Hợp đồng bảo hiểm là gì?

Tiếng Anh: Insurance Policy

Cập nhật · 5 phút đọc · Bảo hiểm ngân hàng (Bancassurance)

Minh hoạ cho thuật ngữ Hợp đồng bảo hiểm
Tóm tắt nhanh

Hợp đồng bảo hiểm là thoả thuận giữa bên mua bảo hiểm và công ty bảo hiểm, trong đó bên mua đóng phí để được bồi thường hoặc trả tiền khi sự kiện bảo hiểm xảy ra. Trong ngân hàng, đây là nền tảng của hoạt động bancassurance khi bảo hiểm gắn với các sản phẩm tín dụng và tiết kiệm.

Hợp đồng bảo hiểm là gì?

Hợp đồng bảo hiểm (tiếng Anh là Insurance Policy) là sự thoả thuận bằng văn bản giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm, theo đó bên mua có nghĩa vụ đóng phí bảo hiểm còn doanh nghiệp bảo hiểm cam kết bồi thường hoặc chi trả quyền lợi khi sự kiện bảo hiểm xảy ra.

Đặc điểm chính

Hợp đồng bảo hiểm được lập thành văn bản hoặc hình thức pháp lý tương đương, ghi rõ đối tượng bảo hiểm, phạm vi bảo hiểm, mức phí, thời hạn và quyền lợi được chi trả. Đây là căn cứ pháp lý để giải quyết các tình huống tranh chấp hoặc yêu cầu bồi thường phát sinh sau này.

Cách hoạt động

Khi khách hàng ký hợp đồng và đóng phí đúng hạn, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ chịu trách nhiệm chi trả theo điều khoản đã thỏa thuận. Quyền lợi có thể trả một lần khi xảy ra sự kiện hoặc trả theo kỳ nếu là bảo hiểm nhân thọ và các hình thức tích lũy dài hạn.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Trong mô hình bancassurance, ngân hàng giới thiệu khách hàng mua hợp đồng bảo hiểm gắn với khoản vay, thẻ tín dụng hoặc tiền gửi. Sản phẩm này giúp khách hàng có giải pháp bảo vệ tài chính còn ngân hàng có thêm nguồn thu từ hoa hồng phân phối.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách phí bảo hiểm được cộng vào khoản vay ngân hàng.

Tình huống

Giả sử Lan vay 200 triệu đồng tại Ngân hàng A trong 24 tháng và đồng ý mua hợp đồng bảo hiểm kèm theo với phí bảo hiểm là 0,5%/năm tính trên dư nợ vay.

Các bước

  1. Với giả định trên, phí bảo hiểm một năm = 200 triệu × 0,5% = 1 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, phí bảo hiểm hai năm = 1 triệu × 2 = 2 triệu đồng.

Kết quả

Với giả định trên, tổng số tiền Lan phải thanh toán cho hợp đồng bảo hiểm trong suốt thời hạn vay là 2 triệu đồng, cộng vào các khoản trả nợ gốc và lãi.

Ghi chú

Phí bảo hiểm là một phần tách biệt với lãi vay và không dùng để tính lãi.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Hợp đồng bảo hiểm dễ bị nhầm với hợp đồng tiền gửi có bảo hiểm kèm theo hoặc hợp đồng bảo hiểm ký qua đại lý độc lập.

So sánh với Hợp đồng tiền gửi có bảo hiểm kèm theo

Tiêu chí Hợp đồng bảo hiểm Hợp đồng tiền gửi có bảo hiểm kèm theo
Bản chất Cam kết bồi thường khi rủi ro xảy ra Cam kết hoàn trả tiền gốc và lãi cho người gửi
Phạm vi chi trả Theo điều khoản bảo hiểm Theo lãi suất và kỳ hạn gửi
Nguồn chi trả Quỹ bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm Ngân hàng nơi gửi tiền

So sánh với Hợp đồng bảo hiểm qua đại lý độc lập

Tiêu chí Hợp đồng bảo hiểm Hợp đồng bảo hiểm qua đại lý độc lập
Kênh phân phối Qua ngân hàng theo mô hình bancassurance Qua đại lý hoặc công ty bảo hiểm trực tiếp

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi đọc và ký hợp đồng bảo hiểm.

  • Nhầm lẫn phí bảo hiểm với lãi vay là hai khoản chi phí tách biệt.
  • Không đọc kỹ điều khoản loại trừ trước khi ký hợp đồng.
  • Tưởng mọi sản phẩm ngân hàng đều có bảo hiểm đi kèm miễn phí.
  • Quên đóng phí đúng hạn dẫn đến mất quyền lợi bảo hiểm.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Hợp đồng bảo hiểm là gì?

Là thoả thuận giữa bên mua và doanh nghiệp bảo hiểm, trong đó bên mua đóng phí để được bồi thường hoặc chi trả quyền lợi khi sự kiện bảo hiểm xảy ra.

Hợp đồng bảo hiểm gắn với ngân hàng hoạt động ra sao?

Ngân hàng giới thiệu và phân phối hợp đồng bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm đối tác, thường gắn với khoản vay hoặc tiền gửi của khách hàng.

Khách hàng có bắt buộc mua bảo hiểm khi vay không?

Tuỳ theo chính sách của ngân hàng và loại hình bảo hiểm, khách hàng cần xem xét điều khoản gắn kèm trong hợp đồng tín dụng.

Quyền lợi bảo hiểm được chi trả khi nào?

Khi sự kiện bảo hiểm nằm trong phạm vi bảo hiểm và khách hàng đáp ứng điều kiện theo hợp đồng.

Phí bảo hiểm có được hoàn lại không?

Tuỳ điều khoản hợp đồng, có thể được hoàn một phần hoặc không hoàn tùy theo loại hình và thời điểm yêu cầu.