Bảo hiểm vì quyền lợi người vay là gì?

Tiếng Anh: Creditor group insurance / CCI · Viết tắt: CCI

Cập nhật · 6 phút đọc · Bảo hiểm ngân hàng (Bancassurance)

Minh hoạ cho thuật ngữ Bảo hiểm vì quyền lợi người vay
Tóm tắt nhanh

Bảo hiểm vì quyền lợi người vay là bảo hiểm gắn với khoản vay, chi trả quyền lợi khi xảy ra sự kiện thuộc phạm vi bảo hiểm. Phạm vi chi trả và người thụ hưởng do hợp đồng quy định; bảo hiểm không tự xóa nghĩa vụ trả nợ.

Bảo hiểm vì quyền lợi người vay là gì?

Bảo hiểm vì quyền lợi người vay (tiếng Anh là Creditor group insurance, viết tắt CCI) là loại hình bảo hiểm nhân thọ hoặc bảo hiểm sức khoẻ mà bên vay mua và bên thụ hưởng là ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng. Hợp đồng được gắn liền với từng khoản vay cụ thể và có hiệu lực trong suốt thời hạn thanh toán.

Đặc điểm chính

Bảo hiểm này có tính chất nhóm vì áp dụng đồng thời cho nhiều khách hàng vay của cùng một ngân hàng. Phí bảo hiểm thường được tính theo dư nợ vay và đóng cùng kỳ hạn trả nợ, giúp người vay không phải thanh toán riêng. Quyền lợi bảo hiểm trả thẳng cho ngân hàng theo số dư nợ còn lại tại thời điểm xảy ra sự kiện bảo hiểm. Phạm vi bảo hiểm bao gồm các rủi ro như tử vong, thương tật toàn bộ vĩnh viễn hoặc mất khả năng lao động tùy theo điều khoản.

Cách hoạt động

Khi khoản vay được phê duyệt, ngân hàng và khách hàng vay ký hợp đồng bảo hiểm với công ty bảo hiểm liên kết. Phí bảo hiểm được cộng vào kỳ trả nợ hoặc khấu trừ từ khoản giải ngân. Trong quá trình vay, nếu người vay gặp rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm sẽ chi trả một khoản cho ngân hàng để giảm hoặc xoá dư nợ. Mối quan hệ giữa ba bên gồm người vay, ngân hàng và công ty bảo hiểm tạo thành cơ chế chia sẻ rủi ro cho khoản tín dụng.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Sản phẩm này giúp ngân hàng giảm tổn thất khi khách hàng không còn khả năng trả nợ. Đồng thời, bảo hiểm bảo vệ người vay và người thân khỏi gánh nặng nợ khi rủi ro xảy ra. Khi triển khai trong mảng bancassurance, ngân hàng mở rộng dịch vụ tài chính và tạo thêm nguồn thu từ phí bảo hiểm. Đây cũng là biện pháp bảo vệ khoản vay trước biến động bất thường của cuộc sống người vay.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách số tiền bảo hiểm chi trả cho ngân hàng.

Tình huống

Giả sử An vay 200 triệu đồng tại Ngân hàng A trong 60 tháng và mua bảo hiểm vì quyền lợi người vay cho khoản vay này.

Các bước

  1. Với giả định trên, sau 24 tháng trả nợ đúng hạn, dư nợ gốc còn lại là 120 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, khi đó An gặp rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm xác nhận chi trả theo dư nợ thực tế tại thời điểm xảy ra sự kiện.
  3. Với giả định trên, số tiền chi trả tính trên dư nợ thực tế = 120 triệu đồng.

Kết quả

Với giả định trên, Ngân hàng A nhận 120 triệu đồng từ công ty bảo hiểm để giảm trừ dư nợ cho khoản vay của An. Gia đình An không phải tiếp tục trả phần nợ còn lại theo hợp đồng bảo hiểm.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Bảo hiểm vì quyền lợi người vay khác bảo hiểm nhân thọ thông thường ở đối tượng thụ hưởng và mục đích sử dụng. Cùng với đó, sản phẩm này cũng khác bảo đảm khoản vay bằng tài sản thế chấp ở cách xử lý khi rủi ro xảy ra.

So sánh với Bảo hiểm nhân thọ thông thường

Tiêu chí Bảo hiểm vì quyền lợi người vay Bảo hiểm nhân thọ thông thường
Người thụ hưởng Ngân hàng hoặc người vay tùy thoả thuận Do người mua chỉ định
Mục đích Gắn với khoản vay để xử lý dư nợ Bảo vệ tài chính cá nhân theo mục đích riêng
Cách đóng phí Thường cộng vào kỳ trả nợ Người mua đóng riêng theo hợp đồng

So sánh với Bảo đảm khoản vay bằng tài sản thế chấp

Tiêu chí Bảo hiểm vì quyền lợi người vay Bảo đảm khoản vay bằng tài sản thế chấp
Hình thức Bảo hiểm do công ty bảo hiểm chi trả Tài sản do ngân hàng xử lý khi thu hồi nợ
Nguồn thanh toán Quỹ bảo hiểm Tiền bán tài sản thế chấp
Phạm vi bảo vệ Theo điều khoản rủi ro bảo hiểm Theo giá trị tài sản thế chấp

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi tìm hiểu và sử dụng sản phẩm.

  • Nhầm bảo hiểm vì quyền lợi người vay với bảo hiểm nhân thọ cá nhân thông thường, dẫn đến hiểu sai người thụ hưởng.
  • Quên đọc điều khoản loại trừ, ví dụ các trường hợp tử vong do hành vi cố ý hoặc rủi ro không nằm trong phạm vi bảo hiểm.
  • Cho rằng phí bảo hiểm đã bao trọn toàn bộ dư nợ trong khi quyền lợi có thể giới hạn theo hợp đồng.
  • Không kiểm tra mối liên hệ giữa phí bảo hiểm và kỳ trả nợ, dẫn đến tính toán dòng tiền sai khi vay.

Công thức

Công thức: Số tiền bảo hiểm chi trả = Dư nợ thực tế tại thời điểm xảy ra sự kiện (trong phạm vi hạn mức quyền lợi)

  • Dư nợ thực tế: phần vốn gốc còn phải trả tại thời điểm rủi ro
  • Hạn mức quyền lợi: mức tối đa công ty bảo hiểm chịu trách nhiệm theo hợp đồng

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Bảo hiểm vì quyền lợi người vay là gì?

Là bảo hiểm gắn với khoản vay, trong đó công ty bảo hiểm chi trả cho ngân hàng khi người vay gặp rủi ro bảo hiểm.

Người thụ hưởng của hợp đồng là ai?

Ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng là bên thụ hưởng để xử lý dư nợ.

Phí bảo hiểm đóng như thế nào?

Thường cộng vào kỳ trả nợ hoặc khấu trừ khi giải ngân, theo thoả thuận với ngân hàng.

Số tiền chi trả tính trên cơ sở nào?

Tính trên dư nợ thực tế tại thời điểm xảy ra sự kiện, trong hạn mức quyền lợi ghi trong hợp đồng.

Khác gì với thế chấp tài sản?

Thế chấp dùng tài sản để xử lý nợ; bảo hiểm dùng quỹ bảo hiểm chi trả theo điều khoản hợp đồng.