nhận chữ ký của người ký phát với mẫu đã đăng ký tại ngân hàng.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với người thụ hưởng vì cả hai đều liên quan đến hối phiếu nhưng đảm nhận vai trò ngược nhau.

So sánh với Người thụ hưởng

Tiêu chí Người ký phát Người thụ hưởng
Vai trò Lập và ký phát hành hối phiếu, ra lệnh thanh toán Bên nhận tiền thanh toán theo hối phiếu
Quyền hành động Chỉ định người bị đòi tiền và ngân hàng thanh toán Xuất trình hối phiếu để yêu cầu thanh toán
Trong giao dịch Thường là bên mua, nhà nhập khẩu Thường là bên bán, nhà xuất khẩu

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý khi xác định và làm việc với người ký phát trong thực tế.

  • Nhầm người ký phát với người thụ hưởng vì cả hai đều có tên trên hối phiếu.
  • Cho rằng người ký phát luôn phải là ngân hàng mà có thể là bất kỳ chủ thể nào lập hối phiếu.
  • Không kiểm tra chữ ký của người ký phát với mẫu đăng ký trước khi chấp nhận hối phiếu.
  • Nghĩ rằng quy định về người ký phát đến từ UCP, trong khi khái niệm này được quy định bởi pháp luật về công cụ chuyển nhượng tại Việt Nam.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Người ký phát là ai?

Là người lập và ký phát hành hối phiếu, ra lệnh thanh toán cho người thụ hưởng thông qua ngân hàng hoặc bên được chỉ định.

Người ký phát có phải là người bán không?

Không, trong thanh toán quốc tế người ký phát thường là bên mua, nhà nhập khẩu hoặc bên ủy thác nhập khẩu vì họ cần thực hiện nghĩa vụ trả tiền.

Quy định về người ký phát đến từ đâu?

Khái niệm người ký phát được quy định bởi Luật Các công cụ chuyển nhượng tại Việt Nam, không phải từ UCP.

Người ký phát và người thụ hưởng khác nhau thế nào?

Người ký phát là người lập hối phiếu và ra lệnh thanh toán, còn người thụ hưởng là người nhận tiền theo hối phiếu.

Khoá học liên quan