Quy chế kiểm toán nội bộ là gì?

Tiếng Anh: Internal Audit Charter · Viết tắt: QCTKTNB

Cập nhật · 5 phút đọc · Kiểm toán nội bộ ngân hàng

Minh hoạ cho thuật ngữ Quy chế kiểm toán nội bộ
Tóm tắt nhanh

Quy chế kiểm toán nội bộ là văn bản chính thức quy định mục tiêu, phạm vi, quyền hạn và trách nhiệm của hoạt động kiểm toán nội bộ trong ngân hàng. Văn bản này giúp bảo đảm tính độc lập, khách quan của kiểm toán nội bộ và là cơ sở để hội đồng quản trị giám sát.

Quy chế kiểm toán nội bộ là gì?

Quy chế kiểm toán nội bộ (tiếng Anh là Internal Audit Charter, viết tắt QCTKTNB) là văn bản do hội đồng quản trị hoặc cấp có thẩm quyền ban hành, nhằm xác lập vị trí, chức năng, quyền hạn và trách nhiệm của kiểm toán nội bộ trong ngân hàng. Văn bản này là nền tảng pháp lý nội bộ để bộ phận kiểm toán nội bộ thực thi nhiệm vụ một cách độc lập.

Mục đích và khi nào áp dụng

Quy chế được ban hành nhằm chuẩn hoá hoạt động kiểm toán nội bộ, làm rõ mối quan hệ giữa kiểm toán nội bộ với hội đồng quản trị và ban điều hành. Văn bản áp dụng xuyên suốt khi thành lập, vận hành và đánh giá lại hoạt động kiểm toán nội bộ của ngân hàng.

Các bước thực hiện

Quy trình xây dựng và áp dụng quy chế được mô tả chi tiết ở phần sau.

  1. Khởi xướng: Hội đồng quản trị hoặc uỷ ban kiểm toán đề nghị xây dựng quy chế.
  2. Soạn thảo: Trưởng kiểm toán nội bộ dự thảo dựa trên chuẩn mực và thực tiễn ngân hàng.
  3. Tham vấn: Lấy ý kiến ban điều hành và các đơn vị liên quan.
  4. Phê duyệt: Hội đồng quản trị thông qua và ban hành.
  5. Phổ biến: Gửi đến các đơn vị và đưa vào hệ thống văn bản nội bộ.
  6. Rà soát: Định kỳ xem xét và cập nhật khi có thay đổi.

Bên tham gia và vai trò

Hội đồng quản trị hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt quy chế. Ban điều hành cung cấp thông tin và tạo điều kiện để kiểm toán nội bộ hoạt động. Trưởng kiểm toán nội bộ chịu trách nhiệm vận hành theo quy chế.

Chứng từ thường liên quan

Dự thảo quy chế, biên bản phê duyệt, quyết định ban hành và các phụ lục mô tả phạm vi hoạt động là những tài liệu thường đi kèm.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định được trình bày chi tiết ở phần sau.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A xây dựng quy chế kiểm toán nội bộ áp dụng cho toàn hệ thống.

Các bước

  1. Với giả định trên, hội đồng quản trị phê duyệt dự thảo và ban hành văn bản.
  2. Với giả định trên, trưởng kiểm toán nội bộ căn cứ quy chế để xây dựng kế hoạch kiểm toán hằng năm.

Kết quả

Với giả định trên, các cuộc kiểm toán được thực hiện trên cơ sở phạm vi và quyền hạn đã được công nhận.

Ghi chú

Quy chế cần được rà soát khi cơ cấu tổ chức hoặc chiến lược ngân hàng có thay đổi lớn.

Rủi ro và kiểm soát

Quy chế thiếu rõ ràng sẽ làm giảm tính độc lập của kiểm toán nội bộ. Việc rà soát định kỳ và phê duyệt lại khi có thay đổi về mô hình quản trị giúp kiểm soát rủi ro này.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với quy trình kiểm toán nội bộ, vốn là chuỗi bước thực hiện một cuộc kiểm toán cụ thể.

So sánh với Quy trình kiểm toán nội bộ

Tiêu chí Quy chế kiểm toán nội bộ Quy trình kiểm toán nội bộ
Bản chất Văn bản chính thức về vai trò, quyền hạn Chuỗi bước thực hiện một cuộc kiểm toán
Mục đích Khung nền tảng cho hoạt động kiểm toán Hướng dẫn thao tác kiểm tra cụ thể
Thời điểm ban hành Khi thành lập hoặc tái cấu trúc bộ phận Trước mỗi cuộc kiểm toán

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Các điểm cần lưu ý được nêu ở phần cuối bài.

  • Nhầm quy chế với quy trình kiểm toán cụ thể.
  • Ban hành một lần rồi không cập nhật khi tổ chức thay đổi.
  • Không ghi rõ quyền tiếp cận thông tin của kiểm toán nội bộ.
  • Không quy định cơ chế báo cáo lên hội đồng quản trị.
  • Coi quy chế chỉ mang tính hình thức, không gắn với giám sát thực tế.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Quy chế kiểm toán nội bộ do ai ban hành?

Hội đồng quản trị hoặc cấp có thẩm quyền của ngân hàng ban hành.

Quy chế khác quy trình kiểm toán ở điểm nào?

Quy chế là văn bản khung, quy trình là chuỗi bước thực hiện kiểm toán.

Khi nào cần sửa đổi quy chế?

Khi mô hình quản trị, chiến lược hoặc quy định pháp luật thay đổi.

Quy chế có bắt buộc không?

Là văn bản nền tảng nội bộ cần có để kiểm toán nội bộ hoạt động độc lập.

Khoá học liên quan