Bảo hiểm bảo vệ khoản vay là gì?

Tiếng Anh: Credit protection insurance

Cập nhật · 5 phút đọc · Bảo hiểm ngân hàng (Bancassurance)

Minh hoạ cho thuật ngữ Bảo hiểm bảo vệ khoản vay
Tóm tắt nhanh

Bảo hiểm bảo vệ khoản vay là hợp đồng bảo hiểm gắn với khoản vay, trong đó doanh nghiệp bảo hiểm chi trả theo phạm vi và điều kiện đã thỏa thuận khi phát sinh sự kiện bảo hiểm. Số tiền chi trả có thể được dùng để thanh toán dư nợ hoặc trả cho người thụ hưởng.

Bảo hiểm bảo vệ khoản vay là gì?

Bảo hiểm bảo vệ khoản vay (tiếng Anh là Credit protection insurance, viết tắt CPI) là sản phẩm bảo hiểm nhân thọ hoặc bảo hiểm sức khoẻ gắn với hợp đồng tín dụng, do công ty bảo hiểm phát hành và thường được bán kèm khi khách hàng vay tại ngân hàng. Công ty bảo hiểm cam kết chi trả theo phạm vi hợp đồng khi người vay xảy ra sự kiện bảo hiểm, ví dụ tử vong, thương tật toàn bộ vĩnh viễn hoặc mất khả năng lao động.

Đặc điểm chính

Sản phẩm có quy tắc bảo hiểm do công ty bảo hiểm ban hành và phí bảo hiểm được tính trên dư nợ, thời hạn vay hoặc theo phương thức khác theo thoả thuận. Thời hạn bảo hiểm thường trùng hoặc ngắn hơn thời hạn của khoản vay. Quyền thụ hưởng có thể thuộc về ngân hàng hoặc người vay tuỳ theo hợp đồng liên kết.

Cách hoạt động

Khi khoản vay được giải ngân, ngân hàng và công ty bảo hiểm phối hợp thu phí bảo hiểm. Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, công ty bảo hiểm sẽ thẩm tra hồ sơ và chi trả số tiền bảo hiểm theo phạm vi bảo hiểm đã mua. Phần chi trả được dùng để tất toán dư nợ còn lại với ngân hàng hoặc hỗ trợ người vay theo điều khoản.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Sản phẩm hỗ trợ ngân hàng quản trị rủi ro tín dụng nhờ giảm thiệt hại khi người vay mất khả năng trả nợ. Đồng thời, bảo hiểm bảo vệ khoản vay còn giúp người vay chủ động bảo vệ nghĩa vụ tài chính trước các rủi ro bất ngờ. Đây cũng là kênh bancassurance phổ biến vì gắn với hành trình cấp tín dụng.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách sản phẩm hoạt động.

Tình huống

Giả sử An vay 200 triệu đồng tại ngân hàng trong 36 tháng và mua kèm bảo hiểm bảo vệ khoản vay với phí bảo hiểm là 1,5%/năm tính trên dư nợ đầu kỳ.

Các bước

  1. Với giả định trên, phí bảo hiểm năm đầu = 200 triệu × 1,5% = 3 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, sau 12 tháng dư nợ còn 150 triệu đồng thì phí bảo hiểm năm thứ hai = 150 triệu × 1,5% = 2,25 triệu đồng.
  3. Với giả định trên, giả sử cuối tháng thứ 12 An gặp sự kiện bảo hiểm thuộc phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm chi trả số tiền bảo hiểm để tất toán dư nợ.

Kết quả

Với giả định trên, khoản vay được tất toán phần lớn theo phạm vi bảo hiểm, giúp An và gia đình giảm gánh nặng tài chính.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Bảo hiểm bảo vệ khoản vay dễ bị nhầm với bảo đảm tiền vay và bảo hiểm nhân thọ thông thường.

So sánh với Tài sản bảo đảm khoản vay

Tiêu chí Bảo hiểm bảo vệ khoản vay Tài sản bảo đảm khoản vay
Bản chất Hợp đồng bảo hiểm chi trả tiền khi có sự kiện bảo hiểm Tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh để thu hồi nợ
Nguồn chi trả Công ty bảo hiểm Khách hàng vay hoặc bên bảo lãnh
Phạm vi bảo vệ Rủi ro con người gắn với người vay Rủi ro tài sản hoặc năng lực trả nợ

So sánh với Bảo hiểm nhân thọ thông thường

Tiêu chí Bảo hiểm bảo vệ khoản vay Bảo hiểm nhân thọ thông thường
Đối tượng gắn với Khoản vay cụ thể tại ngân hàng Không gắn với khoản vay
Quyền thụ hưởng Thường ưu tiên ngân hàng để tất toán dư nợ Do người mua bảo hiểm chỉ định
Mục đích chính Bảo vệ nghĩa vụ trả nợ Bảo vệ tài chính và để dành cho người thụ hưởng

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi tìm hiểu và sử dụng sản phẩm.

  • Nhầm bảo hiểm bảo vệ khoản vay với bảo đảm khoản vay bằng tài sản.
  • Cho rằng mọi trường hợp mất khả năng trả nợ đều được chi trả.
  • Không đọc kỹ phạm vi bảo hiểm và loại trừ trách nhiệm.
  • Không kiểm tra xem phí đã được cộng vào khoản vay hay trả riêng.

Công thức

Công thức: Phí bảo hiểm kỳ = Dư nợ đầu kỳ × Tỷ lệ phí theo kỳ

  • Dư nợ đầu kỳ: số dư nợ tại thời điểm đầu kỳ tính phí
  • Tỷ lệ phí theo kỳ: tỷ lệ phí bảo hiểm quy đổi theo kỳ thu phí

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Bảo hiểm bảo vệ khoản vay có bắt buộc không?

Không bắt buộc với mọi khoản vay; việc tham gia tuỳ quy định của ngân hàng và nhu cầu của khách hàng.

Ai là người được nhận tiền chi trả?

Tuỳ hợp đồng, ngân hàng hoặc người vay có thể là người thụ hưởng; cần kiểm tra điều khoản.

Có được từ chối ký hợp đồng bảo hiểm không?

Có, khách hàng có quyền không tham gia và cần xác nhận bằng văn bản theo quy trình.

Sự kiện bảo hiểm thường gồm những gì?

Thường gồm tử vong, thương tật toàn bộ vĩnh viễn, mất khả năng lao động hoặc bệnh hiểm nghèo tuỳ sản phẩm.