Acq là gì?
Tiếng Anh: Acquiring · Viết tắt: Acq
Acquiring là nghiệp vụ ngân hàng (hoặc trung gian thanh toán) chấp nhận và xử lý giao dịch thẻ cho đơn vị chấp nhận thẻ. Quy trình giúp kết nối điểm bán với hệ thống thanh toán và ghi nhận doanh thu.
Acq là gì?
Acq (tiếng Anh là Acquiring) là nghiệp vụ ngân hàng hoặc trung gian thanh toán tiếp nhận giao dịch thẻ tại đơn vị chấp nhận thẻ, chuyển yêu cầu cấp phép và tham gia quyết toán tại đơn vị chấp nhận thẻ. Bên tham gia chính phía ngân hàng thường được gọi là acquirer.
Mục đích và khi nào áp dụng
Áp dụng khi đơn vị bán hàng muốn chấp nhận thanh toán bằng thẻ qua POS hoặc cổng trực tuyến. Mục đích là kết nối điểm bán với mạng lưới thanh toán, ghi nhận giao dịch và thực hiện quyết toán tiền về tài khoản đơn vị bán.
Các bước thực hiện
Quy trình gồm các bước chính nêu ở khối CAC_BUOC bên dưới.
- Ký hợp đồng: Ngân hàng acquirer ký hợp đồng chấp nhận thẻ với đơn vị bán và hỗ trợ lắp đặt thiết bị.
- Tiếp nhận giao dịch: Điểm bán tạo giao dịch qua POS hoặc cổng trực tuyến và gửi đến acquirer.
- Ủy lại và phê duyệt: Acquirer chuyển yêu cầu qua tổ chức thẻ tới ngân hàng phát hành để phê duyệt.
- Ghi nhận và quyết toán: Acquirer ghi nhận khoản phải thu, phải trả và chuyển tiền về tài khoản đơn vị bán.
- Đối chiếu và xử lý tranh chấp: Hai bên đối chiếu, xử lý giao dịch sai lệch hoặc tranh chấp nếu phát sinh.
Bên tham gia và vai trò
Bên tham gia gồm ngân hàng acquirer, đơn vị chấp nhận thẻ, ngân hàng phát hành thẻ của người mua và tổ chức thẻ quốc tế. Mỗi bên đảm nhận một phần trong việc xử lý và quyết toán giao dịch.
Chứng từ thường liên quan
Hợp đồng chấp nhận thẻ, biên bản đối chiếu giao dịch, hóa đơn bán hàng và báo cáo quyết toán.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định trình bày ở khối VI_DU.
Tình huống
Giả sử một cửa hàng của Bình ký hợp đồng với ngân hàng thanh toán để chấp nhận thẻ và khách hàng dùng thẻ thanh toán đơn hàng.
Các bước
- Với giả định trên, ngân hàng thanh toán (acquirer) nhận yêu cầu cấp phép giao dịch từ máy POS hoặc cổng trực tuyến tại điểm bán của Bình.
- Với giả định trên, ngân hàng thanh toán chuyển yêu cầu qua mạng lưới thanh toán đến ngân hàng phát hành thẻ để xem xét cấp phép.
- Với giả định trên, sau khi được chấp nhận, ngân hàng thanh toán thực hiện hạch toán và quyết toán theo thỏa thuận giữa các bên.
- Với giả định trên, theo chu kỳ quyết toán áp dụng, tiền được chuyển về tài khoản của Bình theo thỏa thuận, trừ phí dịch vụ acquirer.
Kết quả
Với giả định trên, giao dịch hoàn tất, đơn hàng của Bình được thanh toán.
Rủi ro và kiểm soát
Giao dịch gian lận, sai lệch số tiền và chậm quyết toán là các rủi ro thường gặp. Kiểm soát bằng đối chiếu khoản phải thu, theo dõi tranh chấp và kiểm tra định kỳ tại điểm bán.
Phân biệt với quy trình gần giống
Khái niệm này thường bị nhầm với phát hành thẻ hay thanh toán thẻ; chi tiết ở khối PHAN_BIET.
So sánh với Phát hành thẻ
| Tiêu chí | Acq | Phát hành thẻ |
|---|---|---|
| Phía tham gia | Ngân hàng acquirer | Ngân hàng phát hành thẻ |
| Đối tượng phục vụ | Đơn vị chấp nhận thẻ | Người dùng thẻ |
| Dòng tiền chính | Tiền về đơn vị bán | Tiền ra cho chủ thẻ |
| Vai trò với giao dịch | Chấp nhận và quyết toán | Phê duyệt và thanh toán |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần lưu ý nêu ở khối LUU_Y.
- Nhầm acquirer với issuer vì cả hai đều là ngân hàng.
- Cho rằng acquirer chỉ liên quan đến POS, bỏ qua thanh toán trực tuyến.
- Không phân biệt phí acquirer với phí tổ chức thẻ quốc tế.
- Nghĩ rằng mọi giao dịch thẻ đều được quyết toán ngay trong ngày.
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Acquirer khác issuer ở điểm nào?
Acquirer chấp nhận và quyết toán giao dịch cho đơn vị bán, còn issuer phát hành thẻ và quyết định chấp nhận giao dịch cho chủ thẻ.
Ngân hàng nào có thể làm acquirer?
Ngân hàng thương mại hoặc trung gian thanh toán được tổ chức thẻ quốc tế cho phép.
Tiền có về tài khoản ngay không?
Thời điểm quyết toán tùy quy trình thanh toán và thỏa thuận giữa các bên.
Đơn vị bán có được hưởng toàn bộ số tiền không?
Số tiền nhận về sau khi trừ phí dịch vụ và thuế liên quan.