Bên yêu cầu mở là gì?
Tiếng Anh: Applicant
Bên yêu cầu mở là cá nhân hoặc tổ chức gửi yêu cầu mở thư tín dụng đến ngân hàng phát hành trong thanh toán quốc tế. Vai trò này giúp xác định chủ thể chịu trách nhiệm về hồ sơ và là đầu mối để ngân hàng thẩm tra năng lực tài chính.
Bên yêu cầu mở là gì?
Bên yêu cầu mở (tiếng Anh là Applicant) là cá nhân hay tổ chức trực tiếp gửi yêu cầu đến ngân hàng để được phát hành thư tín dụng phục vụ giao dịch thanh toán quốc tế. Thuật ngữ này thuộc nhóm nghiệp vụ thư tín dụng và xuất hiện ngay từ bước khởi tạo hồ sơ.
Mục đích và khi nào áp dụng
Bên yêu cầu mở được xác định khi người mua nước ngoài cần thanh toán cho người bán thông qua ngân hàng để bảo đảm nghĩa vụ. Vai trò này cũng xuất hiện khi doanh nghiệp muốn tách biệt giữa người đề nghị và người thụ hưởng, giúp quy trình phê duyệt và giải ngân minh bạch.
Các bước thực hiện
Quy trình gắn với bên yêu cầu mở gồm các bước nêu tại khối chuyên biệt phía dưới.
- Khởi tạo: Bên yêu cầu mở chuẩn bị đơn yêu cầu phát hành thư tín dụng và thu thập hồ sơ cần thiết.
- Nộp hồ sơ: Bên yêu cầu mở gửi hồ sơ kèm hợp đồng ngoại thương và chứng từ tài chính đến ngân hàng phát hành.
- Thẩm tra: Ngân hàng kiểm tra thông tin, đối chiếu điều khoản thanh toán và đánh giá năng lực tài chính của bên yêu cầu mở.
- Phát hành: Ngân hàng phát hành thư tín dụng với tên bên yêu cầu mở và bên thụ hưởng như đã thỏa thuận.
- Theo dõi: Bên yêu cầu mở phối hợp với ngân hàng để xử lý sửa đổi, chứng từ không phù hợp hoặc khiếu nại phát sinh.
Bên tham gia và vai trò
Bên yêu cầu mở phối hợp với ngân hàng phát hành, ngân hàng xác nhận, bên thụ hưởng và đơn vị kiểm soát nội bộ. Mỗi bên đảm nhận một phần trách nhiệm để hồ sơ thư tín dụng được xử lý đúng tiến độ.
Chứng từ thường liên quan
Bên yêu cầu mở thường cung cấp đơn yêu cầu phát hành, hợp đồng ngoại thương, chứng từ tài chính và các giấy tờ cần thiết khác để ngân hàng thẩm tra.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định minh hoạ được trình bày tại khối chuyên biệt.
Tình huống
Giả sử Công ty B tại Việt Nam muốn nhập hàng từ đối tác ở nước ngoài và đề nghị Ngân hàng A phát hành thư tín dụng.
Các bước
- Với giả định trên, Công ty B nộp đơn yêu cầu mở thư tín dụng kèm hợp đồng mua bán ngoại thương.
- Với giả định trên, Ngân hàng A thẩm tra hồ sơ tài chính và đối chiếu các điều khoản thanh toán.
- Với giả định trên, sau khi hồ sơ đạt yêu cầu, Ngân hàng A phát hành thư tín dụng cho bên thụ hưởng ở nước ngoài.
Kết quả
Với giả định trên, bên thụ hưởng nhận được cam kết thanh toán từ ngân hàng và giao hàng theo hợp đồng.
Ghi chú
Vai trò của Công ty B lúc này là bên yêu cầu mở, không phải bên thụ hưởng.
Rủi ro và kiểm soát
Khi bên yêu cầu mở thiếu năng lực tài chính hoặc khai báo sai thông tin, ngân hàng phát hành dễ phê duyệt hồ sơ không đủ điều kiện. Cách kiểm soát phổ biến là thẩm tra hồ sơ tài chính và đối chiếu với hợp đồng mua bán ngoại thương.
Phân biệt với quy trình gần giống
Bên yêu cầu mở dễ bị nhầm với bên thụ hưởng hoặc với bên mở, do cùng liên quan đến thư tín dụng. Phần phân biệt chi tiết được trình bày tại khối chuyên biệt.
So sánh với Bên thụ hưởng
| Tiêu chí | Bên yêu cầu mở | Bên thụ hưởng |
|---|---|---|
| Bản chất | Là người gửi yêu cầu phát hành thư tín dụng | Là người nhận tiền khi xuất trình chứng từ đúng quy định |
| Vị trí trong giao dịch | Đứng phía người mua, chịu nghĩa vụ thanh toán | Đứng phía người bán, nhận tiền khi chứng từ hợp lệ |
So sánh với Bên mở
| Tiêu chí | Bên yêu cầu mở | Bên mở |
|---|---|---|
| Bản chất | Là người yêu cầu ngân hàng phát hành thư tín dụng | Là ngân hàng trực tiếp phát hành thư tín dụng theo yêu cầu |
| Vị trí trong giao dịch | Là khách hàng, đề nghị mở | Là chủ thể phát hành, cam kết thanh toán |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần nhớ khi xử lý vai trò bên yêu cầu mở được nêu tại khối lưu ý phía dưới.
- Cho rằng bên yêu cầu mở và bên thụ hưởng là một, dẫn đến ghi nhầm chứng từ.
- Nhầm với bên mở, trong khi bên mở là ngân hàng phát hành.
- Không kiểm tra năng lực tài chính của bên yêu cầu mở trước khi chuyển hồ sơ cho bộ phận phê duyệt.
- Quên cập nhật thông tin khi hợp đồng ngoại thương thay đổi giá trị hoặc điều khoản thanh toán.
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Bên yêu cầu mở có phải người trả tiền không?
Có, bên yêu cầu mở là người chịu nghĩa vụ thanh toán cho bên thụ hưởng khi thư tín dụng đến hạn.
Một cá nhân có thể là bên yêu cầu mở không?
Được, miễn là cá nhân đó có đủ giấy tờ theo yêu cầu của ngân hàng phát hành.
Bên yêu cầu mở có thể thay đổi sau khi thư tín dụng phát hành không?
Có thể thông qua yêu cầu sửa đổi, tuỳ theo điều khoản UCP và chấp thuận của các bên liên quan.
Bên yêu cầu mở khác bên mua ở điểm nào?
Bên mua là chủ thể hợp đồng ngoại thương, còn bên yêu cầu mở là chủ thể đứng tên yêu cầu phát hành thư tín dụng, hai vai trò có thể trùng hoặc khác nhau.