Tài chính bao trùm là gì?

Tiếng Anh: Financial Inclusion

Cập nhật · 5 phút đọc · Nghiệp vụ tín dụng

Minh hoạ cho thuật ngữ Tài chính bao trùm
Tóm tắt nhanh

Tài chính bao trùm là hướng tiếp cận nhằm đưa các dịch vụ tài chính đến mọi đối tượng trong xã hội, đặc biệt người chưa tiếp cận được. Khái niệm giúp ngân hàng mở rộng khách hàng và hạn chế tình trạng tín dụng phi chính thức.

Tài chính bao trùm là gì?

Tài chính bao trùm (tiếng Anh là Financial Inclusion) là hướng tiếp cận của ngân hàng và các đơn vị cung ứng dịch vụ tài chính, hướng đến đưa sản phẩm tài chính đến mọi tầng lớp dân cư, trong đó ưu tiên nhóm chưa tiếp cận được dịch vụ. Nội dung bao trùm cả khâu tiếp cận, sử dụng và hiểu biết về dịch vụ tài chính, không chỉ giới hạn ở việc mở tài khoản.

Mục đích và khi nào áp dụng

Mục đích là giảm khoảng cách tiếp cận tài chính giữa các nhóm dân cư, hạn chế tín dụng phi chính thức và nâng cao năng lực quản lý tài chính cá nhân. Các ngân hàng áp dụng khi xây dựng chiến lược phân phối sản phẩm, thiết kế gói vay phù hợp thu nhập thấp và phát triển kênh giao dịch đến vùng sâu.

Các bước thực hiện

Quy trình triển khai gồm các bước cơ bản sau.

  1. Khảo sát: Rà soát nhóm khách hàng chưa tiếp cận và nhu cầu sử dụng.
  2. Thiết kế sản phẩm: Xây dựng gói sản phẩm phù hợp thu nhập và mục đích.
  3. Đơn giản hoá thủ tục: Rút gọn hồ sơ và tài liệu cần thiết.
  4. Phân phối: Triển khai kênh giao dịch phù hợp, kết hợp tư vấn tại chỗ.
  5. Theo dõi: Giám sát sử dụng và điều chỉnh sản phẩm theo thực tế.

Bên tham gia và vai trò

Các bên gồm nhà quản lý nhà nước, ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính vi mô và khách hàng mục tiêu. Mỗi bên đảm nhận vai trò tương ứng, từ xây dựng khung chính sách đến cung ứng sản phẩm và sử dụng dịch vụ.

Chứng từ thường liên quan

Hồ sơ khách hàng, giấy đề nghị mở tài khoản và hợp đồng tín dụng là các chứng từ thường gặp khi triển khai các sản phẩm hướng đến bao trùm tài chính.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ theo phần ví dụ.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A muốn triển khai chương trình cho vay hộ có thu nhập thấp tại một khu vực nông thôn.

Các bước

  1. Với giả định trên, ngân hàng thiết kế gói vay với hạn mức 20 triệu đồng một khách hàng và thời hạn 12 tháng.
  2. Với giả định trên, ngân hàng đơn giản hoá hồ sơ, chỉ yêu cầu giấy tờ tuỳ thân và xác nhận của tổ dân phố.
  3. Với giả định trên, giao dịch viên đến địa bàn để tư vấn và thu nhận hồ sơ tại chỗ.

Kết quả

Với giả định trên, nhiều hộ trước đây chỉ vay ngoài ngân hàng được tiếp cận sản phẩm tín dụng chính thức.

Ghi chú

Ví dụ phục vụ giải thích khái niệm, cần đối chiếu nội bộ khi áp dụng.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro phổ biến gồm lạm dụng tín dụng, nhầm lẫn giữa sản phẩm phi chính thức và sản phẩm ngân hàng, và chi phí vận hành cao ở khu vực xa. Kiểm soát bằng cách đơn giản hoá hồ sơ, nâng cấp quy trình số và chuẩn hoá mức phí.

Phân biệt với quy trình gần giống

Tài chính bao trùm dễ nhầm với các khái niệm gần giống theo phần phân biệt.

So sánh với Bao trùm tài chính

Tiêu chí Tài chính bao trùm Bao trùm tài chính
Phạm vi Khái niệm chính sách hướng đến mọi nhóm khách hàng Cụm từ được dùng thay thế cho Tài chính bao trùm
Mục tiêu Mở rộng tiếp cận và sử dụng dịch vụ tài chính Diễn đạt tương đương trong văn bản tiếng Việt

So sánh với Phòng chống rửa tiền

Tiêu chí Tài chính bao trùm Phòng chống rửa tiền
Bản chất Mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho mọi người Kiểm soát rủi ro lạm dụng dịch vụ tài chính cho mục đích bất hợp pháp
Mục tiêu Đưa dịch vụ đến nhóm chưa được phục vụ Ngăn chặn giao dịch và khách hàng có dấu hiệu rủi ro cao

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ được trình bày ở phần lưu ý.

  • Cho rằng Tài chính bao trùm chỉ là mở thêm tài khoản cho nhiều người.
  • Nhầm với chương trình cho vay ưu đãi của nhà nước.
  • Bỏ qua yếu tố nâng cao hiểu biết tài chính cho khách hàng.
  • Đánh đồng khái niệm với trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Tài chính bao trùm khác gì với cho vay ưu đãi?

Bao trùm là hướng tiếp cận mở rộng dịch vụ, còn cho vay ưu đãi là một sản phẩm cụ thể.

Ngân hàng có thể tự thực hiện không?

Có, thông qua thiết kế sản phẩm và kênh phân phối phù hợp.

Có liên quan đến phòng chống rửa tiền không?

Có, vì phải xác minh danh tính ngay khi mở tài khoản.

Vì sao cần hướng đến nhóm thu nhập thấp?

Để giảm phụ thuộc vào tín dụng phi chính thức và ổn định tài chính hộ gia đình.

Khoá học liên quan

  • Bộ môn Nghiệp vụ Tín dụng - BIDV Khóa học phù hợp cho các ứng viên tham gia kỳ thi tuyển dụng dụng đầu vào vị trí chuyên viên quản lý khách hàng tại Ngân hàng BIDV.
  • Bộ môn Nghiệp vụ Tín dụng - Vietcombank Khóa học phù hợp cho các ứng viên tham gia kỳ thi tuyển dụng dụng đầu vào vị trí chuyên viên quan hệ khách hàng và giao dịch viên tại Ngân hàng Vietcombank.